Instructional Confidence and Technology Attitudes in a Centralized Education System: Evidence from Türkiye

Öz

Educational Technology Integration has been shaped by the beliefs of teachers; however, the majority of evidence connecting self-efficacy in teaching with technology attitudes is based on data collected from western, high-autonomy systems. In order to investigate whether the widely documented positive relationship exists within an examination-driven and centralized educational system, this study examined the relationship between technology attitudes and general teaching self-efficacy in Turkey. Using a cross-sectional survey design, a total of 386 urban public school teachers in Balıkesir Province were recruited through convenience sampling. Correlation analyses utilizing Pearson correlation coefficients and t-test statistics were performed to analyze the data. The results revealed a very small and statistically non-significant relationship between general teaching self-efficacy and technology attitudes (r = .06, p = .231, r² = .004), and no statistically significant gender differences were found in either construct. The findings indicate that general instructional confidence and technology-related dispositions may function somewhat separately in highly structured educational environments, rather than suggesting that this weak association can be attributed solely to the structural aspects of a centralized system. Additionally, limited variability in both constructs — due to ceiling effects — and the conceptual difference between efficacy in general domains and attitudes toward specific domains likely contributed to the weak association.

Anahtar Kelimeler

• Teacher attitudes toward technology
• teaching self-efficacy
• centralized education system
• technology integration

Etik Beyan

During the writing process of the study “Instructional Confidence and Technology Attitudes in a Centralized Education System: Evidence from Türkiye” scientific rules, ethical and citation rules were followed. No falsification was made on the collected data and this study was not sent to any other academic publication medium for evaluation. In addition, permission was obtained from the Balıkesir University Social and Humanities Sciences Ethics Committee (Date: 06.10.2023 and Decision no: 2023/07) to conduct the research.

Merkezi Bir Eğitim Sisteminde Öğretimsel Güven ve Teknoloji Tutumları: Türkiye Örneği

Öz

Eğitim teknolojilerinin sınıf ortamına entegrasyonu, büyük ölçüde öğretmenlerin bireysel inanç ve tutumları tarafından biçimlenmektedir. Ne var ki öğretme öz-yeterliliği ile teknoloji tutumları arasındaki ilişkiyi ele alan çalışmaların büyük çoğunluğu, özerklik düzeyi yüksek Batılı eğitim sistemlerinden elde edilen verilerle sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, söz konusu ilişkinin merkezi ve sınav odaklı bir eğitim sisteminde de geçerlilik taşıyıp taşımadığını Türkiye örneği üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Kesitsel tarama modeliyle tasarlanan araştırmada, Balıkesir İli'ndeki devlet okullarında görev yapan 386 öğretmenden uygun örnekleme yöntemiyle veri toplanmıştır. Veriler, Pearson korelasyon katsayısı ve bağımsız gruplar t-testi aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, genel öğretme öz-yeterliliği ile teknoloji tutumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı olmayan, oldukça düşük düzeyli bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır (r = .06, p = .231, r² = .004). Bunun yanı sıra her iki değişken bakımından da cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir. Bu bulgular, yüksek düzeyde yapılandırılmış eğitim ortamlarında genel öğretim öz-güveni ile teknolojiye yönelik tutumların birbirinden görece bağımsız örüntüler sergileyebildiğine işaret etmektedir. Öte yandan gözlemlenen zayıf ilişkinin yalnızca merkeziyetçi sistem yapısına bağlanması doğru olmayacaktır; tavan etkisinin yol açtığı sınırlı varyans ile genel öz-yeterlilik algısı ve alana özgü tutumlar arasındaki kavramsal ayrımın da bu sonuca katkıda bulunduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmenlerin teknolojiye yönelik tutumları
• öğretme öz-yeterliliği
• merkeziyetçi eğitim sistemi
• teknoloji entegrasyonu

Etik Beyan

“Merkezi Bir Eğitim Sisteminde Öğretimsel Güven ve Teknoloji Tutumları: Türkiye Örneği” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Gerekli olan etik kurul izinleri Balıkesir Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’nun 06.10.2023 tarih ve 2023/07 sayılı toplantısında alınmıştır.

Kaynakça

1. Ajzen, I. (2005). Attitudes, personality, and behavior (2nd ed.). Open University Press.
2. Akbaş, S. & Yünkül, E. (2024). Sınıf öğretmenlerinin web 2.0 araçları kullanımı yetkinliklerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 93-110.
3. https://doi.org/10.33206/mjss.1287016
4. Aktaş, M. A., & Aktaş, İ. (2025). Sınıf öğretmenlerinin BİT entegrasyonu: BİT yeterlik inancı, BİT kullanımına ilişkin tutum ve öz-yeterliğin etkisi. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 42(2), 79–95. https://doi.org/10.52597/buje.1650714
5. Albion, P. R. (1999). Self-efficacy beliefs as an indicator of teachers’ preparedness for teaching with technology. In Society for Information Technology & Teacher Education International Conference (pp. 1602– 1608). Association for the Advancement of Computing in Education (AACE). https://www.learntechlib.org/primary/p/8156/
6. Aydın, M. K., & Semerci, A. (2017). Öğretmenlerin BİT tutumları ölçeğinin geliştirilmesi. Milli Eğitim, 46(213), 155–177.
7. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
8. Cai, Z., Fan, X., & Du, J. (2017). Gender and attitudes toward technology use: A meta-analysis. Computers & Education, 105, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2016.11.003

9. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
10. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
11. Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
12. Ertmer, P. A. (2005). Teacher pedagogical beliefs: The final frontier in our quest for technology integration? Educational Technology Research and Development, 53(4), 25-39. https://doi.org/10.1007/BF02504683
13. Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture intersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255-284. https://doi.org/10.1080/15391523.2010.10782551
14. Ertmer, P. A., Ottenbreit-Leftwich, A. T., Sadik, O., Sendurur, E., & Sendurur, P. (2012). Teacher beliefs and technology integration practices: A critical relationship. Computers & Education, 59(2), 423–435. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.02.001
15. Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
16. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). SAGE Publications.
17. Hermans, R., Tondeur, J., van Braak, J., & Valcke, M. (2008). The impact of primary school teachers’ educational beliefs on the classroom use of computers. Computers & Education, 51(4), 1499–1509. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2008.02.001
18. Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1-26. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014
19. Kaplan, F., & Çetin, G. (2025). Öğretmen Adaylarının Web 2.0 ve Web 2.0 Araçları Hakkındaki Düşünceleri. Journal of New Paradigms in Education, 2(1), 18-32. https://doi.org/10.5281/vol2iss1pp18-32
20. Karaoğlu, İ. B. (2019). Öğretmen öz yeterlik algısı ölçeği kısa formu’nun Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Science, 7(99), 84–101. https://doi.org/10.29228/ASOS.36797
21. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
22. Küçük, M., & Çelik, S. (2021). Ortaöğretim öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 10(2), 748–769. https://doi.org/10.30703/cije.748219
23. Lakens, D. (2013). Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: A practical primer for t-tests and ANOVAs. Frontiers in Psychology, 4, Article 863. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00863
24. Lakens, D., Scheel, A. M., & Isager, P. M. (2018). Equivalence testing for psychological research: A tutorial. Advances in Methods and Practices in Psychological Science, 1(2), 259–269. https://doi.org/10.1177/2515245918770963
25. Norman, G. (2010). Likert scales, levels of measurement and the "laws" of statistics. Advances in Health Sciences Education, 15(5), 625–632. https://doi.org/10.1007/s10459-010-9222-y
26. OECD. (2019). OECD skills outlook 2019: Thriving in a digital world. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/df80bc12-en
27. Öztürk, T. (2006). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eğitimde teknoloji kullanımına yönelik yeterliliklerinin değerlendirilmesi (Balıkesir örneği) [Unpublished master’s thesis, Gazi University].
28. Pamuk, S., Çakır, R., Ergun, M., Yılmaz, H. B., & Ayas, C. (2013). Teacher opinions on the use of tablet computers in education within the scope of FATIH project. Educational Sciences: Theory & Practice, 13(3), 1815-1822.
29. Sang, G., Valcke, M., van Braak, J., & Tondeur, J. (2010). Student teachers' thinking processes and ICT integration: Predictors of prospective teaching behaviors with educational technology. Computers & Education, 54(1), 103-112. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2009.07.010
30. Teo, T. (2011). Factors influencing teachers' intention to use technology: Model development and test. Computers & Education, 57(4), 2432-2440. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.06.008
31. Tezci, E. (2011). Turkish primary school teachers' perceptions of school culture regarding ICT integration. Educational Technology Research and Development, 59(3), 429-443. https://doi.org/10.1007/s11423-011-9205- 6
32. Tondeur, J., van Braak, J., Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. (2017). Understanding the relationship between teachers' pedagogical beliefs and technology use in education: A systematic review of qualitative evidence. Educational Technology Research and Development, 65(3), 555-575. https://doi.org/10.1007/s11423-016-9481- 2
33. Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
34. Turkish Ministry of National Education [MoNE]. (2024). Müfredat. https://mufredat.meb.gov.tr
35. Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. https://doi.org/10.2307/30036540
36. Voogt, J., Fisser, P., Pareja Roblin, N., Tondeur, J., & van Braak, J. (2013). Technological pedagogical content knowledge: A review of the literature. Journal of Computer Assisted Learning, 29(2), 109–121. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2012.00487.x
37. Yünkül, E., & Güneş, A. M. (2022). The Relationship between Prospective Teachers' Digital Literacy Skills, Attitude towards the Teaching Profession and Academic Motivations. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 17(3), 140-163. https://doi.org.10.29329/epasr.2022.461.7
38. Wang, L., Ertmer, P. A., & Newby, T. J. (2004). Increasing preservice teachers’ self-efficacy beliefs for technology integration. Journal of Research on Technology in Education, 36(3), 231–250. https://doi.org/10.1080/15391523.2004.10782414