Evaluating Coach Behavior for Athletes: The Case of Diyarbakır Soccer Schools

Öz

Engaging in sports helps individuals improve their psychosocial well-being and lead a more structured life. In addition to promoting physical and mental health, sports also play a significant role in cultural and social aspects. The athlete-coach relationship has a significant impact on the success and continuity of sports. Accordingly, the aim of this study is to evaluate, from the athletes’ perspective, the relationship between the behaviors of Football Club Coaches and the coach-athlete attachment styles among athletes actively playing at Diyarbakır Football Schools. This research is a quantitative, cross-sectional study. The population of the study consists of athletes from 10 (ten) football schools in Diyarbakır, while the sample was selected using simple random sampling from among the athletes who voluntarily participated in this study. The study utilized the Coach Behavior Assessment Scale for Athletes (SADDÖ), developed by Yapar and İnce (2014), which consists of 47 items and 7 subscales. To analyze the collected data, descriptive statistics were first calculated to identify the participants’ demographic characteristics and the general distributions of the scale’s subscales. The normality of the data was examined using the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilks tests, and the data were found to follow a normal distribution. A one-way analysis of variance (One-Way ANOVA) was used to examine whether the subscales of the Coach Behavior Scale for Athletes differed according to demographic variables. In cases where significant differences were detected in the analysis of variance, the LSD (Least Significant Difference) multiple comparison test was applied to determine which groups accounted for the difference. The findings of this study indicate that athletes’ perceptions of coaches’ behaviors do not differ based on age; however, it was found that the duration of participation in sports influences perceptions of positive coaching behaviors, while perceptions of negative coaching behaviors are more consistent across both age and duration of participation. These findings indicate that coaches’ behaviors play a significant role in athletes’ development and can be perceived in different ways, particularly depending on the level of experience.

Anahtar Kelimeler

• Coach
• Behavior
• Athlete

Sporcular İçin Antrenör Davranışlarını Değerlendirme: Diyarbakır Futbol Okulları Örneği

Öz

Spor yapmak, kişilerin psikososyal sağlıklarını iyileştirmelerine ve düzenli bir hayata sahip olmalarına yardımcı olur. Spor fiziksel ve zihinsel sağlığın gelişmesine ek olarak kültürel ve iletişim açısından da önemli bir rol oynar. Sporcu- antrenör ilişkisi, sporun başarısı ve devamlılığı açısından önemli bir etkiye sahiptir. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, Diyarbakır Futbol Okullarında aktif olarak oynayan sporcuların; Futbol Kulübü Antrenörlerinin davranışları ile antrenör-sporcu bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin sporcu açısından değerlendirilmesidir. Bu araştırma nicel araştırma yöntemine dayalı, tarama yöntemidir. çalışmanın evrenini Diyarbakır ilinde bulunan 10 ( on ) Futbol Okulunun sporcuları oluştururken örneklemini ise bu çalışmaya gönüllü olarak katılan sporcular arasından basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılarak oluşturmaktadır. Çalışmada Yapar ve İnce (2014) tarafından geliştirilen 47 madde ve 7 alt boyuttan oluşan Sporcular İçin Antrenör Davranışları Değerlendirme Ölçeği (SADDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için öncelikle tanımlayıcı istatistikler hesaplanarak katılımcıların demografik özellikleri ve ölçek alt boyutlarına ilişkin genel dağılımlar ortaya konulmuştur. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogrov Smirnov ve Shapiro Wilks testi ile incelenmiş ve verilerin normal dağılıma uygun olduğu görülmüştür. Sporcular için antrenör davranışları ölçeğinin alt boyutlarının demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda anlamlı farklılık tespit edilen durumlarda, farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek üzere LSD (Least Significant Difference) çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular ile sporcuların antrenörlerin davranışlarına dair algıları yaş değişkenine göre farklılaşmamakta; ancak spor yapma süresi olumlu antrenör davranışları üzerinde etkili olduğu, olumsuz antrenör davranışları ile hem yaş hem de spor yapma bakımından daha homojen olduğu algılanmıştır. Bu bulgular antrenör davranışlarının sporcuların gelişiminde önemli bir rol oynadığını ve özellikle deneyim düzeyine bağlı olarak farklı biçimlerde algılanabildiğini sonucunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Antrenör
• Davranış
• Sporcu

Etik Beyan

Çalışma kapsamında etik kurul onayı 03.12.2025 tarihinde Dicle Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu 1046761 sayılı belge ile alınmıştır.

Kaynakça

1. Açıkada, C., & Ergen, E. (1990). Science and sports. Büro-Tek Offset Printing.
2. Aydın, T. (2024). Badminton sporcularına göre antrenör davranışlarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
3. Barut, A. İ. (2018). Farklı hedef yönelimlerine sahip UNİLİG erkek basketbolcularının algılanan liderlik davranışı ve antrenör davranışlarını değerlendirmelerinin karşılaştırılması [Doktora tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
4. Bekiari, A., & Syrmpas, I. (2015). Coaches' verbal aggressiveness and motivational climate as predictors of athletes’ satisfaction. British Journal of Education, Society & Behavioural Science, 9(4), 318-329.
5. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
6. Côté, J., & Gilbert, W. (2009). An integrative definition of coaching effectiveness and expertise. International Journal of Sports Science & Coaching, 4(3), 307-323.
7. Çik, B. (2019). Sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının antrenörlerin yeterliğiyle ilişkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
8. Dolaşır, S. (2006). Antrenörlük etiği ve ilkeleri. Gazi Kitapevi.

9. Dilek, A. N. (2017). Antrenör davranışları ile ilgili sporcu algısının araştırılması: Türkiye ve Bosna-Hersek örneklerinin karşılaştırılması [Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
10. Ermiş, E., Satıcı, A., İmamoğlu, O., & Aydoğan, A. (2017). Adelosan sporculara göre antrenör davranışları. Kesit Akademi Dergisi, 3(12), 589-599.
11. Gök, O. (2021). Olimpik spor branşlarındaki antrenör davranışları ile sporcuların değer gelişimi arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
12. Jowett, S., & Cockerill, I. M. (2003). Olympic medallists’ perspective of the althlete–coach relationship. Psychology of Sport and Exercise, 4(4), 313-331.
13. Kablan Yıldırım, N. (2022). Sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının ve antrenör sporcu ilişkisinin zihinsel dayanıklılık üzerindeki etkisi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
14. Karasar, N. (2005) Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
15. Küçük, F. (2023). Elit düzeydeki yıldız ve genç güreşçilerin algıladıkları antrenör davranışları ile spora bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
16. Mageau, G. A., & Vallerand, R. J. (2003). The coach–athlete relationship: A motivational model. Journal of Sports Science, 21(11), 883-904.
17. Özdemir, İ. (2014). Genç erkek futbolcularda hazırlık döneminde yapılan alt ekstremite kuvvet antrenmanlarının bazı fizyolojik, motorik ve teknik parametrelere etkisi [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
18. Short, S. E., & Short, M. W. (2005). Essay: Role of the coach in the coach-athlete relationship. The Lancet, 366, S29-S30.
19. Tutar, Ö. F. (2018). Yüzme antrenörlerinin sporcularına karşı davranış tarzlarının incelenmesi (doğu anadolu örneği) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
20. Vella, S., Oades, L., & Crowe, T. (2011). The role of the coach in facilitating positive youth development: Moving from theory to practice. Journal of Applied Sport Psychology, 23(1), 33-48.
21. Yapar, A., & İnce, M. L. (2014). Sporcular için antrenör davranışlarını değerlendirme ölçeğinin Türkçe uyarlaması (SADDÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 25(4), 203–212. https://doi.org/10.17644/sbd.171673
22. West, L. (2016). Coach-athlete communication: Coaching style, leadership characteristics, and psychological outcomes [Master’s project, Bowling Green State University]. ScholarWorks@BGSU. https://scholarworks.bgsu.edu