Diyalektiğin Temelleri
Öz
Bu çalışmada, eleştirel bakışın temelleri üzerinde durularak, eleştirinin özgürlüğe nasıl kapı açtığı üzerine bir inceleme yapılacaktır. Bu konuda düşünürlerin fikirleri ortaya konacak ve diyalektik ve özgürlük temelinde değerlendirmeler yapılacaktır. İnsanoğlu her şeye şüphe ile yaklaşır. Bu şüphe bizi araştırmaya yönlendirir. Eleştirel düşüncenin felsefe tarihindeki ilerleyişi göz önünde bulundurularak eleştirinin bizi nasıl özgürlüğe yönlendirdiğine baktığımızda, çelişkiler ve karşıtlıklar arasında nasıl bir denge kuracağımız hakkında bize ön bilgi verir. Bu bağlamda, bu makalede eleştirel düşüncenin insanı nasıl özgürleştireceği konusunda çağlara göre düşünürlerin fikirleri araştırılacaktır. Eleştirel düşünce, insanın sosyalleşmesiyle birlikte ortaya çıkmıştır ve insan var oldukça da varlığını sürdürecektir. Tarih boyunca bir diğerinin ne yaptığıyla ilgilenen insan; doğru-yanlış, iyi-kötü, güzel-çirkin vb. birtakım yargılarla eleştirilerini ortaya koymuştur. Elbette burada, bu karşıtlıklarla ifade edilen değerlendirmeler bizi diyalektik bir sürece bağlamaktadır. Eleştiri ve diyalektik yöntemin özünde ise şüphe bulunmaktadır. İnsan şüphe ettiği şey üzerine olumlu veya olumsuz eleştirilerini yöneltir. Bu noktada İlk Çağ’dan Orta Çağ’a birçok düşünürün şüphe, eleştiri ve diyalektik üzerine düşünceleri bizi bilgilendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aristoteles. Metafizik. çev. Y. Gurur Sev. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2019.
- Bottomore, Tom. Frankfurt Okulu ve Eleştirisi. çev. Ümit Hüsrev Yolsal. İstanbul: Say Yayınları, 2016.
- Cevizci, Ahmet. Bilgi Felsefesi. İstanbul: Say Yayınları, 2018.
- Çüçen, A.Kadir. Felsefeye Giriş. Ankara: Sentez Yayıncılık, 2018
- Çüçen, Kadir vd. Varlık Felsefesi. İstanbul: Ezgi Kitabevi, 2011.
- Descartes, Rene. Meditasyonlar. çev. Çiğdem Dürüşken. İstanbul: Alfa Yayınları, 2020.
- Geuss, Raymond. Eleştirel Teori- Habermas ve Frankfurt Okulu. çev. Ferda Keskin. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2018.
- Güven, Özkan. Frankfurt Okulu’nun Araçsal Akıl Eleştirisi. Mardin: Artuklu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
- Kant, Immanuel. Arı Usun Eleştirisi. çev. Aziz Yardımlı. İstanbul: İdea Cep Kitapları, 2010.
- Mengüşoğlu, Takiyettin. Kant ve Scheler’de İnsan Problemi, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2020.