Türk Bankacılık Sektöründe Psikolojik Taciz (Mobbing) Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma günümüz iş hayatında önemli bir sorun haline gelen mobbing’in bankacılık sektöründe araştırılması amacı ile hazırlanmıştır. Belirtilen amaca ulaşılabilmesi için 213 kişinin katılımı ile anket çalışması yapılmıştır. Çalışma sonucunda katılımcıların %90,61’inin son 1 yıl içinde mobbing’e maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Ayrıca %97,50 oranında kişilerin egoları ve %66,88 oranında ülkedeki işsizlik mobbing’e neden olmaktadır. Katılımcıların %50’sinin mobbing sonucunda şikâyet etmeden çalışmaya devam ettikleri ve mobbing’le mücadelede bankanın mobbing’e yaklaşımının en önemli etken faktör olduğu belirlenmiştir. Mobbing’le mücadelede rol alması beklenen iç denetim ve iç kontrol bölümlerinde mobbing yaşanması ise çalışmanın en çarpıcı bulgusudur. Bankalarda mobbing’in önlenmesi için mobbing vakalarının yönetim kurulu bünyesinde oluşturulacak etik komiteler tarafından ele alınması önerilmiş olup çalışmamızda belirtilen hususlar mobbing’in önlenmesi konusunda bankalara yol gösterici olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Bankacılık,Psikolojik Taciz,Faktör Analizi,Lojistik Regresyon,Türkiye

Kaynakça

1. ACAS. (2018), Bullying and harassment at work-guidance for employees, http://www.acas.org.uk/CHttpHandler.ashx?id=306&p=0, Erişim tarihi: 19.06.2018.
2. Akpınar, E. N. (2016). Öğretmenlerin mobbing algısının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(56), 295-308.
3. Aldığ, E. (2011), İş yerinde yıldırma (mobbing) ve örnek bir çalışma. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Doğuş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
4. Başbakanlık (2011), İşyerlerinde psikolojik tacizin (mobbing) önlenmesi. 2011/2 Sayılı Genelge, 19.03.2011 tarih ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmış.
5. Bayram, S. (2011). Psikolojik taciz (mobbing) ve başbakanlık genelgesi. Mali Çözüm, 104, 317-325.
6. Bedük, A. ve Yıldız, E. (2016). Mobbing (psikolojik şiddet) ve örgütsel bağlılık ilişkisi: Hastane çalışanlarına yönelik bir uygulama. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18(31), 77-87.
7. Bozbel, S. ve Palaz, S. (2007). İşyerinde psikolojik taciz (mobbing) ve hukuki sonuçları. TİSK Akademi, 2(3), 66-81.
8. Brigitte, K. (2004). Cortisol day profiles in victims of mobbing. Journal of Psychosomatic Research, 56, 149-150.

9. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16 (3), 297-334.
10. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
11. Çukur, C. (2012). İşyerinde psikolojik taciz (mobbing). Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası Dergisi, (2), 34-48.
12. Çukur, C. (2016). Türk Hukuku ve Karşılaştırmalı Hukukta İşyerinde Psikolojik Taciz. Yayın No: 9, Ankara: TBMM Araştırma Merkezi Yayınları.
13. Demir, Y. ve Çavuş, M. F. (2009). Mobbing’in kişisel ve örgütsel etkileri üzerine bir araştırma. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(1), 13-23.
14. Erdem, T. (2014). Mobbing ve mobbing ile mücadele yöntemleri. Türk Kütüphaneciliği, 28(4), 622-628.
15. Gökçe, A. T. (2009), Mobbing: İş yerinde yıldırma kavramsal çerçeve, http://www.universite-toplum.org/text.php3?id=393, Erişim tarihi: 11.04.2017.
16. Güngör, M. (2008). Çalışma Hayatında Psikolojik Taciz. İstanbul: Derin Yayınları.
17. Güzel, A. ve Ertan, E. (2007). İşyerinde psikolojik tacize (mobbing’e) hukuksal bakış: Avrupa hukuku ve karşılaştırmalı hukuk. Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 14, 510-549.
18. Kalaycı, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
19. Kaygın, E. ve Atay, M. (2014). Mobbing’in örgütsel güven ve örgütsel sessizliğe etkisi-Kamu kurumunda bir uygulama. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 95-113.
20. Kök, S. B. (2006). İş yaşamında psiko-şiddet sarmalı olarak yıldırma olgusu ve nedenleri. 14. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 25-27 Mayıs, Atatürk Üniversitesi İİBF.
21. Leymann, H. (1996). The content and development of mobbing at work. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5(2), 165-184.
22. Mizrahi, R. (2013). Çalışma hayatında mobbing ile mücadele yöntemleri. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2), 443-452.
23. Özen, S. (2007). İşyerinde psikolojik şiddet ve nedenleri. İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 9(3), 1-24.
24. Palaz, S., Özkan, S., Sarı, N., Göze, F., Şahin, N. ve Akkurt, Ö. (2008). İş yerinde psikolojik taciz (mobbing) davranışları üzerine bir araştırma: Bandırma örneği. İş Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 10(4), 41-58.
25. Pehlivan, M. (2015). Bireysel ayrılıklar ve toplumsal dezavantajlar çerçevesinde İşyerinde psikolojik taciz: Mobbing. MAKÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2 (2), 65-78.
26. Poirier, G., Rivest, R., ve Frechette, H. (2018), The new standards for protection against psychological harassment in the workplace: A modern day approach, http://www.cnt.gouv.qc.ca/fileadmin/pdf/publications/yb_psycho_CNT-eng_.pdf, Erişim tarihi: 20.04.2018.
27. Savaş, F. B. (2007). İşyerinde Manevi Taciz. İstanbul: Beta Basım.
28. Seçkin, Z. ve Demirel, Y. (2014). Çalışanların örgütsel adalet algıları ile psikolojik yıldırma davranışı (mobbing) arasındaki ilişki. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 329-348.
29. Sheehan, M. (2004). Workplace mobbing: A proactive response. Workplace Mobbing Conference, 1-11, 14-15 October, Australia.
30. Taşkın, A. (2015). İşyerinde mobbing’in ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi. Çalışma ve Toplum, 2015/1, 221-257.
31. Temizel, Y. (2013). Mobbing ve Türk hukuk sistemindeki yeri. Adalet Dergisi, 45, 188-223.
32. Tetik, S. (2010). Mobbing kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12(18), 81-89.
33. Tınaz, P. (2006). Mobbing: İşyerinde psikolojik taciz. Çalışma ve Toplum, 3, 11-22.
34. Turaç, İ. S. ve Şahin, B. (2014). Mobbing’e maruz kalma durumunun belirlenmesi: Hemşireler üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 87-112.
35. Tutar, H. (2004). İşyerinde psikolojik şiddet sarmalı: Nedenleri ve sonuçları. Yönetim Bilimleri Dergisi, 2(2), 101-128.
36. Yamada, D. (2018), Workplace bullying and The law: A report from the United States. The Japan institute for labour policy and training, workplace bullying and harassment report, http://www.jil.go.jp/english/reports/documents/jilpt-reports/no.12_u.s.a..pdf, Erişim tarihi: 20.06.2018.
37. Yücetürk, E. E. (2012). İşyerlerindeki yıldırma eylemlerini önlenmede sendikaların rolü: Nitel bir araştırma, Çalışma ve Toplum, 4(35), 41-72.