Epidemic Disease-Stock Market Relationship In Most Affected Covid-19 Countries

Öz

Covid-19 epidemic disease was first seen in Wuhan Province of China in December 2019 and soon passed on to millions of people worldwide and caused the deaths of thousands of people. Of course, one of the most influential areas of this outbreak is in the stock markets of the country. In this study, the maximum number of Covid-19 cases found that 10 of the countries (Turkey, Brazil, France, Germany, England, Italy, Spain, Russia, China, USA) examined the relationship between mortality and the number of cases with stock market indices of these countries. In the econometric application part of the study, Maki (2012) Multiple Break Cointegration Test was used to test the long-term relationship. It can be seen that the econometric results of the study differ from country to country, and in some countries even Covid-19 death and case numbers show different interactions. It can be interpreted that the number of cases is less effective than the number of deaths.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19 Epidemic
• Stock Exchange Indices
• Maki Cointegration Analysis

Covid-19’un En Etkili Olduğu Ülkelerde Salgın-Borsa İlişkisi

Öz

Covid-19 salgın hastalığı 2019 Aralık ayında Çin’in Wuhan eyaletinde ilk kez görülerek kısa süre içerisinde dünya genelinde milyonlarca kişiye bulaşmış ve binlerce insanın ölümüne yol açmıştır. Elbette bu salgında en çok etki alanlarından biri de ülke borsalarında yaşanmaktadır. Bu çalışmada Covid-19’un en fazla vaka sayısının görüldüğü 10 ülkedeki (Türkiye, Brezilya, Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya, İspanya, Rusya, Çin, ABD) ölüm ve vaka sayıları ile bu ülkelere ait borsa endeksleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın ekonometrik uygulama kısmında, uzun dönemli ilişkiyi test etmek için Maki (2012) Çoklu Kırılmalı Eşbütünleşme Testi kullanılmıştır. Çalışmanın ekonometrik sonuçlarının ülkeden ülkeye fark ettiği, hatta bazı ülkelerde Covid-19 ölüm ve vaka sayılarının ayrı ayrı etkileşim sergilediği sonucu görülmektedir. Vaka sayılarının ölüm sayılarına göre daha az etkin olduğu yorumu yapılabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19 Salgını
• Borsa Endeksleri
• Maki Eşbütünleşme Analizi

Kaynakça

1. Acar Y. (2020). R. Yeni Koronavirüs (COVID-19) Salgını ve Turizm Faaliyetlerine Etkisi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 7-21.
2. Armien, B., Suaya, J. A., Quiroz, E., Sah, B. K., Bayard, V., Marchena, L., ... & Shepard, D. S. (2008). Clinical characteristics and national economic cost of the 2005 dengue epidemic in Panama. The American journal of tropical medicine and hygiene, 79(3), 364-371.
3. Barnett, T., Whiteside, A., Khodakevich, L., Kruglov, Y., & Steshenko, V. (2000). The HIV/AIDS epidemic in Ukraine: its potential social and economic impact. Social science & medicine, 51(9), 1387-1403.
4. Beutels, P., Jia, N., Zhou, Q. Y., Smith, R., Cao, W. C., & De Vlas, S. J. (2009). The economic impact of SARS in Beijing, China. Tropical Medicine & International Health, 14, 85-91.
5. Bloom, D. E., & Mahal, A. S. (1997). Does the AIDS epidemic threaten economic growth?. Journal of Econometrics, 77(1), 105-124.
6. Carpenter, T. E., O'Brien, J. M., Hagerman, A. D., & McCarl, B. A. (2011). Epidemic and economic impacts of delayed detection of foot-and-mouth disease: a case study of a simulated outbreak in California. Journal of Veterinary Diagnostic Investigation, 23(1), 26-33.
7. Chen, M. H., Jang, S. S., & Kim, W. G. (2007). The impact of the SARS outbreak on Taiwanese hotel stock performance: an event-study approach. International Journal of Hospitality Management, 26(1), 200-212.
8. Çeti B., Ünlüönen, K., & Buse, Ç. E. T. İ. Salgın Hastalıklar Sebebiyle Oluşan Krizlerin Turizm Sektörü Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 22(2), 109-128.

9. Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) (2020). 2019 Yılında Dünya ve Türkiye Ekonomisi & 2020 yılından Beklentiler, İzmir Fernandes, N. (2020). Economic effects of coronavirus outbreak (COVID-19) on the world economy. Available at SSRN 3557504.
10. Fitch Ratings. (2020). Global Economic Outlook: Crisis Update Late April 2020 – Coronavirus Recession Unparalleled https://www.fitchratings.com/research/sovereigns/unparalleled-global-recession-underway-22-04-2020, (Erişim: 12.05.2020)
11. Fitch Ratings. (2020) Coronavirus Crisis Is Crushing Global GDP Growth, https://www.fitchratings.com/research/sovereigns/coronavirus-crisis-is-crushing-global-gdp-growth-19-03-2020 (Erişim: 04.05.2020).
12. Gupta, A. G., Moyer, C. A., & Stern, D. T. (2005). The economic impact of quarantine: SARS in Toronto as a case study. Journal of Infection, 50(5), 386-393.
13. Ivesting.com (2020), www.investing.com (Erişim: 30.04.2020).
14. Lee, J. & Strazicich, M. C. (2003). “Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test with Two Structural Breaks”, The Review of Economics and Statistics. 85(4): 1082- 1089.
15. Maki D. (2012). Tests for Cointegration Allowing for an Unknown Number of Breaks, Economic Modelling, 29, 2011-2015.
16. Moody’s Investor Service (2020) Global Macro Outlook 2020-21, https://www.moodys.com/researchdocumentcontentpage.aspx?docid=PBC_1212762 (er (Erişim: 12.05.2020)
17. Orkunoğlu, A. (2009). Domuz Gribi Ekonomisinin Türkiye’ye Maliyeti. Mevzuat Dergisi, 12, 144.
18. Ticaret Bakanlığı. (2020) 2020 Yılı Nisan Ayı Dış Ticaret, Ticaret, Esnaf ve Kooperatif Verileri, https://ticaret.gov.tr/haberler/2020-yili-nisan-ayi-dis-ticaret-ticaret-esnaf-ve-kooperatif-verileri, (Erişim: 04.05.2020).
19. Vijayakumar, K., George, B., Anish, T. S., Rajasi, R. S., Teena, M. J., & Sujina, C. M. (2013). Economic impact of chikungunya epidemic: out-of-pocket health expenditures during the 2007 outbreak in Kerala, India. Southeast Asian Journal of Tropical Medicine & Public Health, 44(1), 54-61.
20. Worldometers (2020), www.worldometers.info (Erişim: 30.04.2020).
21. Yang, H. Y., & Chen, K. H. (2009). A general equilibrium analysis of the economic impact of a tourism crisis: A case study of the SARS epidemic in Taiwan. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 1(1), 37-60.
22. Zeren, F., & Hızarcı, A. The Impact Of Covıd-19 Coronavırus On Stock Markets: Evıdence From Selected Countrıes. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 3(1), 78-84.