Evaluating the Balya Mines as Industrial Heritage in the Framework of Tourism

Öz

Industrial structures built during the industrialization period, unable to keep pace with advancements in production technology, eventually lose their functionality and become unusable. These structures, bearing witness to the economic, social life of their time, hold significant importance in the collective memory of societies. The preservation and repurposing of mining sites and remnants, which play a crucial role in the construction of cultural identity and are facing the threat of extinction, has become a priority. Mining sites, processing plants, which shaped social life and contributed to the economic activities of the industrial era, have become resources utilized to preserve social identity and develop mining heritage tourism. Mining heritage tourism offers a significant opportunity to revitalize mining structures such as mining sites, production facilities for future generations. Repurposing derelict mining structures and evaluating them as mining heritage leads to an increase in the variety of tourist products and the creation of new travel routes. This research, one of the first studies in the domestic literature on mining heritage tourism examines. This study highlights the value of the Balya mines, an important mineral resource where mining activities were carried out during the Ottoman period, in terms of their mineral heritage, and examines the possibilities of evaluating them in terms of mineral heritage tourism. The aim of the study is both to raise awareness about the protection of mineral heritage through mineral heritage tourism and to contribute to the positioning of Balya district as a new destination in terms of sustainable tourism.

Anahtar Kelimeler

• Industrial Heritage
• Mining Heritage
• Tourism
• Balya

Endüstri Mirası Olarak Balya Madenlerinin Turizm Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Sanayileşme döneminde inşa edilen endüstriyel eserler üretim teknolojisindeki gelişmelere ayak uyduramayarak zamanla işlevini yitirmeleri ile kullanılmaz hale gelirler. Faaliyet gösterdikleri dönemin ekonomik, sosyal yaşamına tanıklık eden bu eserler toplumların hafızasında önemli yere sahiptir. Kültürel kimliğin inşasında önemli işlevi olan ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalan maden sahaları ve kalıntılarının yeniden işlevlendirilerek korunması gündeme gelmiştir. Endüstriyel dönemde sosyal hayat içinde şekillenen ve dönemin ekonomik faaliyetlerine katkı sağlayan maden sahaları, maden işleme tesisleri toplumsal kimliği korumak ve maden miras turizmini geliştirmek için yararlanılan kaynak haline gelmiştir. Kullanım ömrünü tamamlayan maden sahaları, üretim tesisleri, işçi evleri gibi maden yapılarının tekrar canlılık kazanarak gelecek nesillere ulaşmasında maden miras turizmi önemli fırsat oluşturmaktadır. Atıl durumda olan madencilik eserlerinin yeniden işlevlendirilerek maden mirası olarak değerlendirilmesi turistik ürün çeşitliliğinin artmasına ve yeni seyahat rotalarının oluşmasına neden olmaktadır. Maden miras turizmi ile ilgili yerli alan yazında ilk çalışmalardan olan bu araştırma; Osmanlılar döneminde ve Cumhuriyetin ilk yıllarında madencilik faaliyetlerinin yürütüldüğü önemli maden kaynaklarından olan Balya madenlerinin maden mirası açısından taşıdığı değer ortaya konulmuş ve maden miras turizmi açısından değerlendirilme olanakları incelenmiştir. Çalışma ile hem maden miras turizmi aracılığı ile maden mirasının korunmasına yönelik farkındalık oluşturma hem de Balya ilçesinin sürdürülebilir turizm açısından yeni bir destinasyon olarak konumlanmasına katkı sağlama hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Endüstri Miras
• Maden Mirası
• Turizm
• Balya

Kaynakça

1. Akbulut, U. (2013). Balya-Karaaydın maden grevi ve Mehmet Ali (Aynî) Bey’in müfettişliği (1908), Türklük Bilimi Araştırmaları, 34, 11-33. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/157151
2. Álvarez-Areces, M.A. (2008). Patrimonio industrial, un futuro para el pasadodesde la visión europea. Apuntes, 21, 6–25. https://revistas.javeriana.edu.co/index.php/revApuntesArq/article/view/8963/7262.
3. Arslan, İ. (2010). Tanzimat’tan cumhuriyet’e bir maden şehri: Balya (1839–1923), International Journal of Social Science, 3-2, p. 41-54.
4. Aydın, İ. (2006). Madencilik-şehirleşme ilişkisine farklı bir örnek: Balya, Marmara Coğrafya Dergisi, 12, 133-148.
5. Baştürk, A. ve Aydoğan, M. S. (2021). Balya (Balıkesir, KB Türkiye) bölgesindeki flotasyon ve izabe atıklarında jeo istatistiksel parametreler kullanarak modelleme ve kaynak hesabına örnek bir çalışma. Türkiye Jeoloji Bülteni, Sayı 65, ss. 53-78. https://doi.org/10.25288/tjb.999317.
6. Beaud, M. (1983). A history of capitalism 1500-1980, Monthly Review Press.
7. Corá, J. M., César, P. A. B. ve Herédia, V. B. M. (2019). Industrıal herıtage as a tourısm possıbılıty. Journal of Spatial and Organizational Dynamics, Vol. VII, Issue 4, (2019) 304-319. https://journals.cinturs.pt/jtsw/article/view/213/175. Cossons, N. (1993). The BP Book of Industrial Archaeology. Londra, 1975.
8. Ćurčić, N.Garaça, V., Vukosav, S. ve Bradic, M. (2015). Regeneratıon of ındustrıal herıtage ın terms of sustaınable tourısm development, Internatıonal Scıentıfıc Conference Geobalcanıca, 5(7), 471-479.

9. Çakmak, T. F. (2021). Zonguldak ilinin endüstriyel miras turizmi üzerine bir tur rotası. Turist Rehberliği Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(2): 150-161. https://www.researchgate.net/publication/357527946.
10. Çelik, D. (2019). Endüstriyel miras alanlarının kültür ve turizm eksenli dönüşümü. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
11. Demirbulat, Ö. G. ve Saatci, G. (2020). Endüstriyel miras turizmi üzerine Zonguldak ili özelinde bir değerlendirme. Journal of Global Tourism and Technology Research, 1(1): 35-49.
12. Edwards, J. A., ve Llurdés I Coit, J. C. (1996). Mine sand quarries: Industrial heritage tourism. Annals of Tourism Research, 23(2), 341-363. doi:10.1016/0160-7383(95)00067-4.
13. Föhl, A. (1995). Bauten der ındustrie und technik. Schriftenreihedes Deutschen National komitees für Denkmal schutz.
14. Görücü, E. (2022). Balya madenleri Osmanlı dönemi 1. Balyalılar Bağımsız Aktüel Magazin Yorum Dergisi, 4(13), 3-10.
15. https-1://https://ticcih.org/about/about-ticcih/dublin-principles/25.02.2025.
16. https-2://https://www.erih.net/20.06.2025
17. https-3://kutuphane.ttk.gov.tr/resource?itemId=288966&dkymId=55372.21.04.2025
18. https-4://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr/20.04.2025
19. Huang, G., Zhou, W. ve Ali, S. (2011). Spatial patterns and economic contributions of mining and tourism in biodiversity hot spots: A case study in China. Ecological Economics, 70(8), 2011, pp. 1492-1498. http://dx.doi.org/10.1016/j.ecolecon.2011.03.010.
20. Ionica, A., Samuil, I., Leba, M., ve Toderas, M. (2020). The path of petrila mining are a to wards future industrial heritage tourism seen through thelenses of past and present. Sustainability (Switzerland). 12(23), 1-32. doi: 10.3390/su12239922.
21. Jelen, J. (2018). Mining heritage and mining tourism. Czech Journal of Tourism, 7(1), 93-105. https://reference-global.com/download/article/10.1515.
22. Jelen, J. ve Kučera, Z. (2017). Approach esto identiication and interpretation of mining heritage: The case of the Jáchymovsko area, Oremountains. Czechia, Hungarian Geographical Bulletin 66 /(4) 321–336. DOI: https://doi.org/10.15201/hungeobull.66.4.4
23. Kadlec, M., ve Svoboda, M (2007). Památkovápéče, cestovníruch a veřejnáspráva (Monument care, tourism and public administration). Prague: Ministry for Regional Development of Czech Republic. Retrievedf rom. www.mmr.cz/getmedia/71687f46–21f8–4e70–8b5c-afb6ab19ad38/GetFile7_1. Pdf.
24. Karadağ, A. ve İncedere, l. (2020). Kentsel belleğin sürdürülebilirliği açısından İzmir’deki endüstri miras alanlarının önemi: Alsancak liman ardı bölgesi örneği. Ege Coğrafya Dergisi, 29 (1), 57-71. https://www.academia.edu/44826656.
25. Kasalak, K. (2012). Teşvik-i Sanayi Kanunları ve Türkiye’de Sanayileşmeye Etkileri. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:27, ss.65-79. https://pdf.trdizin.gov.tr/pdf.
26. Kaya, M. ve Yılmaz, C. (2018). Endüstriyel miras turizmi için bir örnek: Ayancık -Zingal orman işletmesi (Sinop). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi XLIV/1, 121-162.
27. Kazas, J. (2008). Endüstriyel miras kapsamındaki alanların kentsel yenilemeyi oluşturmadaki rolünün irdelenmesi “Ödemiş örneği”. (Yayınlanmamış doktora tezi,). Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
28. Kesner, L. Moravec, I., Novotný, R. ve Škodová-Parmová, D. (2008). Management kulturníhocestovníhoruchu (Management of cultural tourism). Prague, Cultropa.
29. Köşker, H. ve Özbey, Z. (2022). Zonguldak ili endüstriyel miras turizmi potansiyelinin SWOT analizi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(7): 962-977. https://www.sobibder.org/index.php/sobibder/article.
30. Madran, E. (2006). Modern mimarlık ürünlerinin belgelenmesi ve korunması süreci için bazı notlar. Mimarlık Dergisi, 332(1).
31. Mazlum B., Karataş A. ve Şahin S. (2024). Endüstriyel miras turizmi. Dağdeviren, A. (Ed.) Örnek Olaylarla Alternatif Turizm (1. Basım, s. 182-203), Detay Yayıncılık.
32. Mckercher, B., and DuCros, H. (2002). Cultural tourism: The partnership between tourism and cultural heritage management. The Haworth Hospitality Press, New York.
33. Montenegro, Z., Marques, J. ve Sousa, C. (2022). Understanding the concept of ındustrial tourism: A systematic review of the literature. Proceedings of the 5th International Conference on Tourism Research, Porto. https://www.researchgate.net/publication/360796261.
34. Mutaf, A. (2003). Salnamelere göre Balıkesir. Balıkesir: Zağnos Kültür ve Eğitim Vakfı Yayınları.
35. Nazik, C. (2021). İstanbul’da endüstriyel miras kapsamındaki yapıların müze yapılarına dönüştürülmesinin sosyo-kültürel sürdürülebilirliğe katkısı. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul.
36. Oakley, P. (2016). A permanent state of decay: Contriveddereliction at heritage mining sites. In Reanimating Industrial Spaces, edited by H. Orange, 49–71, Routledge. https://researchonline.rca.ac.uk/1669/20.
37. Oygür, V. (2022). Eski madenlerin değerlendirilmesi ve Lavriyon örneği. Maden Dergisi, 84, sf. 38-40.
38. Różycki, P. ve Dryglas, D. (2017). Mining tourism, sacral and other forms of tourism practiced in antique mines-analysis of ther esults. Acta Montanistica Slovaca, Volume 22, number 1, 58-66. https://www.researchgate.net/publication/317163871.
39. Saner, M. (2012). Endüstri mirası: Kavramlar, kurumlar ve Türkiye’deki yaklaşımlar. Planlama, 1-2, 53-66. https://www.researchgate.net/publication/255686097.
40. Stratton, M. (2000). Industrial buildings conservation and regeneration içinde (der. M.Stratton), E&FnSpon, New York, s.22 ss.8-29.
41. Trınder, B. (1980). Ironbridge: Industrial archaeology in England, Archaeology, vol. 33, No. 1, s. 44-52. Doi: 10.1007/0-387-22831-4_3
42. Vargas-Sánchez, A. (2015). Industrial heritage andt ourism: A review of the literature. In: Waterton E., Watson S. (Eds.), The Palgrave Handbook of Contemporary Heritage Research, 219-233, Palgrave Macmillan. Doi: 10.1057/9781137293565_14.
43. Yang, X. S. (2017). Industrial heritage tourism development and city image reconstruction in chinese traditional industrial cities: A web content analysis. Journal of Heritage Tourism, 12(3), 267-280. https://doi.org/10.1080/1743873X.2016.1236800.
44. Yıldız, T. D. (2022). Türkiye’ye örnek bir endüstriyel miras: Lavrion teknoloji ve kültür parkı. Adıyaman: İksad Yayınları.
45. Yılmaz, H. (2014). Eskişehir’in biricik destinasyon önerisi: Endüstriyel miras, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(2): 205-225. https://izlik.org/JA76SR42PF.
46. Yiamjanya, S. (2021). Mining site living with communities: Geological and culturall and scapes for future industrial heritage tourist attraction (case from the Northern Thailand). E3S Web of Conferences 258, 06043. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202125806043.
47. Zelenka, J., ve Pásková, M. (2002). Výkladovýslovník cestovníhoruchu (Interpreting Dictionary of Tourism). Prague: Ministry for Regional Development of the Czech Republic. Doi: 10.2478/cjot-2013-0001