COVID-19 Salgınında Sağlık Çalışanlarının Enfekte Olmasına İlişkin Nedensel Döngü Diyagramı

Öz

Tüm dünyayı etkileyen COVID-19 salgını Dünya Sağlık Örgütü (DSO) tarafından pandemi olarak ilan edilmiştir. Ülkemizde de COVID-19 salgınına yakalanan kişi sayısı oldukça fazladır. Salgın sürecinde, ülkeler için sağlık sistemlerinin doğru politikalar geliştirilerek yönetilmesinin önemi bir kez daha ortaya çıkmıştır. Hastanelerde görevli doktor, hemşire, çeşitli sağlık çalışanları ve sağlık ekipmanları gibi kaynakların optimal kullanımının ne kadar hayati öneme sahip olduğu açıkça görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, salgın sürecinde sağlık çalışanlarının COVID-19’a yakalanma durumunda olası etkilerinin nedensel döngü diyagramıyla ortaya konmasıdır. Nedensel döngü diyagramlarının avantajları; model geliştirilirken ön taslak görevi görmeleri ve modelin tasvirini kolaylaştırmalarıdır. Dolayısıyla nedensel döngü diyagramları modelin altında yatan yapısal kabulleri hızlı bir şekilde aktarma olanağı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Nedensel Döngü Diyagramı
• COVID-19 Salgını
• Hastane Yönetimi
• Sistem Dinamiği

Causal Loop Diagram For Infection Of Healthcare Workers In The COVID-19 Outbreak

Öz

The epidemic of COVID-19, which affects the whole world, has been declared by the World Health Organization (WSO) as a pandemic. In our country, the number of people suffering from COVID-19 outbreak is quite high. During the epidemic, the importance of managing health systems by developing the right policies has emerged once again. It has been clearly seen how vital the optimal use of resources such as doctors, nurses, various healthcare professionals and healthcare equipment in hospitals. The aim of this study is to reveal the possible effects of healthcare workers in the event of getting COVID-19 during the epidemic process with a causal cycle diagram. Advantages of causal cycle diagrams; they serve as preliminary drafts while developing the model and facilitate the depiction of the model. Therefore, causal cycle diagrams provide the opportunity to quickly transfer the structural assumptions underlying the model.

Anahtar Kelimeler

• Causal Cycle Diagram
• System Dynamics
• Hospital Management
• COVID-19

Kaynakça

1. Alıcı N. Ş., Beyan A. C., Şimşek C., (2020), “Meslek Hastalığı Olarak COVID-19”, Eurasion Journal of Pulmonogy”, Ek Sayı-COVID19 148-165.
2. Çetintepe S, İlhan M. (2020), “COVID-19 Salgınında Sağlık Çalışanlarında Risk Azaltılması”, Journal Biotechinol & Strategic Health Research; 4: 50-54.
3. Eğilmez, O, Yılmaz, M . (2020), “Kulak Burun Boğaz Hekimliği Açısından COVID-19 Salgını”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research , 4 () , 140-146 . DOI: 10.34084/bshr.724587
4. Jıancong W., Mouqıng Z., Fangfeı L..(2020), Exploring The Reasons For Healthcare Workers Infected With Novel Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in China. The Journal Of Hospital Infection. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jhin.2020.03.002
5. Kırkwood Craig W. (1998), System Dynamics Methods: A Quick Introduction, College Of Business Arizona State University. http://www.public.asu.edu/~kirkwood/sysdyn/SDIntro/SDIntro.htm Morecroft J. (2015), Strategic Modelling And Business Dynamics: A Feedback Systems Approach, John Wiley & Sons, Chichester, England.
6. Pıdd M. (1996), Tools for Thinking Modelling in Management Science, John Wiley & Sons, Chichester, England.
7. Richardson G.P.,(1999), Feedback Throught in Social Science And Systems Theory, Pegasus Communications, Inc, Waltham.
8. Goodman M.R. (1974), Study Notes In System Dynamics, Wright Allen Press Inc.

9. Mcgarvey B., Hannon B. (2003), Dynamic Modelling For Business Management An Introduction, Springer Press, USA.
10. Meadows D., Randers J, Meadows D. (2006), Limits To Growth, Bath Press, London, UK.
11. Saysel A. K. - Barlas Y. (2006), "Model Simplification and Validation with Indirect Structure Validity Tests", System Dynamics Review, Cilt 22, No. 3.
12. Senge P.. M. (2002), Beşinci Disiplin, Çeviren: Ayşegül İldeniz Ve Ahmet Doğukan, Yapı Kredi Yayınları, 16.Baskı, İstanbul.
13. Senge P. (1990), The Fifth Discipline: The Art And Practice Of The Learning Organization. Random House, London.
14. Sterman, J.D. (2000), Business Dynamics Systems Thinking And Modelling In A Complex World, Mcgraw-Hill, New York. http://www.simposio.palmira.unal.edu.co/documentos/Sterman_Business_dynamics.pdf
15. Weber L. (2010), Demographic Change and Economic Growth Simulations on Growth Models, Springer Verlag Berlin.
16. Wolstenholme, E.F. (1990), Systems Enquiry: A System Dynamics Approach. John Wiley & Sons, Chichester, England.
17. https://www.toraks.org.tr/halk/news.aspx?detail=5768
18. https://www.osha.gov/
19. https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/tedavi/COVID19TemasiOlanSaglikCalisanlarininDegerlendirilmesi.pdf (Erişim tarihi: 05.05.2020)