Araştırma Makalesi

Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları

Cilt: 25 Sayı: 1 29 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları

Öz

Kamu yönetimi alanında dijital dönüşüm son yıllarda yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil, aynı zamanda yönetişim süreçlerinin yeniden yapılandırılmasında stratejik bir araç olarak değerlendirilmektedir. Dijital devlet uygulamaları kamu hizmetlerinin daha hızlı, düşük maliyetli ve kullanıcı odaklı sunulmasına imkân tanırken; mali yönetim, denetim ve vergilendirme gibi alanlarda da radikal değişimleri beraberinde getirmektedir. Bu dönüşüm özellikle vergi tahsilat süreçlerinin otomatikleştirilmesi, mükellef uyumunun artırılması ve idari şeffaflığın güçlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Diğer bir deyişle, dijitalleşme kamu yönetimi ve vergilendirme alanlarında köklü dönüşümlere yol açarak devlet-vatandaş etkileşimini yeniden tanımlamaktadır. Estonya dijital devlet uygulamalarında dünyanın en ileri ülkelerinden biri olup, bu dönüşümü yalnızca idari işleyişte değil, mali sistemde de başarıyla uygulamaktadır. Bu çalışmada, Estonya’nın dijital devlet altyapısı çerçevesinde geliştirdiği yenilikçi uygulamalar incelenerek, dijitalleşmenin kamu maliyesi ve vergilendirme sistemleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında dijital devletin omurgasını oluşturan X-Road sistemi, e-Kimlik uygulaması, e-İkamet programı ve ayrıca e-Seçim, e-Sağlık, e-Eğitim gibi bütüncül dijital hizmetler ile e-Vergi dairesi, kurumlar vergisinin ertelenmesi ve KDV sisteminin dijital takibi gibi uygulamalar kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Nitel ve nicel analiz yöntemi kullanılan bu çalışmadan elde edilen bulgular, Estonya’daki dijital altyapıya yönelik uygulamaların kamu hizmetlerine erişimde kolaylık sağladığını, mali idarede şeffaflık ile verimliliği artırdığını, vergi kaçakçılığını azalttığını ve vergi gelirlerine katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Estonya modeli, dijital yönetişimin kamu maliyesinde yapısal reform niteliğinde bir dönüşüm yaratabileceğini göstermekte ve diğer ülkelere yol gösterici bir örnek sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adeodato, R., Pournouri, S. (2020). Secure implementation of e-governance: a case study about Estonia. Jahankhani, H., Kendzierskyj, S., Chelvachandran, N., & Ibarra, J. (Ed.), Cyber defence in the age of AI, smart societies and augmented humanity. Advanced sciences and technologies for security applications, (ss. 397-430). Switzerland: Springer Nature.
  2. Burzyński, T. (2022). Implementation of digital management tools in public services-case of Estonian e-services (e-identity, ease of doing business, e-governance). [Diploma thesis]. Collegium Civitas, Warsaw.
  3. EDICOM Global (2025). Estonia prepares for B2B e-Invoicing by 2027. Erişim adresi: https://edicomgroup.com/blog/estonia-accounting-electronic-invoice-law .
  4. EESTI (2025). Income tax. Erişim adresi: https://www.eesti.ee/eraisik/en/artikkel/doing-business/taxes/income-tax e-Estonia (2020). Enter e-Estonia: business and finance. Erişim adresi: https://e-estonia.com/enter-e-estonia-business-and-finance/
  5. e-Estonia (2024). AI use in public sector is a team sport. Erişim adresi: https://e-estonia.com/ai-use-in-public-sector-is-a-team-sport/
  6. e-Estonia (2025a). e-Democracy & open data. Erişim adresi: https://e-estonia.com/solutions/e-governance/e-democracy/
  7. e-Estonia (2025b). Government cloud. Erişim adresi: https://e-estonia.com/solutions/e-governance/government-cloud/
  8. e-Estonia (2025c). KSI blockchain. Erişim adresi: https://e-estonia.com/solutions/cyber-security/ksi-blockchain/ e-Estonia (2025d). X-Road. Erişim adresi: https://e-estonia.com/solutions/interoperability-services-x-road/x-road/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Avrupa Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

23 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

24 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yolal, M. (2026). Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 92-113. https://doi.org/10.21547/jss.1748965
AMA
1.Yolal M. Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları. GAUN-JSS. 2026;25(1):92-113. doi:10.21547/jss.1748965
Chicago
Yolal, Merve. 2026. “Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (1): 92-113. https://doi.org/10.21547/jss.1748965.
EndNote
Yolal M (01 Ocak 2026) Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 1 92–113.
IEEE
[1]M. Yolal, “Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları”, GAUN-JSS, c. 25, sy 1, ss. 92–113, Oca. 2026, doi: 10.21547/jss.1748965.
ISNAD
Yolal, Merve. “Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/1 (01 Ocak 2026): 92-113. https://doi.org/10.21547/jss.1748965.
JAMA
1.Yolal M. Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları. GAUN-JSS. 2026;25:92–113.
MLA
Yolal, Merve. “Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 1, Ocak 2026, ss. 92-113, doi:10.21547/jss.1748965.
Vancouver
1.Merve Yolal. Kamu Maliyesinde Dijital Devletin Yükselişi: Estonya’da Dijital Yönetişim ve Vergilendirme Uygulamaları. GAUN-JSS. 01 Ocak 2026;25(1):92-113. doi:10.21547/jss.1748965