Tüketicilerin Diyete Yatkınlıkları, Organik Beslenme ve Çevreye Duyarlı Davranışları Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma

Öz

Günümüzde tüketiciler hem sağlıklı hem de çevreye duyarlı olarak ve sosyal sorumluluk anlayışı ile üretilen besinleri seçerek daha sürdürülebilir dünyanın önemli birer destekçileri olabilmektedirler. Sağlıklı besinler, yaşam stilleri ve çevreye duyarlı tüketim arasında bir ilişkinin bulunduğu görülmektedir ve tüketiciler de günden güne kendi sağlıkları ve çevreyle ilgili konular için daha fazla endişe duymaya başlamışlardır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen çalışma, çevreye duyarlı davranış, sağlık bilincine sahip yaşam tarzı, beslenme ve etik tüketim arasındaki ilişkide algılanan tüketici etkinliğinin düzenleyici rolünü araştırmaktadır. Çalışmanın verileri katılımcılardan online anket yoluyla elde edilmiştir ve değişkenler arasındaki ilişkileri ölçmek için regresyon analizi, frekans analizi, faktör analizleri uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• çevreye duyarli davraniş
• algılanan tüketici etkinliği
• sürdürülebilir tüketim

A Study into the Relationships among Consumers’ Diet-Focused Behaviors, Organic Nutrition, and Environmentally Conscious Behaviors

Öz

Currently, consumers can be game-changing supporters of a more sustainable world by being healthy and environmentally conscious and opting for food produced in view of social responsibility. It is evident that there are relationships among healthy food, life style, and environmentally conscious consumption and consumers have been becoming more concerned about their own health and environmental issues. The present study conducted to this end revealed relationships among diet-focused behaviors, organic nutrition, and environmentally conscious behaviors. The data was collected with online questionnaires and SPSS, a statistical software program, was used to conduct the regression analyses, frequency analyses and factor analyses of the data. Results show that there is a relationship between consumers ‘diet-focused behaviors, organic nutrition and environmentally conscious behaviors. 

Anahtar Kelimeler

• Diet-focusedness
• organic nutrition
• environmental conscious behavior

Kaynakça

1. Aaker, D. A., & Bagozzi, R. P. (1982). Attitudes toward public policy alternatives to reduce air pollution. Journal of Marketing, 1, 85–94.
2. Aracıoğlu, B., & Tatlıdil, R. (2009). Tüketicilerin satın alma davranışında çevre bilincinin etkileri; Ege Akademik Bakış, 9(2), 435-461.
3. Avermaete, T., & Mathijs, E. (2008, 26–29 August). Sustainable food versus health concerns. Proceedings of the International Congress of European Association of Agricultural Economists, Ghent: Belgium.
4. Ay, C., & Ecevit, Z. (2005). Çevre bilinçli tüketiciler. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 10, 238-263.
5. Berger, I.E., & Corbin, R.M. (1992). Perceived consumer effectiveness and faith in others as moderators of environmentally responsible behaviours. Journal of Public Policy and Marketing, 11, 79-89.
6. Bimbo, F.; Bonanno, A., Nocella, G., Viscecchia, R., Nardone, G., Biagia De D., & Carlucci, D. (2017). Consumers’ acceptance and preferences for nutrition-modified and functional dairy products: A Systematic Review, Elsever.
7. Çokluk, Ö.; Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik spss ve lisrel uygulamaları. Pegem akademi: Ankara.
8. Doğan, O.; Bulut, Z. A., & Çımrın, F. K. (2015). Bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(4).

9. Ellen, P.S., Wiener, J.L., & Cobb-Walgren, C. (1991). The role of perceived consumer effectiveness in motivating environmentally conscious behaviors. Journal of Public Policy & Marketing, 102-117.
10. Jacobs, S., Sioen, I., De Henauw, S., Rosseel, Y., Calis, T., Tediosi, A., Nadal, M., Marques, A. & Verbeke, W. (2015). Marine environmental contamination: Public awareness, concern and perceived effectiveness in five european countries. Environmental Research, 143, 4-10.
11. Karaboğa, Tahir. (2016). Çevre sosyolojisinde çevre sorunlarına yönelik alternatif arayışlar. Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergi, Mayıs-Haziran, 716.
12. Kleef, E.V., & Dagevos, H. (2015). The growing role of front-of-pack nutrition profile labeling: a consumer perspective on key issues and controversy. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 5(3), 291-303.
13. Liran C. S., Aoife De B., Maeve H., Chenguang L., Celine M., Patrick G. W., Frank J. M. (2017). Consumer evaluations of processed meat products reformulated to be healthier a conjoint analysis study. Meat Scince, 82-89.
14. Lucía A., Ana G., Florencia A., Leticia V., Gastón A. (2017). Consumer perception of salt-reduced breads: comparison of single and two bites evaluation, Food Research Internationa.
15. Macdiarmid, J.I., Kyle, J., Horgan, G.W., Loe, J., Fyfe, C., Johnstone, A. & McNeill, G. (2012). Sustainable diets for the future: can we contribute to reducing greenhouse gas emissions by eating a healthy diet? The American Journal of Clinical Nutrition, 96(3), 632-639.
16. Maı, R., & Hoffmann, S. (2012). Taste lovers versus nutrition fact seekers: How health consciousness and self-efficacy determine the way consumers choose food products; Journal of Consumer Behavior, J. Consumer Behave, 11, 316-328.
17. Roberts, J. A. (1996). Green consumers in the 1990s: profile and implications for advertising - Journal of Business Research, 36(3), 217-231.
18. Roberts, J. A., & Bacon, D. R. (1997). Exploring the subtle relationships between environmental concern and ecologically conscious consumer behavior. Journal of Business Research, 40(1), 79–89.
19. Tanrıkulu, C. (2015). Çevresel kaygı, algılanan tüketici etkinliği ve kolektivizm tüketicilerine yeşil satın alma davranışlarındaki rolü üzerine bir inceleme. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(1).
20. Tesser, A., & David R. S. (1990). Attitudes and attitude change. Annual Review of Psychology, 41, 479-523.
21. Thompson, S. C. (1981). Will it hurt less if i can control it? A Complex answer to a simple question in advances in consumer research. Andrew Mitchell, ed., Vol. 9306-312.
22. Vanhonacker, F., Van L., Gellynck, X., & Verbeke, W. (2013). Flemish consumer attitudes towards more sustainable food choices. Appetite, 62, 7-16.
23. Vermeir, I., & Verbeke, W. (2006). Sustainable food consumption: Exploring the consumer attitude–behavioral intention gap. Journal of agricultural and environmental ethics, 19(2), 169-194.
24. Yıldız, S. B., & Kılıç, S. N. (2016). Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin çevre dostu ürünlere ilişkin tutum ve davranışları. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1304-1323.
25. Zander, K., & Hamm, U. (2010). Consumer preferences for additional ethical attributes of organic food. Food Quality and Preference, 21(5), 495-503.
26. Tijssen, I., Zandstra, E. H., Cees D. G., & Jager, G. (2017). Why a ‘light’ product package should not be light blue: effects of package color on perceived healthiness and attractiveness of sugar- and fat-reduced products, Food Quality and Preference, 59, 46–58.