Buz Tırmanışı Yapan Dağcıların Yaşam Kalitesinin İncelenmesi
Öz
Buz tırmanışı risklerin olduğu, kazaların ve ölümlerin yaşandığı riskli bir spordur. Bu yüzden bu sporu yapanların yaşam tarzları, kişilik özellikleri, karar verme becerileri gibi özellikleri merak edilmektedir. Bu araştırmanın amacı, buz tırmanışı yapan sporcuların yaşam kalitesine etki eden nedenleri incelemektir. Araştırma verileri 22-26 Ocak 2016 tarihlerinde Erzurum’da yapılan 2. Uluslararası Emrah Özbay buz tırmanışı festivalinde araştırmacı tarafından toplanmıştır. Araştırmada amaçsal örneklem tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya 93 (77 erkek, 16 kadın) sporcu katılmıştır. Araştırmada Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilmiş olan WHOQOL-BREF (Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısaltılmış Versiyonu) kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği Eser vd., (1999) tarafından yapılmıştır. Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı .87 olarak bulunmuştur. Toplanan veriler istatistiksel paket program (SPSS 22.0) aracılığıyla analiz edilip sonuçlar yorumlanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde t-testi ve One Way Anova analizi kullanılmıştır. Tırmanış deneyimi ve eğitim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklara ulaşılmıştır. Yaş, cinsiyet, meslek ve medeni durum değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunamamıştır. Buz tırmanış deneyimi fazla olanların genel yaşam kalitelerinin ve sağlıklarının daha iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Her ne kadar buz tırmanışı yeni bir branş olsa da deneyim yaşam kalitesini ve sağlığı etkilemektedir. Yine deneyimi fazla olan sporcuların psikolojik alan değerlerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Yani tırmanış sırasında ve ortamında olumlu duyguların, düşünme, öğrenme ve dikkatini toplamanın bu alan puanını yükselttiğini düşünülmüştür. Eğitim düzeyinde, çevresel alanda lisansüstü eğitime sahip olanlar lehine sonuçlar bulunmuştur. Yani maddi kaynaklar, fiziksel güvenlik ve emniyet, ev ortamı, yeni bilgi ve beceri edinme fırsatları lisansüstü eğitime sahip olanlar için daha önemlidir. Sonuçta deneyimli olmak ve eğitim durumunun buz tırmanışı yapan dağcıların yaşam kalitesine etki ettiği ortaya konmuştur. Genel olarak buz tırmanışı yapanların yaşam kalitesinin iyi olduğu söylenebilir. Buz tırmanışı yüksek efor istemekte ve buna bağlı olarak ta yaşam kalitesinin iyi olması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anderson, M. (2010). Estimating the economic value of ice climbing in Hyalite Canyon: An application of travel cost count data models that account for excess zeros. Journal of Environmental Management, 91 (4), 1012–1020. doi: 10.1016/j.jenvman.2009.12.010.
- Aşçı, F.H., Demirhan, G., & Dinç, S.C. (2007). Psychological profile of Turkish rock climbers: An examination of climbing experience and route difficulty. Perceptual and motor skills, 104(3), 892-900.
- Biçer, M., ve Akkuş, H. (2005). Futbolcularda hazırlık dönemi çalışmalarının bazı fiziksel ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 27-34.
- Brajsa-Zganec, A., Merkas, M., & Sverko, I. (2011). Quality of life and leisure activities: How do leisure activities contribute to subjective well-being? Social Indicators Research, 102(1), 81–91.
- Boyd, J., Haegeli, P., Abu-Laban, R.B., Shuster, M., Butt, J.C. (2009). Patterns of death among avalanche fatalities: a 21-year review. Canadian Medical Association Journal, 180(5), 507-512.
- Burtscher, M., Nachbauer, W., & Schröcksnadel, P. (1997). Risk of traumatic death during downhill skiing compared with that during mountaineering. (Ed. R. Johnson, C. Mote, and A. Ekeland). In Skiing Trauma and Safety: Eleventh Volume. West Conshohocken, PA: ASTM International), 23-29. https://doi.org/10.1520/STP18285S.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Cooley, S.J, Burns V.E., Cumming, J. (2015). The Role of outdoor adventure education in facilitating groupwork in higher education. High Education, 69 (4), 567–582. https://doi.org/10.1007/s10734-014-9791-4.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği, Turizm (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Burak Gürer
*
0000-0002-0605-3272
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
15 Nisan 2019
Kabul Tarihi
17 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 1
Cited By
Dağcılık- Heyecan Arayışı ve Ölüm Kaygısı Üzerine Bir İnceleme
Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.25307/jssr.1035390
