EN
TR
Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz
Öz
Dünya ülkelerinin çoğunda gelir dağılımında adaletsizlik gözlemlenmektedir. Bu durum, ülkelerin sosyo-ekonomik yapılarının aşınmasına ve farklılaşmasına yol açmaktadır. Ülke gelirinin büyük bir bölümüne sahip olan bireylerin ekonomiye katkıda bulunup bulunmaması, milli gelire ve dış ticarete olan katkılarını etkileyebilmektedir. Gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkelerde dış ticaret dengesi fazla veya açık verebilir. Bu durum, milli ekonomiye olan katkı ve kamu bütçesine olan fayda yoluyla dış borç stokunu azaltabilir. Ancak bu durum, gelirden büyük pay alanların ekonomiye olan katkısına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada, özellikle gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğinin dış ticaret ve dış borç üzerindeki etkisi incelenecektir. Bu amaçla, verileri elde edilebilen 12 gelişmekte olan ülkenin ilgili verileri kullanılarak panel eşbütünleşme, PDOLS tahmincisi ve panel nedensellik testleriyle analizler yapılmıştır. Analizler sonucunda, uzun dönem ilişkisi bulunan değişkenlere ait katsayılar tahmin edilmiş ve gelir eşitsizliğindeki bir birimlik artışın dış borç üzerinde 12 birimlik bir azalışa yol açtığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde, gelir eşitsizliğindeki bir birimlik artışın dış ticaret dengesini bir birim artırdığı belirlenmiş, ancak bu sonuç istatistiki açıdan anlamlı bulunamamıştır. Toda-Yamamoto nedensellik testi bulgularına göre, dış ticaret ile gelir eşitsizliği arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi gözlemlenmezken, dış borçtan gelir eşitsizliğine doğru tek yönlü bir nedensellik tespit edilmiştir. Bu durum politika yapıcıların gelir eşitsizliğini ele alırken dış borç yönetimine odaklanmaları gerektiğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahluwalia, Montek (1976). Income distribution and development: some stylized facts. American Economic Review, 66(2), 128-135.
- Akın, C., & Aytun, C. (2018). Dış ticaretin gelir dengesizliği üzerindeki etkileri: üst-orta gelirli ülkeler için panel veri analizi. Maliye Araştırmaları Dergisi, 4(2), 221-240.
- Aksman, E. (2017). Do poverty and income inequality affect public debt?. Gospodarka Narodowa. The Polish Journal Of Economics, 292(6), 79-93.
- Alesina, A., & Rodrik, D. (1994). Distributive politics and economic growth. The Quarterly Journal Of Economics, 109(2), 465-490.
- Arawatari, R., & Ono, T. (2017). Inequality and public debt: a positive analysis. Review Of International Economics, 25(5), 1155-1173.
- Arı, A. (2024). Gelir eşitsizliğinin dış borca etkisi: Türkiye örneği. İzmir İktisat Dergisi, 39(1), Arslan, G. E. (2013). Ekonomik büyüme, kalkınma ve gelir dağılımı. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 45-52.
- Baş, K. (2009). Küreselleşme ve gelir dağılımı eşitsizliği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 49-70.
- Bittencourt, M. (2015). Determinants of government and external debt: evidence from the young democracies of South America. Emerging Markets Finance And Trade, 51(3), 463-472.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Panel Veri Analizi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
4 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
8 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 3
APA
Alev, N., Yıldırımçakar, İ., & Torusdağ, M. (2026). Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 1010-1025. https://doi.org/10.21547/jss.1691575
AMA
1.Alev N, Yıldırımçakar İ, Torusdağ M. Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz. GAUN-JSS. 2026;25(3):1010-1025. doi:10.21547/jss.1691575
Chicago
Alev, Nigar, İbrahim Yıldırımçakar, ve Mustafa Torusdağ. 2026. “Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (3): 1010-25. https://doi.org/10.21547/jss.1691575.
EndNote
Alev N, Yıldırımçakar İ, Torusdağ M (01 Temmuz 2026) Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 3 1010–1025.
IEEE
[1]N. Alev, İ. Yıldırımçakar, ve M. Torusdağ, “Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz”, GAUN-JSS, c. 25, sy 3, ss. 1010–1025, Tem. 2026, doi: 10.21547/jss.1691575.
ISNAD
Alev, Nigar - Yıldırımçakar, İbrahim - Torusdağ, Mustafa. “Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/3 (01 Temmuz 2026): 1010-1025. https://doi.org/10.21547/jss.1691575.
JAMA
1.Alev N, Yıldırımçakar İ, Torusdağ M. Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz. GAUN-JSS. 2026;25:1010–1025.
MLA
Alev, Nigar, vd. “Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 3, Temmuz 2026, ss. 1010-25, doi:10.21547/jss.1691575.
Vancouver
1.Nigar Alev, İbrahim Yıldırımçakar, Mustafa Torusdağ. Gelir Eşitsizliğinin Ticaret ve Borç Dinamikleri Üzerindeki Etkisi: Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Analiz. GAUN-JSS. 01 Temmuz 2026;25(3):1010-25. doi:10.21547/jss.1691575