A Study of Higher Education Students' Career Planning: The Case of Toros University

Öz

The concept of career has become a frequently used term in recent years, although its existence dates back to very early times. Another concept that follows this is career planning. Career planning is a process that can significantly affect the lives of individuals, especially young people. Proper career planning by young individuals is closely related not only to their own future but also to the future of the society in which they live. While career planning refers to the process of choosing a career path and progressing along it, career optimism refers to maintaining positive expectations during this process. This research examines the career planning situations of higher education students in the context of career optimism. The study examined a group of Toros University students. An online survey was conducted with 628 participants, data was collected, and analyses were conducted using SPSS 27. The findings of this study are important in reflecting student profiles throughout the career process and can be considered valuable data for fields such as education. The study's findings indicate that the vast majority of students are optimistic about career planning. Furthermore, the study emphasizes the importance of the career planning process and the importance of career optimism as a key factor in the career planning process.

Anahtar Kelimeler

• career
• Career Planning
• Career Optimism
• Education
• Higher Education

Destekleyen Kurum

NO

Etik Beyan

ALL ETHICAL RULES HAVE BEEN COMPLIED WITH

Teşekkür

THANK YOU TO THE VOLUNTEER STUDENTS

Yükseköğretim Öğrencilerinin Kariyer Planlaması İncelemesi: Toros Üniversitesi Örneği

Öz

Kariyer kavramı son yıllarda sıkça kullanılan bir kavram olup aslında varlığı çok eski yıllara dayanmaktadır. Bu kavramın ardından gelen diğer bir kavram da kariyer planlamasıdır. Kariyer planlaması bireylerin ve özellikle de gençlerin yaşamında etkili olabilecek bir süreçtir. Gençlerin kariyer planlamasını iyi bir şekilde gerçekleştirmesi hem onların hem de yaşadıkları tıoplumun geleceği ile yakından ilişkilidir. Kariyer planlaması, bireylerin kariyer yolu seçme ve bu yolda ilerleme sürecini ifade ederken, kariyer iyimserliği ise bireylerin kariyerlerini planlarken olumlu beklentiler taşımasını ifade eder. Bu araştırma, yükseköğretim öğrencilerinin kariyer planlama durumlarını, kariyer iyimserliği bağlamında incelemektedir. Araştırmada, Toros Üniversitesi öğrencilerinden oluşan bir grup öğrenci incelenmiş, 628 kişi katılımı ile online anket uygulanmış, veri toplanmış, analizler SPSS 27 ile yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular; kariyer sürecinde öğrenci profilini yansıtması açısından önemlidir, eğitim gibi alanlarda iyi bir veri olarak düşünülebilir. Çalışmanın sonucu öğrencilerin büyük çoğunluğunun kariyer planlamada iyimser olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmada kariyer planlamanın sürecinin önemi ve kariyer iyimserliğinin kariyer planlama sürecinde önemli bir faktör olduğunu vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kariyer
• Kariyer Planlaması
• Kariyer İyimserliği
• Eğitim
• Üniversite Eğitimi

Destekleyen Kurum

YOK

Etik Beyan

TÜM ETİK KURALLARA UYULMUŞTUR

Teşekkür

GÖNÜLLÜ ÖĞRENCİLERE TEŞEKKÜR EDERİM

Kaynakça

1. Abdurrahman, K., Ergüzeloğlu, E., Benli, N., Canlı, S., ve Çolakoğlu, H. (2025). Ebeveynlerin çocuklarının kariyer beklentileri ile ilgili görüşleri: Parents’ opinions about their children’s career expectations. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 11(49), 130-139.
2. Aksoy, S. (2024). İşsizlik kaygısı umutsuzluk girişimcilik ile ilgili kariyer planlaması ve girişimcilik niyeti ilişkisi: Spor bilimleri fakülteleri son sınıf öğrencileri üzerine bir araştırma.
3. Alegre, J., Chiva, R., & Lapiedra, R. (2005). A literature-based innovation output analysis: Implications for innovation capacity. International Journal of Innovation Management, 9(4), 385–399.
4. Arthur, M. B., Khapova, S. N., & Wilderom, C. P. (2005). Career success in a boundaryless career world. Journal of Organizational Behavior, 26(2), 177-202.
5. Ayaz, G., & Akça, A. Ö. (2024). Kariyer planlaması ve kişilik arasındaki ilişki: Bitlis Eren Üniversitesi lisans öğrencileri örneği. Social Sciences Studies Journal, 9(113), 7430-7442.
6. Bayraktaroğlu, S. (2006). İnsan kaynakları yönetimi. Gazi Kitabevi.
7. Bayram, G. E. (2025). Turizm sektöründe çalışan motivasyonu, iş tatmini ve örgütsel bağlılık: Bibliyometrik bir analiz. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(1), 828-843.
8. Bingöl, D. (2004). İnsan kaynakları yönetimi. Beta Yayıncılık.

9. Bird, A. (1994). Careers as repositories of knowledge: A new perspective on boundaryless careers. Journal of Organizational Behavior, 15(4), 325-344.
10. Cevher, E. (2015). Üniversitelerde kariyer planlama faaliyetleri ekseninde kariyer merkezlerine yönelik bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 165-177.
11. Claessens, B. J., Van Eerde, W., Rutte, C. G., & Roe, R. A. (2007). A review of the time management literature. Personnel Review, 36(2), 255-276.
12. Çakır, U. (2024). Hemşirelikte kariyer sorunları. In S. Torun & O. Bilgin (Eds.), Hemşirelikte yönetsel sorunlar (s. 129). Efe Akademi Yayınları.
13. Çelebi, Z. (1997). İşletmelerde kariyer yönetimi ve Eskişehir Arçelik buzdolabı işletmesinde bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Çınar, H. G., Yılmaz, D., Arkan, B., & Arslan, M. (2021). Hemşirelik bölümü son sınıf öğrencilerinin bireysel kariyer planlama eğilimlerinin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 47(3), 439-444.
15. Çilkin, R. E., & Çelebi, H. E. (2024). Turizm rehberliği öğrencilerinin bireysel kariyer planlama süreçlerinin değerlendirilmesi. Ankara.
16. Dalkılıç, S., Ata, A. Ç., Dalkılıç, E., & Aytaç, A. İ. (2022). Kariyer planlama dersinin kariyer kararı verme yetkinliğine etkisi: Lisans öğrencileri üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(3), 935-960.
17. Demir, G., & Demir, M. (2025). Üstün yetenekli bireylerde kariyer üzerine bir meta-sentez çalışması. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 20266.
18. Demir, İ., Güner, T. A., & Demir, M. M. (2022). The ways of representation of individualism in compulsory career planning courses in Turkiye. İstanbul University Journal of Sociology, 42(2), 335-353.
19. Dikmen, F. C., & Özdemir, H. Ş. (2021). Üniversite öğrencilerinin kariyer planlamalarının, kişilik ve demografik özellikler açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 4(8), 199-216.
20. Ege, C. (2021). Spor örgütlerinde mükemmeliyetçilik algısı ile kariyer planlama tutumları arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi.
21. Emel, E., & Bulgur, N. E. (2021). İş hayatında sebat, umut ve kariyer iyimserliği arasındaki ilişkiler. Eurasian Business and Economics Journal, 24-35.
22. Erdem, A. T. (2024). Örgütlerde kariyerizm. Örgütlerde Saplantılı Tutum ve Davranışlar, 109.
23. Ergül, Ş. (1996). Personel yönetimi. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Araştırma Yayınları.
24. Ertuğrul, B., Tekinyıldız, E., & Alamur, M. (2022). COVID-19 Pandemi Sürecinde Algılanan Stres ile Kariyer İyimserliği İlişkisi. Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences, 7(3).
25. Eser, T. (2024). Ortaokul öğrencilerinin kariyer olgunluklarını etkileyen aile faktörlerinin keşfedilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Hasan Kalyoncu Üniversitesi.
26. Eva, N., Newman, A., Jiang, Z., & Brouwer, M. (2020). Career optimism: A systematic review and agenda for future research. Journal of Vocational Behavior, 116, 103287.
27. Gençoğlu, C., Alkan, E., & Koçyiğit, M. (2014). Bir mit olarak iyimserlik; kızlar mı erkekler mi daha iyimser? Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(50), 129-138.
28. Gül, H., Maksüdünov, A., Yamaltdinova, A., & Abdildaev, M. (2019). Öğrencilerin demografik özelliklerinin kariyer uyumluluğu ve iyimserliği ile ilişkisi: Kırgızistan örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 21(36), 34-46.
29. Gümüştekin, G. E., & Gültekin, F. (2009). Stres kaynaklarının kariyer yönetimine etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 147-158.
30. Harmandal, G. (2024). Öğretmenlerin kariyer hedefleri ile performansları ve örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
31. Healy, M., Hammer, S., & McIlveen, P. (2022). Mapping graduate employability and career development in higher education research: A citation network analysis. Studies in Higher Education, 47(4), 799-811.
32. Hirschi, A. (2014). Hope as a resource for self-directed career management. Journal of Happiness Studies, 15, 1495-1512.
33. Hirschi, A., & Koen, J. (2021). Contemporary career orientations and career self-management. Journal of Vocational Behavior, 126, 103505.
34. Jones, B. D., Paretti, M. C., Hein, S. F., & Knott, T. W. (2010). An analysis of motivation constructs with first-year engineering students. Journal of Engineering Education, 99(4), 319-336.
35. Kalafat, T. (2016). Kariyer geleceği ölçeği (KARGEL): Türk örneklemi için psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38).
36. Kalaycıoğlu, E. (2018). Kariyer uyum yeteneğinin çalışanların iş performansına etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi.
37. Karakulle, İ., & Aydın, E. (2021). Kariyer yönetimi ve kariyer planlama. Eğitim Yayınevi.
38. Karaman, A., & Efeoğlu, M. S. (2022). Z kuşağı ve kariyer planlaması: Bir üniversite örneği. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(2), 465-487.
39. Keklik, B., & Us, U. N. C. (2013). Örgütsel adalet algılamalarının iş tatminine etkisi: Hastane çalışanları üzerinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 18(2), 143-161.
40. Kiye, S. (2024). Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri: Tarihi gelişimi, modelleri ve programı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 601-629.
41. Kıngır, S., & Gün, G. (2007). Kariyer planlama ve kariyer geliştirme sorunları. EKEV Akademi Dergisi, 11(30), 279-298.
42. Kır, A., & Er, A. S. (2017). Organizasyonlarda kariyer planlaması ve kariyer engelleri. Ejovoc Electronic Journal of Vocational Colleges, 7(2), 14-23.
43. Locke, E. A., & Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation. American Psychologist, 57(9), 705.
44. Lucas, R. (1988). On the mechanics of development planning. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3-42.
45. Mammadov, E., & Keser, E. (2016). Duygusal zeka ile akademik başarı ilişkisi: Turizm lisans öğrencileri üzerinde bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 13(3), 85-101.
46. Mavisu, H. (2010). Bireysel kariyer planlamanın aşamalarından biri olarak hedef belirleme ve kariyer başarısı ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
47. Müftüoğlu, Y. V., & İlknur, E. (2013). Kariyer kavramı ve maden mühendisleri için kariyer seçenekleri.
48. Nauta, M. M. (2007). Career interests, self-efficacy, and personality as antecedents of career exploration. Journal of Career Assessment, 15(2), 162-180.
49. Rottinghaus, P. J., Day, S. X., & Borgen, F. H. (2005).The career futures inventory: A measure of career-related adaptability and optimism. Journal of Career Assessment, 13(1), 3–24.
50. Özarslan, K. (2015). Kariyer planlamasının iş tatmini üzerindeki etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü.
51. Özgen, H., Öztürk, A., & Yalçın, A. (2010). İnsan kaynakları yönetimi. Nobel Kitabevi.
52. Scheier, M. E., & Carver, C. S. (1987). Dispositional optimism and physical well-being. Journal of Personality, 55(2), 170-210.
53. Sikora, J. (2024). Does career optimism facilitate entry into university and professional employment? Australian Journal of Career Development, 33(2), 166-177.
54. Siyez, D. M., & Yusupu, R. (2015). Üniversite öğrencilerinde kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliği. ISGUC Journal of Industrial Relations, 17(1), 75-88.
55. Sökmen, A., & Aydıntan, B. (2016). Kariyer geleceği algısının iş tatmini ve işten ayrılma niyetine etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(3), 251-263.
56. Taş, M. A., & Alparslan, A. M. (2020). Kültürel değerler, psikolojik sermaye ve kariyer uyum yeteneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(Özel Sayı), 417-440.
57. Taşlıyan, M., Arı, N. Ü., & Duzman, B. (2011). İnsan kaynakları yönetiminde kariyer planlama ve kariyer yönetimi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 231-241.
58. Tortumlu, M., & Uzun, K. (2023). Üniversite öğrencileri için geliştirilen kariyer planlamaya yönelik çevrimiçi müdahale programı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(3), 1281-1298.
59. Uzun, T. (2003). İnsan kaynakları yönetimi’nde etkin bir yöntem: Kariyer planlaması. ISGUC Journal of Industrial Relations, 5(2).
60. Yalçın, M., Koçakoğlu, G., & Barbaros, S. (2024). Kariyer planlamanın başarı üzerindeki etkisi. Social Sciences Studies Journal, 6(75), 5612-5617.
61. Yılmaz, V. (2020). COVID-19 and career shock. TOGU Career Research Journal, 1(1), 1-9.