Ekstrem Soğuk Hava Dalgası: Ocak 2017
Öz
Siklonun soğuk hava kütlesini özellikle Balkanlar ve Batı Anadolu’ya taşımasına sebep olan hareketi, 06 Ocak-11 Ocak tarihleri arasında gelişmiş ve gözlemlenmiştir. Marmara ve Ege Bölgelerinde artan kuzeybatılı akışlar üşüme sıcaklık değerlerinin düşmesine neden olmuştur. Kuvvetli soğuk adveksiyon ile Marmara ve Ege Bölgelerin’ndeki istasyonlarda hava sıcaklıkları ve üşüme sıcaklıkları ekstrem düşük değerlere düşmüştür. Ayrıca, kar yağışının etkisi ve yaşanan soğuk havanın insanlar üzerindeki yansımaları istasyon verilerinden ve haber arşivlerinden faydalanılarak incelenmiştir. Yüzeyde, havanın akışı batıdan doğuya doğrudur. Bu dolaşımın üst atmosferdeki akışı kuzeybatıdan güneydoğuya doğru olarak değişir. Ayrıca, Sibirya yüksek basıncının antisiklonik hareketleriyle Avrupa’nın içlerine doğru sokulan kutupsal soğuk (polar) hava kütlesi Balkanlar ve çevresinde sıcaklıklarının düşmesine neden olmuştur. Balkanlar üzerinde gelişen üst atmosfer alçağı olan oluk, derinleşerek etki alanını genişletmiştir. Oluğun güneye doğru hareketiyle soğuk hava Akdeniz’e doğru sokulmuştur. Yayvan şeklinde gelişen oluk Balkanlar, Yunanistan, Bulgaristan ve Türkiye’nin batı yarısında sıcaklıkların önemli derecede azalmasına neden olmuştur. Bu çalışma ile 2017 yılı ocak ayının ilk haftasında Orta ve Doğu Avrupa’yı etkisi altına alan ekstrem soğuk hava dalgasının oluşumu ve etkileri incelenmiştir. Bu amaçla MGM'den temin edilen üst atmosfer haritaları ile Türkiye’nin Trakya yöresindeki istasyonların ortalama sıcaklık, minimum sıcaklık, toplam yağış, basınç ve rüzgar verilerinden yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anagnostopoulou, C., Tolika, K., Lazoglou, G., Maheras, P. (2017). The Exceptionally Cold January of 2017 over the Balkan Peninsula: A Climatological and Synoptic Analysis, Atmosphere, 8(12), 252, doi:10.3390/atmos8120252.
- Beniston, M; Diaz, H.F. (2004). The 2003 heat wave as an example of summers in a greenhouse climate? Observations and climate model simulations for Basel Switzerland. Global and Planetary Change 44, 73-81.
- Black, E; Blackburn, M; Harrison, G; Hoskins, B; Methven, J. (2004). Factors contributing to the summer 2003 European heatwave, Weather, 59, 217-223.
- DMI, (2007). Hava Analiz ve Tahmin Tekniği, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Yayın No: 2006-1, Ankara.
- Domonkos, P.; Kysely, J.; Riotrowicz, K.; Petrovic, P.; Likso, T. (2003). Variability of extreme temperature events in south-central Europe during the 20th century and its relationship with large scale circulation”, International Journal of Climatology, 23, 987-1010.
- Feudale, L.; Shukla, J. (2010). Influence of the sea surface temperature on the European heat wave of 2003 summer. Part I: an observational study, Climate Dynamics, DOI:10.1007/s00382-010-0788-0.
- Gönençgil, B., Acar Deniz, Z. (2016). Atmosfer Kökenli Afetler ve Ekstrem Hava Olayları, Çantay Kitapevi, İstanbul.
- Haylock, M.; Goodess, C. (2004). Interannual variability of European extreme winter rainfall and links with mean large-scale circulation. International Journal of Climatology, 24, 759-776.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beşeri Coğrafya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Temmuz 2018
Gönderilme Tarihi
26 Ocak 2018
Kabul Tarihi
4 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 17 Sayı: 3
Cited By
The extreme year—analysis of thermal conditions in Poland in 2018
Theoretical and Applied Climatology
https://doi.org/10.1007/s00704-019-02968-9DEĞİŞEN İKLİMDE AŞIRI HAVA OLAYLARININ İNSAN SAĞLIĞI ÜZERİNDE ÇOK BOYUTLU ETKİLERİ VE İKLİMSEL RİSKLERİN VEKTÖREL HASTALIKLAR ÖZELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ
Resilience
https://doi.org/10.32569/resilience.1170555Meteorolojik Veriler Kullanılarak Deprem Tahmin Edilebilir mi?
Türk Deprem Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.46464/tdad.1472833