Arap Turistlerin Doğu Karadeniz Bölgesi’ne Ekonomik Katkılarını Belirlemeye Yönelik Betimsel Bir Araştırma

Öz

Araştırmanın amacı, Doğu Karadeniz Bölgesi için önemli bir değer olan Arap turistlerin bölge turizmine olan ekonomik katkılarını belirlemektir. Bu kapsamda Doğu Karadeniz Bölgesi’ne ağırlıklı olarak hangi Arap ülkelerinden turistlerin geldiği, bu turistlerin bölgeye yapmış oldukları seyahatlerin amaçları ve ortalama seyahat harcamaları belirlenmeye çalışılmıştır. Betimsel bir çalışma niteliğinde olan araştırmada ikincil verilerden faydalanılmıştır. Araştırma kapsamında temel olarak daha önce yayınlanan TÜİK, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA), Dünya Bankası, UNWTO ve diğer yazılı kaynaklardan elde edilen verilerden faydalanılmıştır. Çalışma, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yıllar itibariyle artan bir değer olan Arap turistlerin hangi alanlara yönelik harcamalarda bulunduğunun belirlenmesi ve bölgedeki paydaşlar için yol haritası çizilmesi açısından özgün olarak değerlendirilebilir. Araştırma sonucunda Körfez ülkelerinin uluslararası turizm harcamaları, popüler seyahat noktaları, ortalama seyahat harcamaları ve en çok tercih ettikleri destinasyonlar da belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Arap Turist,Doğu Karadeniz Bölgesi,Ekonomik Katkı

A Descriptive Study on Determining The Economic Contributions of Arab Tourists to The Eastern Black Sea Region

Öz

The aim of the research is to determine the economic contributions to tourism in the region of Arab tourists, which is an important value for the Eastern Black Sea Region. In this context, it is tried to determine which Arab countries mainly tourists arrive to the Eastern Black Sea Region, the reasons why these tourists travel to the region and the average travel expenses. As method, the secondary data is used in the research which is a descriptive study. It is mainly benefited from TURKSTAT, Ministry of Culture and Tourism, Eastern Black Sea Development Agency (DOKA), IMF, UNWTO and other written sources in the scope of the research. The study can be evaluated originally in terms of determining which areas Arab tourists are spending in the Eastern Black Sea Region over the years, and drawing road maps for the stakeholders in the region. As a result of the research, it is also tried to determine the international tourism expenditures, popular travel points, average travel expenses and destination preferences of the Gulf countries.

Anahtar Kelimeler

• Arab Tourist,The Eastern Black Sea Region,Economic Contribution

Kaynakça

1. Akbaş, Z. ve Tuna, H. (2016). Yumuşak güç olgusu ve turizm ilişkisi: Medikal turizm kapsamında orta doğu’dan gelen turistler üzerine bir değerlendirme. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (12), 73-106.
2. Ap, J., Var, T. and Din, K. (1991). Malaysian perceptions of tourism. Annals of Tourism Research, 18 (2), 321-323.
3. Bayram, Y. (2016). Türk-Arap ilişkileri bağlamında türk toplumunda değişen arap imajının turizme yönelik haber çerçevelerinde temsili. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (43), 1683-1697.
4. Bhuiyan, M. A. H., Siwar, C., Ismail, S. M. and Islam, R. (2011). Potentials of Islamic tourism: A case study of Malaysia on East Coast Economic Region. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 5 (6), 1333-1340.
5. Boğan, E., Batman, O. ve Sarıışık, M. (2016). Helal turizmin kavramsal çerçevesi ve Türkiye’deki uygulamalar üzerine bir değerlendirme. Presented at the 3rd International Congress of Tourism and Management Researches, Antalya.
6. Bozok, D. ve Köroğlu, A. (2007). Akdeniz ülkelerine yönelik uluslararası turizm hareketleri. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2007 (1), 146-157.
7. Deniz, A. Ç. (2010). Gümüş dizisinin arap kamuoyuna etkileri: Bir sosyal medya incelemesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5 (3/1), 50-67.
8. Din, K. H. (1989). Islam and tourism: Patterns, ıssues, and options. Annals of Tourism Research, 16 (4), 542-563.

9. Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (2015). Doğu Karadeniz Bölgesinde Arap Turizmi: Mevcut durum ve gelişme stratejisi raporu, http://www.doka.org.tr/TR/Yayinlar/Sektor-Raporlari-Serisi_Dogu-Karadeniz-Bolgesinde-Arap-Turizmi-Mevcut-Durum-ve-Gelisme-Stratejisi-Raporu adresinden 15.08.2017 tarihinde alınmıştır.
10. Dünya Bankası (2016). World bank open data. Web: https://data.worldbank.org/ adresinden 01.12.2017 tarihinde alınmıştır.
11. Göçer, İ. ve Çınar, S. (2015). Arap baharı’nın nedenleri, uluslararası ilişkiler boyutu ve türkiye’nin dış ticaret ve turizm gelirlerine etkileri. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (10), 51-68.
12. Günaydın, İ., Peker, İ., Okan, T. ve Akdu, U. (2015). Arap turistlere yönelik hizmet kalitesinin analizi: trabzon üzerine bir araştırma, Gümüşhane Üniversitesi Yayınları.
13. Güzel, Ö. ve Güzel, B. (2017). The ınfluence of films on destination attributes (das) for arabian tourists in Turkey. International Journal of Business and Information, 12 (3), 209-242.
14. Hacıoğlu, N. ve Saylan, U. (2014). Arap Baharı’nın turizme yansımaları: Arap ülkeleri ve Türkiye. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (32), 55-80.
15. Hamza, I. M. (2012). Islamic tourism: exploring perceptions and possibilities in Egypt. African Journal of Business and Economic Research, 7 (1), 85-98.
16. Henderson, J. C. (2003). Managing tourism and ıslam in peninsular Malaysia. Tourism Management, 24 (4), 447-456.
17. Henderson, J. C. (2015). Islamic tourism reviewed. Tourism Recreation Research, 34 (2), 207-211.
18. Jafari, J. and Scott, N. (2014). Muslims world and ıts tourisms. Annals of Tourism Research, 44, 1-19.
19. Mengü, C. (2008). Orta Doğu turizm pazarının türkiye açısından analizi. (yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, İstanbul.
20. Mengü, C. (2012). Türkiye-Arap dünyası turizm ilişkilerinde durum ve beklentiler. Orta Doğu Analiz, 4 (42), 102-112.
21. Milliyet (2016). Karadeniz’de Arap Turist Bereketi 14.06.2016 tarihli Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanının haberi. http://www.milliyet.com.tr/karadeniz-de-arap-turist-bereketi-ekonomi-2262102/ adresinden 29.11.2017 tarihinde alınmıştır.
22. Nuroğlu, E. (Aralık, 2013). Dizi Turizmi: Orta Doğu ve Balkanlar’dan gelen turistlerin Türkiye’ye ziyaret kararında Türk dizileri ne kadar etkili?, 5. Uluslararası İstanbul İktisatçılar Zirvesi, İstanbul.
23. Okuyucu, A. and Somuncu, M. (9-12 May 2013). Türkiye’de inanç turizmi: bugünkü durum, sorunlar ve gelecek. Presented at the International Conference on Religious Tourism and Tolerance, Konya.
24. Ortadoğu Turizm Seyahat Acenteleri Derneği (2016) Doğu Karadeniz Bölge Temsilciliği Başkanı Ziya Koç’un 2 Kasım 2016 tarihli röportajı. https://www.haberler.com/dogu-karadeniz-de-hedef-2017-de-600-bin-arap-8920863-haberi/ adresinden 01.11.2017 tarihinde alınmıştır.
25. Rimmawi, H. S. and Ibrahim, A. A. (2009). Culture and tourism in Saudi Arabia. Journal of Cultural Geography, 12 (2), 93-98.
26. Salem, P. (2011). Arap dünyasında Türkiye’nin İmajı, TESEV Dış Politika Programı.
27. Sarı, Y. ve Yıldırım, G. (2015). Türkiye turizmi bağlamında Orta Doğu pazarı üzerine bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7/1, 382-403.
28. Şahin, M. ve Uysal, Ö. Şahin. (2014). Arap Baharı’nın Türkiye ekonomisine etkileri. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Sayı: 23, 171-187.
29. Şahin, M., Uysal, Ö. ve Kuru, E. (2012). Türkiye turizm politikasının shift-share analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1 (32), 95-122.
30. Tekin, Ö. A. (2014). İslami turizm: Dünya’daki ve Türkiye’deki genel durum üzerine bir inceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7 (29), 750-766.
31. Tekin, Ö. A. ve Yılmaz, E. (2016). İslami turizm konseptinde hizmet veren konaklama işletmeleri üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (42), 2046-2058.
32. Timothy, D. J. and Iverson, T. (2006). Tourism and ıslam: considerations of culture and duty. London and Newyork: Tourism, Religion and Spiritual Journeys, Taylor and Francis Group.
33. Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). 2017-2018 yılları (kıyaslamalı) Trabzon Havalimanına inen uçak sayıları. http://www.trabzonkulturturizm.gov.tr/
34. Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). Trabzon ili yerli ve yabancı ziyaretçi sayıları. http://www.trabzonkulturturizm.gov.tr/
35. Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2019). Trabzon turizm işletme, yatırım, belediye belgeli konaklama tesisi istatistikleri (18.02.2019 tarihi itibariyle). http://www.trabzonkulturturizm.gov.tr/TR-164500/turizm-isletme-belgeli-konaklama-tesisleri.html
36. Uluslararası Para Fonu (2016). IMF popular data. Web: http://www.imf.org/en/Data adresinden 30.11.2017 tarihinde alınmıştır.
37. UNWTO (2016). Statistics and tourism satellite account. Web: http://statistics.unwto.org/content/outbound-tourism-data-calculated-basis-arrivals-data-destination-countries adresinden 02.11.2017 tarihinde alınmıştır.
38. Yıldırım, G. (2014). Türkiye turizmi bağlamında orta doğu pazarı: Rize bölgesi’nde bir uygulama. (yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Eskişehir.
39. Zamani-Farahani, H. and Henderson, J. C. (2010). Islamic tourism and managing tourism development in ıslamic societes: the cases of Iran and Saudi Arabia. International Journal of Tourism Research, 12 (1), 79-89.