Konferans Bildirisi

Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme

Cilt: 9 Sayı: 36 26 Ocak 2015
PDF İndir
EN TR

Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme

Öz

Yoksullukla mücadele konusu ağırlıklı olarak 1990’lı yıllardan itibaren uluslararası alanda yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Bu süreçte şüphesiz 1980’li yıllardan itibaren Dünya Bankası ve IMF öncülüğünde gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde uygulanan yapısal uyum politikalarının yoksulluk sorunu açısından yarattığı olumsuzluklar etkili olmuştur. Yapısal uyum politikaları sürecinde yoksulluk sorununun ekonomik büyümeyle birlikte çözümlenebilecek bir sorun olarak görülmesi, yoksullukla mücadele ve kalkınma konularının ekonomik büyüme merkezli ve gelir odaklı olduğunu göstermektedir. Bu makalede, özellikle 1990’lı yıllardan itibaren öne çıkan insan hakları ile kalkınma ve yoksulluk söylemleri arasındaki yakınlaşmaya dikkat çekilmektedir. Yoksullukla mücadeleye egemen bakış açısından farklı bir yaklaşım olarak insan hakları açısından yaklaşılmasının arka planı, Amartya Sen’in kapasite yaklaşımı çerçevesinde analiz edilmektedir. Amartya Sen’in kapasite yaklaşımı, yoksulluğu temel kapasitelerden yoksunluk olarak ele almakta ve gelir dışındaki (nonincome) değişkenlere odaklanmaktadır. Amartya Sen’in kapasite yaklaşımı üzerine inşa edilen ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından geliştirilen insani gelişme ve insani yoksulluk kavramsallaştırması ise yoksulluk ve insan hakları söylemlerinin birbirine yaklaşmasında etkili olmuştur. Amartya Sen, temel özgürlüklerin ve insan hakları anlayışının iktisadi analizlerde yer almasının kritik bir öneme sahip olduğu konusunda uluslararası gündemin dikkatini çekmeyi başarmıştır. Yoksullukla mücadelenin insan hakları eksenli bir yaklaşımla ele alınması, hem yoksulluğun mahiyetinin daha iyi anlaşılmasına neden olabilecek hem de yoksullukla mücadelenin meşru bir temele dayanan daha elverişli politika araçlarıyla gerçekleştirilebilmesine olanak tanıyacaktır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alston, Philip. (2005). “Ships Passing in the Night: The Current State of the Human Rights and Development Debate Seen Through the Lens of the Millennium Development Goals”, Human Rights Quarterly 27: 755-829.
  2. Anand, Sudhir, Sen, Amartya. (1997). “Concepts of Human Development and Poverty: A Multidimensional Perspective”, Poverty and Human Development, UNDP, Human Development Papers, New York: 1-19.
  3. Booth, D. (2003). “Are PRSPs Making a Difference? The African Experience: Introduction and Oveview”, Development Policy Review, 21:2: 131-159.
  4. Cammack, P. (2004). “What the World Bank Means by Poverty Reduction, and why it matters?, New Political Economy; Vol. 9, no.2: 189-211.
  5. Erdoğan, Mustafa. (2007). İnsan Hakları Teorisi ve Hukuku. Orion Kİtabevi, Ankara.
  6. Fukuda-Parr, Sakiko. (2003a). “The Human Development Paradigm: Operationalizing Sen’s Ideas on Capabilities”, Feminist Economics 9 (2-3): 301-317.
  7. Fukuda-Parr, Sakiko. (2003b). “Rescuing The Human Development Concept from the HDI: Reflections on a New Agenda” in Readings in Human Development, edited by Sakiko Fukuda-Parr and A.K. Shiva Kumar, Oxford, UK, Oxford University Press: 117-124.
  8. Fukuda-Parr, Sakiko. (2011a). “Theory and Policy in International Development: Human Development and Capability Approach and the Millennium Development Goals”, International Studies Review (13): 122- 132.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

26 Ocak 2015

Gönderilme Tarihi

26 Ocak 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 9 Sayı: 36

Kaynak Göster

APA
Metın, B. (2015). Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 9(36), 6315-6327. https://doi.org/10.19168/jyu.95827
AMA
1.Metın B. Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2015;9(36):6315-6327. doi:10.19168/jyu.95827
Chicago
Metın, Banu. 2015. “Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 9 (36): 6315-27. https://doi.org/10.19168/jyu.95827.
EndNote
Metın B (01 Ocak 2015) Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 9 36 6315–6327.
IEEE
[1]B. Metın, “Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 9, sy 36, ss. 6315–6327, Oca. 2015, doi: 10.19168/jyu.95827.
ISNAD
Metın, Banu. “Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi 9/36 (01 Ocak 2015): 6315-6327. https://doi.org/10.19168/jyu.95827.
JAMA
1.Metın B. Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 2015;9:6315–6327.
MLA
Metın, Banu. “Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme”. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, c. 9, sy 36, Ocak 2015, ss. 6315-27, doi:10.19168/jyu.95827.
Vancouver
1.Banu Metın. Yoksullukla Mücadeleye İnsan Hakları Açısından Bakmak: Amartya Sen’in Kapasite (Capability) Yaklaşımı Temelinde Bir Değerlendirme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi. 01 Ocak 2015;9(36):6315-27. doi:10.19168/jyu.95827

Cited By