Kırım Harbi'nde Dış Politikanın Farklı Bir Yönü: Prens Napolyon'un İstanbul ve Kırım Ziyareti (1854-1855)

Bu makale Kırım Harbi döneminde sosyal ve diplomatik görünürlüğün bir örneği olarak Prens Napolyon’un İstanbul seyahatine odaklanmaktadır. Seyahatin detayları, arşiv belgeleri ve gazeteler gibi ana kaynaklar kullanılarak ortaya konulmuştur. Türkçe literatürde bu konuda daha önce birtakım çalışmalar yapıldıysa da bu makalede İngilizce ve Fransızca gazetelerle daha önce kullanılmamış arşiv belgelerinden yararlanılarak yeni bir yaklaşım ve detaylar ortaya konulmaktadır. Fransa Kralı III. Napolyon’un kuzeni ve veliahtı olan Prens Napolyon, Kırım Harbi zamanında İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nin müttefiki olduğu bir dönemde İstanbul’u ziyaret etmiştir. Dolayısıyla, Prens’in ziyareti hem ittifakın açık bir sembolü hem de savaşta verilen desteğin bir göstergesi anlamını taşıyordu. Prens Napolyon, Sultan Abdülmecid başta olmak üzere önde gelen Osmanlı devlet adamlarıyla görüşmüş ve İstanbul’un Frankofon cemaatiyle bir araya gelmiştir. Ayrıca Kırım’da cepheye giderek bilfiil askerî harekâtlara katılmıştır. Netice itibarıyla Prens Napolyon’un seyahati Kırım Harbi devrinde İstanbul’a dair canlı izlenimler sunmaktadır. Dahası, bu ziyaret Osmanlılar için Tanzimat dönemiyle beraber içerisine girilen modernleşme pratiklerini, sosyal ve siyasi hayattaki değişimleri Avrupa’ya sergileme fırsatı sunmuştur.

This article focuses on Prince Napoleon’s journey to Istanbul as an example of social and diplomatic visibility during the Crimean War. The details of this journey are presented using primary sources, archival documents and newspapers. Despite existing studies in Turkish literature, this article presents a revised approach by incorporating new details derived from English and French periodicals, as well as unused Ottoman archival documents. Prince Napoleon, heir to the throne of France and cousin of Emperor Napoleon III, came to Istanbul in an era when France and England were allied with the Ottoman Empire in the Crimean War. The Prince’s visit, therefore, served as both a symbol of the alliance and a demonstration of their commitment to the war effort. Prince Napoleon met with key figures in the Ottoman Empire and engaged with the Francophone community in Istanbul. Furthermore, he visited the front lines and participated in the military campaign. In conclusion, Prince Napoleon’s journey offers vivid impressions of Istanbul during the Crimean War period. Moreover, this visit provided the Ottomans with an opportunity to display Tanzimat-era modernization practices to Europe, as well as the transformations in social and political life.