Nükleer Tehdit ve Güvenli Alan Arayışı: Risk Toplumu Bağlamında Dr. Strangelove Filmi

Öz

Sanayi Devrimi ile birlikte toplumlar radikal değişimler geçirmiş ve hızla farklılaşmıştır. Sanayi Devrimi ile başlayan bu farklılaşma durağan seyretmemiş ve değişim farklı yönlerde hızla devam etmiştir. Farklı dönemlerde hâkim olan toplum tiplerine yönelik kavram üretme ihtiyacı birçok araştırmacıyı kendi mefhumlarını üretmeye sevk ederken sinema ve edebiyat gibi sanat dalları ise bu kavramların yansıdığı alanlar olmuştur. Çalışmanın temel kavramlarından olan “risk toplumu” kavramı da modernleşmenin ürettiği yeni toplum tipinin anlaşılabilmesi için oldukça önemli olan ve riskin değişen anlamlarına ve günümüzün risklerinin küresel mahiyetine odaklanan bir teorik çerçeve olmuştur. Modern çağda insanlar artık büyük riskler ile yaşamak zorundadır. Sürekli tehdit ve tehlikelerle yüzleşmek zorunda kalan modern insan nihayetinde risk toplumunda varlığını sürdürmektedir. Küresel ısınma, nükleer tehdit gibi modern çağın yeni riskleri insanların yaşamını şekillendirmektedir. Bu riskler ile yaşamak zorunda kalan modern insanın en büyük talebi güvenlik olmaktadır. Güvenli alanını yaratmak için mücadele gerekmekte ancak küresel tehditler bunun için büyük bir engel teşkil etmektedir. Bu minvalde çalışmada Stanley Kubrick’in Dr. Strangelove/How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb filmi risk toplumu kavramı ve yeni güvenli alanın yaratılması bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Kubrick’in bu eserinde Soğuk Savaş ile ortaya çıkan nükleer yarışın ve bunun yarattığı risklerin yıkıcılığı ele alınmaktadır. Bu çalışmada söz konusu eserdeki nükleer rekabetin yarattığı küresel risklerin sonucunda güven inşasının tersine dönerek yok oluşu ve bu yok oluş neticesinde ortaya çıkan güvenli alan arayışı ele alınmaktadır. Sonuç olarak Dr. Strangelove filmi, Soğuk Savaş döneminin nükleer rekabetini ve bu rekabetin yarattığı sıcak çatışma riskini ele almakta ve nükleer silahlanmanın yarattığı risklerin küresel mahiyetini vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Risk
• Risk Toplumu
• Modernite
• Dr. Strangelove
• Stanley Kubrick.

Nuclear Threat and Search for Safe Space: Dr. Strangelove Movie in the Context of the Risk Society

Öz

With the Industrial Revolution, societies underwent radical changes and rapidly differentiated. This diversification, which began with the Industrial Revolution, has not remained static and has continued to evolve rapidly in different directions. The need to create concepts directed at the dominant society types of different periods has led many researchers to develop their own concepts, while branches of art such as cinema and literature have become the reflecting fields for these concepts. The concept of "risk society," which is one of the fundamental concepts of the study, has been a critical theoretical framework focusing on the changing meanings of risk and the global nature of today's risks, essential for understanding the new society type produced by modernization. In the modern age, people have to live with great risks. Facing constant threats and dangers, modern individuals ultimately persist in the risk society. New risks of the modern age, such as global warming and nuclear threats, shape people's lives. The greatest demand of modern individuals, who have to live with these risks, is security. Struggle is required to create a safe space, yet global threats pose a significant barrier to this. In this context, Stanley Kubrick's Dr. Strangelove/How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb has been analyzed in relation to the concept of risk society and the creation of new safe spaces. In this work, Kubrick addresses the destructiveness of the nuclear race that emerged with the Cold War and the risks it created. This study examines the construction of security reversed into destruction due to the global risks created by nuclear competition in the movie, and the search for a safe space that emerges as a result of this destruction. In conclusion, the Dr. Strangelove film addresses the nuclear competition of the Cold War period and the risks of a hot conflict created by this competition, emphasizing the global nature of the risks created by nuclear armament.

Anahtar Kelimeler

• Risk
• Risk Society
• Modernity
• Dr. Strangelove
• Stanley Kubrick.

Kaynakça

1. Abrams, J. J. (2020). The philosophy of war in Dr. Strangelove. Colombani, E. (Ed.). A critical companion to Stanley Kubrick (ss. 111-123). Maryland: Lexington Books.
2. Beck, U. (2005). Siyasallığın icadı. (Ülner, N. Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
3. Beck, U. (2011). Risk toplumu: Başka bir modernliğe doğru. (Özdoğan, K ve Doğan, B. Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
4. Beck, U., Bonss W., Lau, C. (2003). Reflexive modernization. Theory, Culture & Society, 20(2), 1-33.
5. Bell, D. (1999). The Coming of Post-Industrial Society. New York: Basic Books.
6. Chomsky, N., Herman E. (2021). Rızanın imalatı: Kitle medyasının ekonomi politiği. (Abadoğlu, A. Çev.). İstanbul: BGST Yayınları.
7. Cocks, G., Diedrick, J., Perusek, G. (2006). Introduction: Deep focus. Cocks, G., Diedrick, J., Perusek, G. (Eds.). Depth of field: Stanley Kubrick film, and the uses of history(ss. 3-31). Wisconsin: The University of Wisconsin Press.
8. Dias, A. (2017). Dr. Strangelove or how ı should stop worrying and love fascism. International Journal of English Linguistics, 8(3), 15-24.

9. Furedi, F. (2001). Korku kültürü. (Yıldırım, B. Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
10. Gary K. Wolfe (1976) Dr. Strangelove, Red Alert, and patterns of paranoia in the 1950’s. Journal of Popular Film, 5(1), 57-67.
11. Giddens, A. (2012a). Sosyoloji. (Kolektif. Çev.). İstanbul: Kırmızı Yayınları.
12. Giddens, A. (2012b). Modernliğin sonuçları. (Kuşdil, E. Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
13. Giddens, A. (2014). Modernite ve bireysel kimlik: Geç modern çağda benlik ve toplum. (Tatlıcan, Ü. Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
14. Hobsbawm, E. (2017). Kısa yirminci yüzyıl: 1914-1991 aşırılıklar çağı. (Alagon, Y. Çev.). İstanbul: Everest Yayınları.
15. Huntington, Samuel P. (2017). Medeniyetler çatışması ve dünya düzeninin yeniden kurulması. (Turhan, M. ve Soydemi, C. Çev.) İstanbul: Okuyan Us Yayınları.
16. Kubrick, S. (Yapımcı), Kubrick, S. (Yönetmen). (1964). Dr. Strangelove/How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb [Sinema Filmi]. ABD: Columbia Pictures.
17. Luhmann, N. (1993). Risk: A sociological theory. New York: Walter de Gruyter Press.
18. Lupton, D. (1999). Risk. London: Routledge Press.
19. Machlup, F. (1962). The production and distribution of knowledge in the United States. Princeton: Princeton University Press.
20. Macklin, F. A. (1965). Sex and Dr. Strangelove. Film Comment, 3(3), 55-57.
21. Maland, C. (1979). Dr. Strangelove (1964): Nightmare Comedy and the Ideology of Liberal Consensus. American Quarterly, 31(5), 697-717.
22. Mathıesen, T. (1997). The Viewer Society, M. Foucault’s Panapticon Revisited. Vold, G. B., Bernard, T. J. ve Snipes, J. B. (Eds.). Theoretical Criminology, (ss. 215-233). London: Sage Publications.
23. Poloma, M. (1996). Çağdaş sosyoloji kuramları. (Erbaş, H. Çev.). İstanbul: Gündoğan Yayınları.
24. Sander, O. (2016). Siyasi tarih: 1918-1994. Ankara: İmge Kitabevi.
25. Williams, M. J. (2008). (In) Security studies, reflexive modernization and the risk society. Cooperation and Conflict, 43(1), 57-79.