TURİZM ETİĞİ KAPSAMINDA ÇEVRESEL DUYARLILIK

Öz

Environmental sensitivity is a close up concept with its economical, ethical, sociological and legal aspects. The hope to leave a cleaner environment for future generations will increase, only if the environmental protection awareness is internalized as a responsibility. In this study, the environmental sensitivity expected from the tourism industry, defined as the industry without a chimney and the environment is its main resource, and the hospitality enterprises, which indicate high risk in causing environmental problems, environmental protective measures they should take are evaluated in the axis of the ethical principles.

Anahtar Kelimeler

• Ethics in Tourism, Environmental Sensitivity, Environmental Problems, Protecting the Environment

TURİZM ETİĞİ KAPSAMINDA ÇEVRESEL DUYARLILIK

Öz

Çevresel duyarlılık; toplumsal, ekonomik, etik ve hukuksal yönleriyle günümüzde ön plandaki kavramlardandır. Çevre koruma bilinci, bir sorumluluk olarak içselleştirildiği takdirde, gelecek nesillere temiz bir çevre bırakma umudu artacaktır. Bu çalışmada, bacasız endüstri olarak nitelendirilen ve hammaddesi çevre olan turizm sektöründen ve sektörde çevre sorunlarına yol açma riski daha yüksek olan konaklama işletmelerinden beklenen duyarlılık, almaları gereken çevre koruyucu önlemler etik ilkeleri ekseninde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Turizmde Etik, Çevresel Duyarlılık, Çevre Sorunları, Çevre Koruma.

Kaynakça

1. AKSOY, Tamer. (2006), Etik Ulusal ve Uluslararası Etik İlkelere Yönelik Karşılaştırmalı Bir İnceleme, Yetkin Yayınları, Ankara.
2. ASLAN, Alper, ve KOZAK, Metin. (2006), “Turizmde Gelişme ve Etik Sorunları: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”, Ege Academic Review, Volume 6/1, s. 49-61.
3. ASLAN, Zeynep, ve AKTAŞ, Gürhan. (1994), “Turizm Açısından Çevre Sorunlarına Genel Bir Yaklaşım”, Çevre Dergisi, S: 11 (Nisan-Mayıs-Haziran), s. 43-45.
4. ATEŞOĞLU, İrfan, ve TÜRKER, Ali. (2010), “Konaklama İşletmelerinin Sosyal Sorumluluk Projelerine Yaklaşımı: Muğla İli Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C: 15, S. 3, s. 207-226.
5. AYDIN, İnayet. (2010), Yönetsel, Mesleki ve Örgütsel Etik, Pegem Akademi Yayınları, Ankara. AYKUL, Ömer. (2010), Ekolojik Hukuk (Eko-Hukuk), Seçkin Yayıncılık, Ankara.
6. BAHAR, Ozan, ve KOZAK, Metin. (2005), Küreselleşme Sürecinde Uluslar arası Turizm ve Rekabet Edebilirlik, Detay Yayıncılık, Ankara.
7. BARAN, Züleyhan, ve TAŞGİT, Yunus Emre. (2010), Turizmin Sosyo-Ekonomik-Çevresel Etkileri Ve Yerel Halkın Tutumu Arasındaki İlişki: Akçakoca Örneği, 11. Ulusal Turizm Kongresi, 2-5 Aralık 2010- Kuşadası, (edt. Osman Eralp Çolakoğlu), Detay Yayıncılık, Ankara.
8. ÇEPEL, Necmettin. (2006), Ekoloji, Doğal Yaşam Dünyaları ve İnsan, Palme Yayıncılık, Ankara.

9. DEMİR, Cengiz. (2002), “Turizm ve Rekreasyon Faaliyetlerinin Olumsuz Çevresel Etkileri: Türkiye’deki Milli Parklara Yönelik Bir Uygulama”, D.E.Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt: 17, S: 2, s. 93-117.
10. DES JARDİNS, Joseph R. (2006). Çevre Etiği- Çevre Felsefesine Giriş, İmge Kitabevi, Ankara. DİNÇ, Güney. (2008), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Göre Çevre ve İnsan, Türkiye Barolar Birliği Yayını No:143, Ankara.
11. DİNÇER, Mitat Zeki. ve GEDİK, Sezgi. (2010), Sürdürülebilir Turizm Yaklaşımı İçinde İstanbul’daki 5 Yıldızlı Çokuluslu Konaklama İşletmelerinin Çevresel Duyarlılığının Değerlendirilmesi, 11. Ulusal Turizm Kongresi, 2-5 Aralık 2010- Kuşadası, (edt. Osman Eralp Çolakoğlu), Detay Yayıncılık, Ankara.
12. EKİNCİ, Oktay. (1992), İnsan Hakları ve Çevre, Anahtar Kitaplar Yayınevi, İstanbul.
13. EMEKSİZ, Murat. (2007), “Küçük Otel İşletmeleri ve Çevre Yönetimi”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C: 10, S: 18, s. 141-156.
14. GÖRMEZ, Kemal. (2007), Çevre Sorunları, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. GÜMÜŞ, Hacer. (2008), Türkiye'de Ulusal Turizm Örgütlerinin Yapısal Analizi ve Turizm Pazarlamasına Katkılarına Yönelik Bir Araştırma Çalışması, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
15. GÜNEY, Emrullah. (2004), Çevre Sorunları, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
16. İÇÖZ, Orhan. (Ed). (2007), Genel Turizm Turizmde Temel Kavramlar ve İlkeler, Turhan Kitabevi, Ankara.
17. KARACAN, Ali Rıza. (2011), İşletmelerde Çevre Koruma Bilinci Ve Yükümlülükleri, Türkiye ve Avrupa Birliği’nde İşletmeler Yönünden Çevre Koruma Politikaları, http://eab.ege.edu.tr/pdf/2_1/C2-S1- M1.pdf (Erişim 09.07.2011).
18. KELEŞ, Ruşen. ve HAMAMCI, Can. (1998), Çevrebilim, İmge Yayınevi, 3. Baskı, Ankara.
19. KILIÇ, Selim. (2008). Çevre Etiği: Ortaya Çıkışı, Gelişimi ve Sonuçları, Orion Kitabevi, Ankara.
20. KINACI, Bahar; PEHLİVAN, Nalan Albuz. ve SEYHAN, Güneş. (2011), “Turizm Çeşitleri ve Çevre”, Turizm ve Çevre (Çevre Koruma) içinde, Pegem Akademi Yayınevi, Ankara.
21. KISA OVALI, Pınar. (2007), “Kitle Turizmi ve Ekolojik Turizmin Kavram, Mimari ve Çevresel Etkiler Bakımından Karşılaştırılması”, Megaron YTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, C: 2, S: 2, s. 64-79.
22. KOCATAŞ, Ahmet. (2003), Ekoloji Ve Çevre Biyolojisi, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Yayını No: 51, İzmir.
23. KOZAK, Nazmi., KOZAK, Akoğlan. Meryem. ve KOZAK Metin. (2000), Genel Turizm İlkeler ve Kavramlar, Detay Yayıncılık, Ankara.
24. KOZAK, Akoğlan. Meryem. ve GÜÇLÜ, Hatice. (2006), Turizmde Etik Kavramlar, İlkeler, Standartlar, Detay Yayıncılık, Ankara.
25. KUTER, Nazan. ve ÜNAL, H. Emre. (2009), “Sürdürülebilirlik Kapsamında Ekoturizmin Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Etkileri”, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 9(2), s. 146- 156.
26. KÜÇÜK, C. Tanıl. (2008), Önsöz, Çevre Yönetim Sistemi Rehberi, İSO Yayını, İstanbul.
27. LIM, Christine. ve Mc Aleer, Michael. (2005). “Ecologically Sustainable Tourism Management”, Environmental Modelling & Software 20, s. 1431-1438, www.elsevier.com/locate/envsoft. (Erişim 23.10.2011).
28. MUTLU, Ahmet. (2008). Ekoloji ve Yönetim: Toplumsal Ekoloji ve Sürdürülebilir Gelişmenin Karşılaştırılması, Turhan Kitabevi, Ankara.
29. NEMLİ, Esra. (Ekim 2000-Mart2001), Çevreye Duyarlı Yönetim Anlayışı, http://www.istanbul.edu.tr/siyasal/dergi/sayi23-24/17.htm, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No: 23-24 (Erişim 09.07.2011).
30. NUTALL, Jon. (1997), Ahlak Üzerine Tartışmalar: Etiğe Giriş, Çeviren: Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
31. ÖZDEK, E. Yasemin. (1993), İnsan Hakkı Olarak Çevre Hakkı, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayını, No: 249, Ankara.
32. PEHLİVAN, İnayet. (1998), Yönetsel Mesleki ve Örgütsel Etik, Önder Matbaacılık, Ankara.
33. SARIIŞIK, Mehmet; AKOVA, Orhan. ve ÇONTU, Mehmet. (2006), “Otel Yöneticilerinin Etik Politika ve Yöntemlere Yaklaşımları Üzerine Ampirik Bir Araştırma”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt 17, Sayı 1, s. 22-34.
34. SAYLI ve Diğerleri. (2009), “Etik, Kurumsal İtibar ve Kurumsal Performans İlişkisini Belirlemeye Yönelik İlk 500 İşletme İçinde Yapılmış Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 14, S. 2, s. 171-180.
35. SCHLEGELMILCH, Bodo. (1998), Marketing Ethics, International Thomson Business Press, UK.
36. SÖKMEN, Alptekin; TARAKÇIOĞLU, Serdar. (2011), Mesleki Etik, Detay Yayıncılık, Ankara.
37. ŞENGÜL, Mihriban. (2002), Türkiye’de ÇED Ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği İçerik Çözümlemesi, Detay Yayıncılık, Ankara.YILMAZ, Abdullah; BOZKURT, Yavuz. ve TAŞKIN, Ercan. Doğal Kaynakların Korunmasında Çevre Yönetiminin Etkinliği, http://sbe.dumlupinar.edu.tr/13/15-30.pdf (Erişim 20.06.2011).
38. TÜRKSEVEN, Erkan. (2012), Turizm Eğitiminde Yaşanan Staj Sorunları: Lisans Öğrencilerinin Görüşlerine Yönelik Bir Araştırma, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
39. YONTAR, İbrahim Güray. (2011), Sürdürülebilir Çevre ve Ekonomi İçin Bir Araç: Türkiye’de ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı, Review of Social, Economic & Business Studies, Vol.9/10, s. 477- 500.
40. YÜCEL, Muzaffer ve Diğerleri. (2006), “Adana’da Çevre Duyarlılığı Düzeyinin Ve Geliştirme Olanaklarının Araştırılması”, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(2), s. 217-228.
41. Dokuzuncu Kalınma Planı (2007-2013) Resmi Gazete Mükerrer, 1 Temmuz 2006, Sayı: 26215.
42. Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Özel İhtisas Komisyonu Raporu 26 Ocak 2006, Ankara
43. http://plan9.dpt.gov.tr/oik49_turizm/49turizm.pdf(Erişim 21.11.2011).
44. http://siyasaliletisim.org/pdf/kamudaetik.pdf (Erişim 29.06.2011).
45. http://www.cevreonline.com/CED/ced_nedir.htm (Erişim 01.07.2011).
46. http://www.turad.org/uploads/turizmdeGlobalEtikIlkeler.pdf (Erişim 06.07.2011).
47. http://www.3rdogayadonus.com/biz-kimiz.htm (Erişim 07.07.2011).
48. http://www.cevreonline.com/cevre_hukuku.htm (Erişim 07.07.2011).
49. http://www.ktbyatirimisletmeler.gov.tr/belge/1-77587/cevreye-duyarlilik-kampanyasi-yesilyildiz.html (Erişim 09.07.2011).
50. http://www.ktbyatirimisletmeler.gov.tr/belge/1-77589/cevreye-duyarlilik-kampanyasi-nelerikapsamaktadir.html (Erişim 09.07.2011).
51. http://www.turofed.org.tr (Erişim 12.07.2011). http://www.guncelonkal.com/PDF/cevre_etigi_maddesi.pdf (Erişim 17.07.2011
52. http://www.turcev.org.tr/content.php?conID=79 (Erişim 17.07.2011).http://www.guncelonkal.com/PDF/cevre_etigi_maddesi.pdf (Erişim 30.09.2011).
53. http://www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/TCDR_2011.pdf, Türkiye Çevre Durumu Raporu/2011 (Erişim 25.07.2012