Türkiye’de Okul Öncesi Dönemde Sınıf Yönetimi Araştırmaları: 2010-2021 Yılları Arasında Tamamlanmış Tezlerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, 2010-2021 yılları arasında Türkiye’de gerçekleştirilen okul öncesi dönemde sınıf yönetimi konulu yüksek lisans ve doktora tezlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Veri toplama sürecinde, YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde sınıf yönetimi, okul öncesinde sınıf yönetimi, okul öncesi eğitimde sınıf yönetimi, erken çocuklukta sınıf yönetimi, anaokulunda sınıf yönetimi şeklinde 5 anahtar kelime grubu kullanılarak tarama yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu okul öncesi dönemde sınıf yönetimi konulu 31 tez oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre belirlenen tarih aralığındaki ilk yüksek lisans tezi 2012, ilk doktora tezi 2013 yılına aittir. Sayı açısından yüksek lisans tezlerinin doktora tezlerine göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Tezlerin büyük çoğunluğunun nicel araştırma yöntemleriyle gerçekleştirilmiş olup nitel ve karma yöntemlerin yer aldığı tezlerin daha az olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Doktora tezlerinin çoğunluğunda eğitim programlarının etkisinin incelendiği; yüksek lisans tezlerinde ise istenmeyen davranışlarla başa çıkma ve öz-yeterlik başta olmak üzere mesleki tükenmişlik, eğitim programı uygulama, öğretim düzenlemesi, örgüt iklimi gibi birçok farklı konunun çalışıldığı görülmektedir. Tezlerde demografik bilgilere yönelik analizlerin yoğun olarak ele alınmasına karşılık konu başlıklarında çeşitlilik olduğu söylenebilir. Demografik değişkenlere ilişkin sonuçlara bakıldığında, öğretmenler ve çocuklarla ilgili demografik değişkenlerin ele alındığı, bazı değişkenlerde hem anlamlı hem anlamsız sonuçların elde edilebildiği görülmektedir. Tezlerin bulguları doğrultusunda, öğretmenlerinin çeşitli kişisel özelliklerinin sınıf yönetimini etkileyebileceği ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sınıf yönetimi.
• Okul öncesi dönem
• Tezler

Classroom Management Research in Preschool Period in Turkey: An Examination of Completed Theses Between 2010-2021

Öz

In this study, the aim is to examine master's and doctoral theses on classroom management in the preschool period conducted in Turkey between 2010 and 2021. In the data collection process, a search was conducted using five keyword groups: classroom management, classroom management in preschool, classroom management in preschool period, classroom management in preschool period, and classroom management in kindergarten, within the theses available at the The Council of Higher Education (CoHE) National Thesis Center. The research group consists of 31 theses on classroom management in the preschool period. According to the research findings, the first master's thesis within the specified date range is from 2012, and the first doctoral thesis is from 2013. It was determined that there are more master's theses in terms of quantity compared to doctoral theses. The majority of the theses were conducted using quantitative research methods, and it was found that the theses employing qualitative and mixed methods were relatively fewer. In most doctoral theses, the impact of educational programs was examined, while in master's theses, various topics such as coping with unwanted behaviors, self-efficacy, professional burnout, educational program implementation, instructional arrangement, and organizational climate were studied. While demographic information analyses were extensively addressed in the theses, there was diversity in the topic headings. Looking at the results related to demographic variables, it can be seen that demographic variables related to teachers and children were considered, and both significant and non-significant results were obtained in some variables. In line with the findings of the theses, it was determined that various personal characteristics of teachers could affect classroom management.

Anahtar Kelimeler

• Classroom management
• preschool period
• young children
• theses

Kaynakça

1. Adıgüzel, İ. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
2. Akgün, E., Yarar, M., & Dinçer, Ç. (2011). Okul öncesi öğretmenlerin sınıf içi etkinliklerde kullandıkları sınıf yönetimi stratejilerinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(3), 1-9.
3. Akyol, H. (2012). Öğretmenlik mesleği ve sorunlar. Eğitimci Dergisi, 15, 13-16. Anthony, B., Anthony, L., Morrel, T., & Acosta, M. (2005). Evidence for social and behavior problems in low in come, urban preschoolers: effects of site, classroom, and teacher. Journal of Youth and Adolescence, 31-3.
4. Arnold, D., McWilliams, L., & Arnold, E. (1998). Teacher discipline and child misbehavior in daycare: untangling causality with correlational data. Developmental Psychology, 34(2), 276-287. Ulusal Tez Merkezi.
5. Arslan, B. (2016). Öğretmenlerin sınıf yönetimi yeterliklerine ilişkin öğrenci görüşleri [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
6. Bear, G. G. (1998). School discipline in the United States: Prevention, correction, andlong-term social development. School Psychology Review, 27(1), 14-32.
7. Degol, J. L., & Bachman, H. J. (2015). Preschool teachers’ classroom behavioral socialization practices and low-in come children’s self-regulations kills. Early Childhood Research Quarterly 31(2), 89-100.
8. Demir Aracı, D. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile programdaki etkinliklere yönelik öz yeterlik inançlarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi].

9. Demir, T. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin öz-yeterlik algılarının ve sınıf yönetimi stratejilerinin çocuk öğretmen ilişkileri üzerindeki etkileri [Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
10. Demirtaş, H. (2006). Yönetim kuram ve yaklaşımları eğitiminin ilköğretim okulu öğretmenlerinin sınıf yönetimi paradigmalarına etkileri. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 1(1), 49-70.
11. Denizel Güven, E., & Cevher, F. N. (2005). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 1-22.
12. Dinçer, Ç., & Akgün, E. (2015). Okul öncesi öğretmenleri için sınıf yönetimi becerileri ölçeğinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerinin çeşitli değişkenlerle ilişkisi. Eğitim ve Bilim, 40(177), 187-201.
13. Dönmez, Ö. , Aşantoğrul, S., Karasulu, M., & Bal, E. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetiminde istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilerin incelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 3(2), 75-97.
14. Duman, B. (2008). Öğrenme-öğretme sürecindeki entelektüel şizofrenizm, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 287-321.
15. Ekici, F. Y., Günhan, G., & Anılan, Ş. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri, IBAD, 2(1), 48-58.
16. Erdoğan, İ. (2019). Sınıf yönetimi ders, konferans, panel ve seminer etkinliklerinde başarının yolları. Alfa Yayıncılık.
17. Esen, H. (2006). İlk ve ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin kullandıkları disiplin türleri (Edirne ili örneği). [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
18. Farmer, T. W., Lines, M. M., & Hamm, J. V. (2011). Revealing the invisible hand: The role of teachers in children's peer experiences. Journal of Applied Developmental Psychology, 32(5), 247-256.
19. Gangal, M. (2013). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin sınıfta istenmeyen davranışlarla başa çıkmaya yönelik uygulamaları ve sınıf yönetimi stratejileri hakkındaki inançlarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
20. Gezgin, N. (2009). Okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin kullandıkları sınıf yönetimi stratejileri [Yüksek lisans tezi; Uludağ Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
21. Ogelman, H.G., & Ersan, C. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi stratejilerinin çocukların akran ilişkileri üzerindeki etkisi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 3(2), 63-84.
22. Gündüz, Y. (2001). Öğretmenlerin sınıf yönetimindeki yeterlilikleri [Yüksek Lisans Tezi; Yıldız Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
23. Green, B., Everthart, M., Gordon, L., & Gettman, M. (2006). Characteristics of effective mental health consultation in early childhood settings: Multilevel analysis of a national survey. Topics in Early Childhood Special Education, 142–152.
24. İlgar, L. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri üzerine bir araştırma. [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
25. Jiang, H. S., & Jones, S. Y. (2016). Practical strategies for minimizing challenging behaviors in the preschool classroom. Dimensions of Early Childhood, 44(3), 12-20.
26. Komitoğlu, D. (2009). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
27. Lindberg, E. N. A. & Oğuz, K. (2016). Family involvement at elementary school: A validity and reliabilitiy study. Journal of Human Sciences, 13(3), 4135-4151.
28. Metin, Ş., Aydoğan, Y., Kavak, Ş., & Mercan, Z. (2017). Effects of classroom management profiles of pre-school teachers on social skills and problem behaviors of children. Journal of Current Researches on Social Sciences (JoCReSS), 7(1), 517-534.
29. Nur, İ. (2012). Anaokullarında örgüt iklimi ile öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Malatya ili örneği [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
30. Oktay, A. (2001). 21. Yüzyılda yeni eğilimler ve eğitim. Sedar yayıncılık. Özenoğlu-Kiremit, H. & Gökler, Ş. (2010). Fen bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin biyoloji öğretimi ile ilgili öz-yeterlik inançlarının karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 41-54.
31. Öztürk, Y., & Gangal, M. (2016). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin disiplin, sınıf yönetimi ve istenmeyen davranışlar hakkındaki inançları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 593-608.
32. Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. E. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533-544.
33. Phelps, P.H. (1991). Helping teachers excel as classroom managers, Clearin House, Academic Search Premier, 64 (4).
34. Raver, C. C.,Jones, S. S. M.,Li‐Grining, C., Zhai, F., Bub, K., & Pressler, E. (2011). CSRP’ss İmpact On Low‐Income Preschoolers’ Preacademic Skills: Self‐Regulation as a Mediating Mechanism. Child Development, 82(1), 362-378.
35. Stormont, M., Beckner, R., Mitchell, B., & Richter, M. (2005). Supporting successful transition to kindergarten: general challenges and specific implications for students with problem behavior. Psychology in the Schools, 765-778.
36. Tal, C. (2010). Case studies to deepen understanding and enhance classroom management skills in preschool teacher training. Early Childhood Education Journal, 38(2), 143-152.
37. Uysal, H., Akbaba Altun, S., & Akgün, E. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin çocukların istenmeyen davranışları karşısında uyguladıkları stratejiler. İlköğretim Online, 9(3), 971-979. Uysal, H., Burçak, F., Tepetaş, G., & Akman, B. (2014). Preschool education and primary school pre-service teachers’ perceptions about classroom management: a meta phorical analysis. International Journal of Instruction, 165-180.
38. Wach, E., Ward, R., & Jacimovic, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper in Brief. https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/handle/20.500.12413/2989/PP%20InBrief%2013%20QDA%20FINAL2.pdf?sequence=4 13 28.07.2023 tarihinde erişilmiştir.
39. Yaka, A. (2006). Sınıf Yönetimi Yaklaşımları, Sınıf Yönetimi, (Ed. Mustafa Yılman). Nobel Yayın Dağıtım.
40. Yalçınkaya, M., & Tonbul, Y. (2002). İlköğretim okulu sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin algı ve gözlemler. Ege Eğitim Dergisi, 2(1), 1-10.
41. Yıldız, M., & Akçay Üzüm, P. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin sınıf yönetimi becerileri ile ilişkisi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(24), 156-174.
42. Yılman, M. (1992). İlköğretim okullarına öğretmen yetiştirme sorunu, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(8), 15-20.
43. Yüksel, A. (2013). Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin değerlendirilmesi (Afyonkarahisar İli Örneği), [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.