-

Öz

The performance of the tourism sector in terms of the economic sense, that is to say, tourism receipts should be increased to benefit more from the positive economic impacts of tourism. In order to increase tourism receipts, the factors affecting tourism receipts are to be analyzed well. Surely, there are many factors that affect tourism receipts (economic, social, technological, demographic, environmental, etc.). However, effects of real exchange rate that is of an economic factor on tourism receipts are only discussed in this study. For this purpose, effects of real exchange rate variable on tourism receipts in Turkey have been analyzed with unit root tests, Frequency Domain causality test, TodaYamamotoandBootstrapBasedToda-Yamamoto causality tests by using monthly data between 2000 and 2012. As a result it was determined that the real exchange rate has an effect on Turkey's tourism receipts. Besides, tourism receipts affect the real exchange rate

Anahtar Kelimeler

• Tourism Receipts, Real Exchange Rates, Frequincy Domain Causality Test, Bootstrap

REEL DÖVİZ KURUNUN TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ

Öz

Turizmin olumlu ekonomik etkilerden daha da fazla yararlanmak için turizm sektörünün ekonomik anlamda performansının yani turizm gelirlerinin arttırılması gerekmektedir. Turizm gelirlerinin arttırılabilmesi içinse turizm gelirlerini etkileyen faktörlerin iyi bir şekilde analiz edilmesi gerekir. Şüphesiz ki turizm gelirlerini etkileyen birçok faktör (ekonomik, sosyal, teknolojik, demografik, çevresel vb.) bulunmaktadır. Ancak bu çalışmada sadece ekonomik faktörlerden biri olan reel döviz kurunun turizm gelirleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, çalışmada 2000 ile 2012 yılları arasındaki aylık veriler kullanılarak Türkiye’de reel döviz kuru değişkeninin turizm gelirleri üzerindeki etkisi birim kök testleri, Frekans Dağılımı nedensellik ve Bootstrap tabanlı Toda-Yamamoto nedensellik testleriyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda; reel döviz kurunun Türkiye’nin turizm gelirleri üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca turizm gelirleri de reel döviz kurunu etkilemektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Turizm Gelirleri, Reel Döviz Kuru,Frekans Dağılımlı Nedensellik Testi, Bootstrap

Kaynakça

1. Algieri, Bernardina. 2006. “An Econometric Estimation Of the Demand for Tourism: The Case of Russia”, Tourism Economics, 12: 5–10.
2. Balaguer, Jancit and C.Mjorda. 2002. “Tourism as a Long-run Economic Growth Factor: The Spanish Case”, Applied Economics, 34 (7): 877-884.
3. Bayat, Tayfur; Şahbaz, A., and T. Akcaci. 2013. “Petrol Fiyatlarının Dış Ticaret Açığı Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 42, Temmuz-Aralık 2013 ss. 67-90.
4. Bellomui, Mounir. 2010. “The Relationship Between Tourism Receipts, Real Effective Exchange Rateand Economic Growth in Tunisia’, International Journal of Tourism Research, 12: 550-560.
5. Cheng Ka Ming, K.; Hyeongwoo H., Thompson. 2013. “The Real Exchange Rate and the Balance of Trade in US Tourism”, International Review of Economicsand Finance 25: 122–128
6. Di Matteo, Livio, R. Di Matteo. 1993. “The Determinants of Expenditures by Canadian Visitors to the United States”, Journal of Travel Research April 1993, 31(4): 34-42.
7. Dritsakis, Nikolais 2004. “Tourism as a Long-run Economic Growth Factor: an Empirical Investigation for Greece using Causality Analysis”, Tourism Economics, No:10.
8. Dritsakis, Nikolais. And A. Gialitiki. 2004. “Cointegration Analysis of Tourism Revenues by the Member Countries of EU to Greece”, Tourism Analysis 9(3): 179-186.

9. Enders, William. 1995. Applied Econometric Time Series, New York: John Wiley&Sons.
10. Erkan, Birol ve O. Kara, M. Harbalioglu. 2013. “Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Belirleyicileri”, Akademik Bakış Dergisi Sayı:39.
11. Isik, Cem. 2010. “Türkiye’de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eşbütünleşme Analizi (1970-2008)”, Sosyo-ekonomi, Temmuz-Aralık sayı:2, 115-128.
12. Kadilar, Cemil. 2005. SPSS Uygulamalı Zaman Serileri Analizine Giriş, Ankara: Bizim Büro Basımevi.
13. Kara, Oğuz, İ. Çomlekci, V. Kaya. 2012. “Turizm Gelirlerinin Çeşitli Makro Ekonomik Göstergelerle İlişkisi: Türkiye Örneği (1992-2011)”, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Bahar 2012, Cilt:8, Sayı:1.
14. Lee Junsoo, M. Stracicich. 2004. “Minimum LM Unit Root Test with One Structural Break”, WorkingPapers 04-17, Department of Economics, Appalachian State University.
15. Payne, James and E.A. Mervar. 2002. “A Note on Modelling Tourism Revenues in Croatia, Tourism Economics, 8(1):103-109(7).
16. Sevuktekin, Mustafa, M. Nargelecekenler. 2007. Ekonometrik Zaman Serileri Analizi (2. Baskı), Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
17. Şenturk, Mehmet, Y.E. Akbas. 2014. “İşsizlik-Enflasyon ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Karşılıklı İlişkinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği”, Journal of Yaşar University, 9(34): 5820-5832
18. Thompson, Alexi; H. Thompson 2010. “Research Note: The Exchange Rate, Euro Switch and Tourism Revenue in Greece”, Tourism Economics, 2010, vol:16 (3).
19. Tse Raymond, Y.C. 2001. “Estimating the Impact of economic Factors on Tourism: Evidence from Hong Kong”, Tourism Economics, 7(3): 277–293.
20. Vogt, Michael G, C. Wittayakorn. 1998. “Determinants of the Demand for Thailand's Exports of Tourism”, Applied Economics, 30: 711- 715.
21. Vogt, Michael G. 2008. “Determinants of The Demand for US Exports and Imports of Tourism”, Applied Economics, 40: 667–672.
22. Yildirim, Ertuğrul, F. Keskinoglu. 2012., “İthalat-İhracat-Döviz Kuru Bağımlılığı: Bootstrapile Düzeltilmiş Nedensellik Testi Uygulaması”, Ege Akademik Bakış Dergisi, 12(2): 137-148.
23. Zivot, Eric, D. Andrews. 1992. ‘‘Further Evidence On The Great Crash, The Oil PriceShock, and The Unit Root Hypothesis”, Journal of Business & Economic Statistics, 10(3):251-270.