Özel yetenekli öğrenciler için sürdürülebilirlik ünitesine yönelik akademik başarı testi: geçerlik ve güvenirlik çalışması

Öz

Çalışmanın amacı, dördüncü ve beşinci sınıfta öğrenim gören özel yetenekli öğrenciler için sürdürülebilirlik ünitesine yönelik geçerli ve güvenilir bir akademik başarı testi geliştirmektir. Bu çalışma, bir test geliştirme ve psikometrik değerlendirme çalışması olarak yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin farklı bölgelerindeki Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören ve ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 238 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sürdürülebilirlik ünitesi akademik başarı testi taslak formu kullanılmıştır. Kapsam ve görünüş geçerliği için belirtke tablosu hazırlanarak uzman görüşü alınmıştır. Çoktan seçmeli maddelerin analizinde Test Analysis Program (TAP), açık uçlu maddelerin analizinde ise puanlayıcılar arası tutarlılığı belirlemek amacıyla Intraclass Correlation Coefficient (ICC) kullanılmıştır. Geliştirilen başarı testi; dört seçenekli 29 çoktan seçmeli madde ile 9 açık uçlu maddeden oluşmaktadır. Çoktan seçmeli maddeler için ortalama madde güçlük indeksi 0.55, madde ayırt edicilik indeksi 0.47 olarak hesaplanmıştır. Testin güvenirlik katsayıları KR-20 için 0.81, KR-21 için 0.80’dir. Açık uçlu maddelerde madde güçlük indekslerinin 0.40–0.60, ayırt edicilik indekslerinin 0.35–0.75 aralığında değiştiği ve ICC değerinin 0.98 olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• BAŞARI TESTİ
• ÖZEL YETENEKLİLER
• SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
• ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Etik Beyan

“Özel Yetenekli Öğrenciler İçin Sürdürülebilirlik Ünitesine Yönelik Akademik Başarı Testi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması” başlıklı araştırmada etik dışı bir husus bulunmadığını, araştırma ve yayın etiğine özenle uyulduğunu beyan ederiz.

Academic achievement test for the sustainability unit for gifted students: validity and reliability study

Öz

The purpose of this study is to develop a valid and reliable academic achievement test for the sustainability unit for gifted students in the fourth and fifth grades. This study was conducted as a test development and psychometric evaluation study. The sample of the study consisted of a total of 238 students selected by criterion sampling who were studying at Science and Art Centers in different regions of Turkey in the 2024–2025 academic year. The draft form of the Sustainability Unit Academic Achievement Test was used as the data collection tool in the research. A criterion table was prepared and expert opinion was obtained for content and face validity. The Test Analysis Program (TAP) was used to analyze the multiple-choice items, while the Intraclass Correlation Coefficient (ICC) was used to determine inter-rater reliability for the open-ended items. The developed achievement test consists of 29 multiple-choice items with four options and 9 open-ended items. The average item difficulty index for multiple-choice items was calculated as 0.55, and the item discrimination index as 0.47. The reliability coefficients of the test are 0.81 for KR-20 and 0.80 for KR-21. For the open-ended items, the item difficulty indices ranged from 0.40 to 0.60, the discrimination indices ranged from 0.35 to 0.75, and the ICC value was determined to be 0.98.

Anahtar Kelimeler

• Achievement Test
• Gifted Students
• Sustainability
• Assessment and Evaluation

Etik Beyan

We declare that there are no unethical issues in the research titled “Academic Achievement Test for the Sustainability Unit for Gifted Students: Validity and Reliability Study” and that research and publication ethics have been carefully adhered to.

Kaynakça

1. American Educational Research Association [AERA], American Psychological Association [APA], & National Council on Measurement in Education [NCME]. (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research Association. Akay, H., Soybaş, D., & Argün, Z. (2006). Problem kurma deneyimleri ve matematik öğretiminde açık-uçlu soruların kullanımı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(1), 129–146.
2. Arslan, K., & Görgülü Arı, A. (2025). Ortaokul öğrencilerine yönelik sürdürülebilirlik başarı testinin geliştirilmesi. International Journal of Social Science Research, 14(1), 126-150.
3. Aslanoğlu, A. E. (2022). Üst düzey zihinsel beceriler ve ölçülmesi. İ. Karakaya (Ed.), Açık uçlu soruların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi içinde (1. Baskı, s.2-27). Pegem Akademi.
4. Atalmış, E. H. (2022). Çoktan seçmeli testler. B. Çetin (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme içinde (2. Baskı, s.188-216). Anı Yayıncılık.
5. Ayre, C., & Scally, A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity Ratio: Revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47, 79-86. https://doi.org/10.1177/0748175613513808
6. Belen, B. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin sürdürülebilir çevre hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi (Tez No.612282) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
7. Birgin, A., & Özcan, H. (2022). 8. sınıf öğrencilerinin mevsimlerin oluşumu ile ilgili bilgilerini ölçmeye yönelik bir başarı testinin geliştirilmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 305–326. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.817792
8. Brookhart, S. (2010). How to assess higher-order thinking skills in your classroom. ASCD.

9. Burkaz-Ekinci, S. (2021). Ortaokul öğrencileri için sürdürülebilir kalkınma eğitimine yönelik bir modül geliştirme çalışması (Tez No. 699992) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
10. Corash, D.N., & Jones, M. (2012). Keeping young gifted students engaged through science. Understanding Our Gifted, 25(1), 9-15.
11. Crocker, L., & Algina, J. (2006). Introduction to classical and modern test theory. Cengage Learning.
12. Cross, T. L. (2011). On the social and emotional lives of gifted children. Prufrock press Inc. https://libgen.is/book/index.php?md5=641DD5BF51269EEDF82397026BDE8A4C
13. Çakıcı, Y., Ürek, H., & Dinçer, E. O. (2012). İlköğretim öğrencilerinin soru oluşturma becerilerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 43-68.
14. Çetin, B. (2010). Bilişsel alan davranışlarının ölçülmesi. M. Gömleksiz & S. Erkan (Edt.), Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme içinde (2. Baskı, s. 71-143). Nobel Akademi Yayıncılık.
15. Emir, S. (2021). Üstün zekalı ve yetenekliler için program farklılaştırma. Vize Akademik Yayıncılık.
16. Gökmen, A., Solak, K., & Ekici, G. (2017). Sürdürülebilir kalkınma için eğitim: öğretmen adaylarının tutumları ile ilişkili olan faktörler. Kesit Akademi Dergisi, 12, 462-480.
17. Instructional Assessment Resources (IAR). (2011). Interpreting test results. 09.08.2025 tarihinde http://www.utexas.edu/academic/ctl/assessment/iar/students/report/itemanalysis.php siteden alınmıştır. İlhan, M. (2022). Madde analizi ve madde ile test istatistikleri arasındaki ilişki. B. Çetin (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme içinde (2. Baskı, s. 269-298). Anı Yayıncılık.
18. Kane, M. T. (2013). Validating the interpretations and uses of test scores. Journal of Educational Measurement, 50(1), 1–73. https://doi.org/10.1111/jedm.12000
19. Karakaya, İ., & Şata, M. (2022). Açık uçlu maddeler. İ. Karakaya (Ed.), Açık uçlu soruların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi içinde (1. Baskı, s. 28-39). Pegem Akademi.
20. Karamustafaoğlu, S., & Tutar, M. (2016). 6. sınıf “Dünyamız, Ay ve yaşam kaynağımız Güneş” ünitesine yönelik bir başarı testi geliştirme. Ö. Demirel & S. Dinçer (Edt.), Eğitim bilimlerinde yenilikler ve nitelik arayışı içinde (s. 303–320). Pegem Akademi.
21. Kızılkaya, A., & Seven, S. (2017). Fen öğretiminde jigsaw ı tekniğinin öğrencilerin bloom taksonomisi’nin bilişsel alan alt ve üst düzey akademik başarılarına etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 250-270. https://doi.org/10.17556/erziefd.334984
22. Kline, P. (1994). An Easy guide to factor analysis. Routledge.
23. Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of chiropractic medicine, 15(2), 155-163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
24. Krathwohl, D. R. (2002). A Revision of Bloom’s taxonomy: An Overview. Theory Into Practice, 41(4), 212–218. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2
25. Krosnick, J. A., & Presser, S. (2010). Handbook of survey research. In P.V. Marsden & J.D. Wright (Eds.), Question and questionnaire design. (pp. 26-313). Emerald Group Publishing.
26. Laverty, J. T., Underwood, S. M., Matz, R. L., Posey, L. A., Carmel, J. H., Caballero, M. D., Fata-Hartley, C. L., Ebert-May, D., Jardeleza, S. E., & Cooper, M. M. (2016). Characterizing college science assessments: The Three-dimensional learning assessment protocol. PLoS ONE, 11(9), 1-21. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0162333
27. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28 (4), 563–575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
28. Leu, D. J., Forzani, E., Burlingame, C., Kulikowich, J., Sedransk, N., Coiro, J., & Kennedy, C. (2013). The new literacies of online research and comprehension: Assessing and preparing students for the 21st century with Common Core State Standards. In S. B. Neuman & L. B. Gambrell (Eds.), Quality reading instruction in the age of Common Core standards (pp. 219–240). International Reading Association.
29. McCollister, K., & Sayler, M. F. (2010). Increase rigor with critical thinking skills. Winter, 33, 41-47. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. 10.09.2024 tarihinde https://tymm.meb.gov.tr/ adresinden alınmıştır. Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD). (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
30. Popham, J. (2003) Trouble with testing: Why standard-based assessment doesn’t measure up. American School Board Journal, 190, 14-17.
31. Silverman, L. K. (2003). Characteristics of giftedness scale: Research and review of the literature. Available from the Gifted Development Center website. http://www.gifted development.com.
32. Sireci, S., & Faulkner-Bond, M. (2014). Validity evidence based on test content. Psicothema, 26(1), 100–107. https://doi.org/10.7334/psicothema2013.256
33. Somuncu-Demir, N. (2012). Sürdürülebilir çevre eğitimi kapsamında gerçekleştirilen tarım uygulamalı bahçe temelli eğitim modelinin değerlendirilmesi (Tez No. 317092) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
34. Şahin, F. (2018). Özel yeteneklilerin eğitimi: Eğitsel stratejiler ve örneklerle zenginleştirilmiş müfredat farklılaştırma modelleri. Nobel Akademi Yayıncılık.
35. Şata, M., & Karakaya, İ. (2022). Açık uçlu maddelerin analizi. İ. Karakaya (Ed.), Açık uçlu soruların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi içinde (1.bsk.,s. 104-143). Pegem Akademi.
36. Şeker, F. (2017). Fen eğitiminde sürdürülebilirlik kavramının değerlendirilmesi ve model programın oluşturulması (Tez No. 480009) [Yayınlanmamış Doktora Tezi, Kastamonu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
37. Tabachnick, B.G., & Fidell, L.S. (2001) Using multivariate statistics (4th Edition). Allyn and Bacon.
38. Uddin, I., Uddin, I., Rehman, I. U., Siyar, M., & Mehboob, U. (2020). Item analysis of multiple choice questions in pharmacology. Journal of Saidu Medical College Swat, 10 (2), 128-131. https://doi.org/10.52206/jsmc.2020.10.2.%p
39. Warne, R. T. (2012). History and development of above-level testing of the gifted. Roeper Review, 34(3), 183–193. https://doi.org/10.1080/02783193.2012.686425
40. Warne, R. T. (2014). Using above-level testing to track growth in academic achievement in gifted students. Gifted Child Quarterly, 58(1), 3–23. https://doi.org/10.1177/0016986213513793