A Different Perspective on the Center-Local Relationship: An Evaluation on the Termination of the Mayorship

Öz

Although public administration consists of a fragmented organizational structure, its integrity is essential. Therefore, there is a relationship between the central administration and local administrations organized outside the central administration. Pursuant to Article 127 of the Constitution, the relationship between the central administration and local administrations must be regulated by law. For this reason, the framework of this relationship is tried to be specified by the laws related to local administrations. However, there may be problems in this relationship, sometimes due to the shortcomings of regulations in the laws and sometimes due to the ambiguities in the regulations, and central administration and local administrations may confront each other. One of the issues that give rise to problems in the relationship between the central administration and local administrations can be said to be the authority of the central administration to terminate mayorship, which is the elected body of municipalities. The main subject of the study is the relationship between the central administration and local administrations. However, in the study, this relationship is discussed from a different point of view instead of the general perspective and over the termination of mayorship, which sometimes leads to confrontation between the central administration and municipalities and often causes disputes in public opinion. This study aims to analyze how mayorship is terminated, how the new mayor or deputy mayor is selected, and what the powers of the central administration in this whole process are.

Anahtar Kelimeler

• Central Administration
• Local Administration
• Termination of Mayorship

Merkez-Yerel İlişkisine Farklı Bir Bakış: Belediye Başkanlığının Sona Ermesi Üzerinden Bir Değerlendirme

Öz

Kamu yönetimi, her ne kadar parçalı bir örgüt yapısından meydana gelmekte olsa da bütünlüğü esastır. Bu nedenle merkezi yönetim ile merkezi yönetimin dışında örgütlenen yerel yönetimler arasında bir ilişki söz konusudur. Anayasanın 127. maddesine göre merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasındaki ilişki kanunla düzenlenmek zorundadır. Bu nedenle yerel yönetimlere ilişkin kanunlarla bu ilişkinin çerçevesi belirlenmeye çalışılır. Ancak bazen kanunlardaki düzenleme eksiklikleri bazen de düzenlemelerdeki muğlaklıklar nedeniyle bu ilişkide sorunlar yaşanabilmekte ve merkezi yönetim ile yerel yönetimler karşı karşıya gelebilmektedir. Merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasındaki ilişki de sorunlara yol açan konulardan birisinin de merkezi yönetimin, belediyelerin seçilmiş organı olan belediye başkanlığının sona ermesi konusundaki yetkileri olduğu söylenebilir. Çalışmanın esas olarak konusu merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasındaki ilişkidir. Fakat çalışmada bu ilişki, genel perspektif yerine farklı bir bakış açışıyla merkezi yönetim ile belediyeleri zaman zaman karşı karşıya getiren ve kamuoyunda da sıklıkla tartışmalara yol açan belediye başkanlığının sona ermesi konusu üzerinden ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı; belediye başkanlığının nasıl ve ne şekilde sona erdiğini, yeni belediye başkanı veya belediye başkanvekilinin nasıl belirlendiğini ve merkezi yönetimin tüm bu süreçteki yetkilerinin neler olduğunu analiz etmektir.

Anahtar Kelimeler

• Merkezi Yönetim
• Yerel Yönetim
• Belediyeler
• Belediye Başkanlığının Sona Ermesi

Kaynakça

1. Akyılmaz, B., Sezginer, M. ve Kaya, C. (2018). Türk idare hukuku. Ankara: Savaş Yayınları.
2. Apan, A. (2021). İdari vesayet, belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması ve “kayyum” görevlendirmesi: Teori ve uygulama. Türk İdare Dergisi, 93 (492), 71-106.
3. Azaklı, Sedat ve Özgür, Hüseyin (2005), Belediye organları ve organlar arası ilişkiler: Başkan, meclis ve encümen. Özgür, H. ve Kösecik, M. (Ed.). Yerel yönetimler üzerine güncel yazılar I. Ankara: Nobel Yayınları, 297-320.
4. Belediye Kanunu. Kanun No: 5393, Resmi Gazete Tarihi: 13/07/2005. Resmi Gazete Sayısı: 25874.
5. Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği. Resmi Gazete Tarihi: 09/10/2005. Resmi Gazete Sayısı: 25961.
6. Bilgiç, K., V. (2005). Türkiye’de merkezi yönetim-yerel yönetim ilişkileri üzerine bir değerlendirme. Özgür, H. ve Kösecik, M. (Ed.). Yerel yönetimler üzerine güncel yazılar I. Ankara: Nobel Yayınları, 201-212.
7. Çelik, Abdullah (2005). Belediye başkanlarının geçici olarak görevinden uzaklaştırılması üzerine bir çalışma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (14), 145-159.
8. Danıştay Sekizinci Dairesi, 2010/9303 E., 2013/6778 K., Karar Tarihi: 01.10.2013.

9. Danıştay Sekizinci Dairesi, 2020/3797 E., 2021/700 K., Karar Tarihi: 09.02.2021.
10. Erdoğan, O. (2019). Belediyelere kayyum atanması uygulaması üzerine bir değerlendirme. Türk İdare Dergisi, 91 (488), 245-264.
11. Erinçin, Arif (2007). Türkiye’de belediye başkanlığının gelişimi ve artan önemi, Özgür, H. ve Kösecik, M. (Ed.). Yerel yönetimler üzerine güncel yazılar II. Ankara: Nobel Yayınları, 334-353.
12. Eryılmaz, B. (2006). Tanzimat ve yönetimde modernleşme. İstanbul: İşaret Yayınları.
13. Eryılmaz, B. (2020). Kamu yönetimi (13. Baskı). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
14. Gözler, K. (2018). Mahalli idareler hukukuna giriş. Bursa: Ekin Yayınları.
15. Gözler, K. (2021). İdare Hukuku Dersleri. Bursa: Ekin Yayınları.
16. Gözübüyük, A., Ş. (2003). Yönetim hukuku (18. Baskı). Ankara: Turhan Yayınları.
17. Güler, T. ve Yılmaz, A. (2018), Yerel demokrasi-güvenlik sarmalında yerel yönetimler: Türkiye’de belediyelere kayyum atanması pratiği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (68), 1801-1816.
18. Kavruk, H. ve Tatar, T. (2010). Belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılmaları ve başkanlıklarının yargı kararı ile sona erdirilmesi. AUHFD, 59 (4), 631-690.
19. Keleş, R. (2006). Yerinden Yönetim ve Siyaset 5. Baskı, İstanbul: Cem Yayınları.
20. Keleş, R. ve Özgül, C. G. (2017). Belediye organına “kayyım” atamaları üzerine bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 72 (2), 299-313.
21. Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun. Kanun No: 2972. Resmî Gazete Tarihi: 18/1/1984, Resmî Gazete Sayısı: 18285 (Mükerrer).
22. Ortaylı, İ. (2000). Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
23. Öner, Ş. (2006). Yeni Mevzuat Çerçevesinde Türkiye’de Belediye Yönetimi. Ankara: Nobel Yayınları.
24. Şengül, R. (2020). Yerel yönetimler (11. Baskı). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
25. Tortop, N., Aykaç, B., Yayman, H. ve Özer, M. A. (2014). Mahalli idareler 3. Baskı. Ankara: Nobel Yayınları.
26. Turan, M. (2020). Osmanlı’dan günümüze Türkiye’de belediye başkanlarının göreve gelmesi ve görevden alınması. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 29 (2), 1-19.
27. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. Kanun No: 2709. Resmi Gazete Tarihi: 09/1/1982. Resmi Gazete Sayısı: 17863 (Mükerrer).
28. https://www.aa.com.tr/tr/politika/menemen-belediye-baskan-vekili-aydin-pehlivan-gorevine-basladi/2109881. Erişim Tarihi: 15.09.2021.