Courage and mindful attention awareness in sports: A study on combat athletes

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 2, 15 - 28, 31.12.2025

Burcu Güvendi , Vildan Kaban

Öz

The aim of this study was to examine the courage and mindfulness in sport among combat athletes and to determine the relationship between these two variables. The study sample consisted of 100 combat sport athletes (34 female, 66 male) from the disciplines of boxing, karate, taekwondo, judo, and kickboxing, with a mean age of 23.32 ± 7.59 years and an average training experience of 8.25 ± 6.73 years. Data were collected using the Sport Courage Scale and the Mindfulness in Sport Scale. Based on the analysis of kurtosis and skewness values, the data were found to be normally distributed. Accordingly, descriptive statistics (frequency, mean, standard deviation), Pearson correlation analysis, independent sample t-tests, and ANOVA (Tukey Post Hoc) were employed. The results indicated that athletes exhibited a moderate level of sport courage. Among the mindfulness subdimensions, the awareness dimension had the highest mean score. Significant differences in mindfulness were observed based on gender, age, training years, and sport discipline. For sport courage, significant differences were found in relation to sport age and training experience. Furthermore, a positive correlation was identified between sport courage and the awareness and refocusing subdimensions of mindfulness. In conclusion, the findings suggest that as mindfulness levels increased, so did the levels of sport courage among combat athletes. Additionally, increases in age and sport experience were associated with higher levels of courage, awareness, and refocusing ability. These results imply that more experienced athletes tend to act more consciously, recover mentally more quickly, and demonstrate more courageous behaviors in competitive sports environments.

Anahtar Kelimeler

Courage , Mindfulness , Combat athletes

Sporda cesaret ve bilinçli farkındalık: Dövüş sporcuları üzerine bir araştırma

Öz

Araştırmanın amacı dövüş sporcularının sporda cesaret ve bilinçli farkındalıklarının incelenmesi ve aralarındaki ilişkinin tespit edilmesidir. Araştırmaya yaş ortalaması 23.32±7.59 ve spor yaşları 8,25±6.73 olan; Boks, karate, taekwondo, judo ve kickboks branşlarından 34 kadın, 66 erkek toplamda 100 dövüş sporcusu dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sporda Cesaret Ölçeği ile Sporda Bilinçli Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin Kurtosis ve Skewness değerleri incelendiğinde normal dağılım sergilediği görülmüş olup buna bağlı olarak istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma); Pearson korelasyon testi, independent samples t-testi ve ikiden fazla grupların karşılaştırılması için ANOVA (Tukey Post Hoc) kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda dövüş sporcuların cesaret düzeylerinin orta düzeyde olduğu, Sporda Bilinçli Farkındalık Ölçeğinde ise farkındalık boyutunun en yüksek ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Bilinçli farkındalık ölçeği alt boyutlarında cinsiyete, yaşa, spor yılına ve branşa göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sporda Cesaret Ölçeğinde ise spor yaşına ve spor yılı göre anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sporda cesaret ve Sporda Bilinçli Farkındalık Ölçeği farkındalık ve yeniden odaklanma alt boyutlarında pozitif yönde ilişki olduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırmaya katılan dövüş sporcularının sporda bilinçli farkındalık seviyeleri arttıkça sporda cesaret düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Aynı zamanda dövüş sporcuların yaşları ve spor deneyimlerinin artmasıyla birlikte cesaret düzeylerinin, farkındalıklarının ve yeniden odaklanmalarının da arttığı bu sayede sporcuların daha bilinçli hareket ettikleri, zihinsel olarak kendilerini daha hızlı toparlayabildikleri ve bunun sonucu olarak da spor ortamında oluşun pozisyonlarda daha da cesaretli davranışlar sergileyebildikleri söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Cesaret , Bilinçli farkındalık , Dövüş sporu

Kaynakça

• Biçer, T. (2007). Sporda duygu ve aklın yönetimi. Beyaz yayınları.
• Bishop, S. R. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3), 230-241.
• Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822- 824.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademik Yayıncılık.
• Can, Y., & Kaçay, Z. (2016). Sporcu kimlik algısı ile cesaret ve özgüven duyguları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 6176-6184.
• Cashmore, E. (2008). Sport and Exercise psychology, the key concepts. Routledge.
• Caz, Ç., & Bardakçı, S. (2023). Spora Bağlılık ile Bilinçli Farkındalık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Spor Bilimleri Fakültesi Üzerine Bir Uygulama. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 131-146. https://doi.org/10.31680/gaunjss.1281238
• Cevahircioğlu, B., Karakuş, E., & Karakuş, K. (2024). Spor yükseköğretim kurumu öğrencilerinde bilinçli farkındalık ile etkili karar verme arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(4), 1593-1607. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1514236
• Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. Harper & Row.
• Demir, G. T., & Güvendi, B. (2022). Bedensel engelli milli sporcuların öz güven, cesaret ve sporcu kimliği ilişkisi. Uluslararası Türk Spor ve Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 1-15. https://doi.org/10.55376/ijtsep.1090193
• Ercan, H. Y. (2013). Spor ve egzersiz psikolojisi. Nobel Yayıncılık.
• Gardner, F. L., & Moore, Z. E. (2007). Mindfulness and acceptance models in sport psychology: A decade of basic and applied scientific advancements. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne, 48(2), 109-118.
• Göncü, B. S., & Balcı, B. (2023). Sporda mücadele ve tehdit algısı açısından bilinçli farkındalığın önemi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 9(2), 59-60. https://doi.org/10.18826/useeabd.1296674
• Güvendi, B., Türksoy, A., Güçlü, M., & Konter, E. (2018). Profesyonel güreşçilerin cesaret düzeyleri ve zihinsel dayanıklılıklarının incelenmesi. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi, 4(2), 70-78. https://doi.org/10.18826/useeabd.424017
• Güvendi, B., Güçlü, M., & Işım, A. T. (2020). The analysis of american football players’courage levels and sport mental thoughness. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(2), 132-140. https://doi.org/10.17155/omuspd.633854
• İslam, A., & Öztürk, M. E. (2023). Kayak sporcularının zihinsel enerjileri ile tutkularına göre cesaretleri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(1), 148-163. https://doi.org/10.33689/spormetre.1137033
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
• Kaya, B. (2018). Bireysel ve takım sporcularının sporda cesaret düzeylerinin karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
• Kesler, E. (2020). Elit güreşçilerde bilinçli farkındalık, sürekli optimal performans duygu durumu, spora katılım motivasyonu ve stres düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
• Konter, E. (2013). Toward multidimentional-interactional model of sport courage. Energy Educ. Sci. Technol. Part B Soc. Educ. Stud, 5, 957-968.
• Konter, E., & Johan, N. G. (2012). Development of sport courage scale. Journal of Human Kinetics, 33, 163-172. https://doi.org/10.2478/v10078-012-0055-z
• Maraşlı, H. (2018). Genç hentbolcuların zihinsel dayanıklılık ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
• Roberts, G., Spink, K., & Pemberton, C. L. (1999). Learning Experiences in Sport Psyhology. Human Kinetics.
• Scott‐Hamilton, J., Schutte, N. S., & Brown, R. F. (2016). Effects of a mindfulness intervention on sports‐anxiety, pessimism, and flow in competitive cyclists. Applied Psychology: Health and Well‐Being, 8(1), 85-103. https://doi.org/10.1111/aphw.12063
• Sipahi, Z. (2021). Genç futbolculara uygulanan on haftalık bilinçli farkındalık eğitim programının sporda güdülenme ve bilinçli farkındalık üzerindeki etkisi [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
• Soylu, Y. (2021). Mücadele sporcularında duygusal yeme, bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluş. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 542-549. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.957866
• Şakar, M., & Metin, S. C. (2023). Sporcularda bilinçli farkındalık ve zihnin istemli-istemsiz gezinme durumlarının akış deneyimine etkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 271-288. https://doi.org/10.38021/asbid.1256490
• Thienot, E. (2013). Mindfulness in elite athletes: conceptualisation, measurement, and application [Doctoral dissertation, University of Western Australia]. The University of Western Australia. https://research-repository.uwa.edu.au/en/publications/mindfulness-in-elite-athletes-conceptualisation-measurement-and-a/
• Thienot, E., Jackson, B., Dimmock, J., Grove, J. R., Bernier, M., Fournier, J. F. (2014). Development and preliminary validation of the mindfulness inventory for sport. Psychology of Sport and Exercise, 15(1), 72-80. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2013.10.003
• Tingaz, E. O. (2020). Sporcu bilinçli farkındalık (Mindfulness) ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 71-80. https://doi.org/10.33689/spormetre.642682
• Vural, C., & Okan, İ. (2021). Sporda bilinçli farkındalık: atıcılık spor branşları üzerine bir araştırma. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 265-273. https://doi.org/10.38021/asbid.962437