Taşköprü-Tekçam Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Konal Tohum Bahçesinde İbre ve Dal Karakterlerine Bağlı Genetik Varyasyon

Öz

Ormanların toplam alanı artan biyotik ve abiyotik etkenlere bağlı olarak önemli ölçüde (her yıl yaklaşık 12 milyon ha.) tahrip olması sonucunda 3,869 milyar ha düzeyine inmiştir. Bu kötü gidişin önüne geçilmesi ancak ağaçlandırma çalışmaları ile mümkün olmaktadır. Başarılı ağaçlandırma çalışmaları sayesinde verimsiz orman alanlarını verimli hale gelmesi, toplumun ve sanayinin isteklerine cevap verebilecek miktar ve kalitede odun hammaddesinin temini ve de olası küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması amaçlarına ulaşılacaktır. Ağaçlandırma çalışmalarında başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden biri de ıslah edilmiş kaliteli tohum ve bu tohumlardan elde edilen kaliteli fidan kullanılmasıdır. Bu çalışmada Türkiyede ve Dünyada önemli bir yayılış alanı bulunan Sarıçam (Pinus sylvestris L.) ağaç türüne ait Taşköprü-Tekçam Konal Tohum Bahçesinde İbre ve Dal Karakterlerine Bağlı Genetik Varyasyon araştırılmıştır. Çalışma sonucunda, çalışılan bütün karakterler bakımından klonlar arasında istatistiki olarak anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu, bu farklılığın bütün karakterler bakımından ise %99,9 güven düzeyinde anlamlı olduğu görülmüştür. Bunun üzerine tüm verilere Duncan testi uygulanmış ve test sonucunda homojen gruplar belirlenmiştir. 38 nolu klonun DU1 karakteri bakımından en düşük değere sahip olduğu IE1 karakteri bakımından ise en yüksek değer sahip olan klon olduğu belirlenmiştir. DU1 karakteri bakından en yüksek değere sahip olan klon 18 nolu klon olup bu klon KK2 karakteri bakımından ise en düşük değere sahip olan klondur. DU1 ve DC2 karakterleri bakından en yüksek değere sahip olan klonların ise 28 nolu klon olduğu belirlenmiştir.  

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Anonim, (1998) SPSS (Statistical package for social sciences), Relase 90.0.
2. Anonim, (2001) Working report of 2000 and working plan of 2001, The Research Directorate of Forest Tree Seeds and Tree Breeding publishers, Ankara, Turkey.
3. Avanoğlu B, Ayan S, Demircioğlu N, Sıvacıoğlu A (2005) Kastamonu-Taşköprü Orman Fidanlığında Üretilen 2+0 Yaşlı Karaçam (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) Fidanlarının TSE Normlarına Göre Değerlendirilmesi, YTÜ, SİGMA, Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi 2, 73-83.
4. Demircioğlu N, Ayan S, Avanoğlu B, Sıvacıoğlu A (2004) Kastamonu-Taşköprü Orman Fidanlığında Üretilen 2+0 Yaşlı Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Fidanlarının TSE Normlarına Göre Değerlendirilmesi, Pamukkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Mühendislik Bilimleri Dergisi, 2(10), 243-251.
5. El-Kassaby YA, Edwards DGW, Taylor DW (1992) Genetic Control of Germination Parameters in Douglas-Fir and İts Importance For Domestication, Silvae Genetica, 41 (1), 49-53.
6. Buğday SE. (2008) Hanönü-Günlüburun Karaçam (Pinus nigra Arnold) Tohum Bahçesi Klonal Varyasyon Tespiti, YLS, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 96.
7. Eymen, UE (2007) SPSS Kullanma Kılavuzu, İstatistik Merkezi, 1.
8. Fady B, Conkle MT (1993) Allozyme variation and possible phylogenetic implications in Abies cephalonica Loudon and some related eastern Mediterranean firs, Silvae Gentica, 42, 351- 359.

9. Gülcü S (2002) Göller Yöresi Anadolu Karaçamında Populasyonlar Arası ve Populasyon İçi Genetik Çeşitlilik, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 39- 42.
10. Guney D, Yahyaoglu Z, Turna I, Muller-Starck G (2014) Genetic Variation In Pinus brutia In Turkey, Fresenius Environmental Bulletin, 23 (5), 1249-1254
11. Işık F (1998) Kızılçamda Genetik Çeşitlilik, Kalıtım Derecesi ve Genetik Kazancın Belirlenmesi. Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü. 7.
12. Rajora O P, Verno LD. Mosseler A, Innes, DJ (1998) Genetic diversity and population structure of disjunct Newfoundland and central Ontario populations of eastern white pine (Pinus strobus), Canadian Journal of Botany, 76(3), 500-508.
13. Suyama Y, Tsumura Y, Ohba K (1992) Inheritance of isozyme variants and allozyme diversity of Abies mariesii in three isolated natural populations, Journal of the Japanese Forestry Society, 74, 65-73.
14. Sevik H, Yahyaoglu Z, Turna I (2012) Genetic Diversity in Plants, Determination of Genetic Variation Between Populations of Abies nordmanniana subsp. bornmulleriana Mattf According to some Seed Characteristics, InTech, ISBN 978-953-51-0185-7.
15. Sevik H. Ayan S. Yiğit N (2010) Genetic Variation in Hanönü (Kastamonu)-Günlüburun Anatolian Black Pine (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) Clonal Seed Orchard According to Some Needles Characters, BIORARE-2010, International Symposium on Biology of Rare And Endemic Plant Species, Fethiye Turkey, 26-29 May 2010, 78.
16. Şevik H, Ayan S, Turna İ, Yahyaoğlu Z (2010) Genetic diversity among populations in Scotch pine (Pinus silvestris L.) seed stands of Western Black Sea Region in Turkey, African Journal of Biotechnology 9(43), 7266-7272.
17. Şevik H (2005) Batı Karadeniz Bölgesi Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Tohum Meşcerelerinde Populasyonlar Arası Farklılıklar, yls, G.Ü. Fen Bilimleri Enst. 1-5.
18. Şevik H, Topaçoğlu O, Umur R, Çiftçioğlu S, (2013) Uludağ Göknarı (Abies nordmanniana subsp. bornmülleriana Mattf.)’nda 2+1 Yaşlı Fidan Morfolojik Özellikleri Bakımından Populasyonlar Arası Farklılıklar, Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 3(9), 91-102.
19. Şimşek Y (1991) Türkiye orijinli goknar türlerinin (Abies nordmanniana, Abies bornmuellariana, Abies equi-trojani) genetik yapıları üzerine araştırmalar. OAE Yayınları, 221.
20. Topaçoğlu O (2013) Genetic diversity among populations in Black Pine (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) seed stands in Turkey, Bulgarian Journal Of Agricultural Science, 19(6), 1459-1464.
21. Velioğlu E, Çengel B, İçgen Y, Kandemir G, Alan M, Kaya M (2002) Comparison of Existing Genetic Diversity in Black Pine (Pinus nigra Arnold subspecies pallasiana (Lamb.) Holmboe) Seed Stands, Seed Orchards and Plantations Using Molecular Markers, Forest Tree Seeds and Tree Breeding Research Directorate, 190(23), 1-38
22. Velioğlu E, Çiçek FF, Kaya Z, Çengel B (1999) Kaz Dağlarındaki Doğal Kazdağı Göknarı (Abies equi-trojani Aschers. Et. Sint.) Populasyonlarında Genetik Çeşitliliğin Yapılanması, Orm. Ağaçları ve Tohumları Islah Araş. Müd., 74(10), 1-32.
23. Vendramin GG, Degen B, Petit JR, Anzidei M, Madaghiele A, Ziegenhagen B (1999) High level of variation at Abies alba chloroplast microsatellite loci in Europe. Molecular Biology, 8, 1117- 1126.
24. Wheeler NC, Guries RP (1982) Population structure, genic diversity, and morphological variation in Pinuscontorta Dougl., Canadian Journal of Forest Research, 12(3), 595-606.
25. Yahyaoğlu Z, Ölmez Z (2005) Tohum Teknolojisi ve Fidanlık Tekniği, KAÜ Artvin Orman Fakültesi, 1(1).
26. Yiğit N, Ayan S, Şevik H (2010) Genetic Variation in Taşköprü-Tekçam Scots Pine (Pinus sylvestris L.) Clonal Seed Orchard According to Some Needles Characters, BIORARE-2010, International Symposium on Biology of Rare And Endemic Plant Species, Fethiye Turkey, 26-29 May 2010, 83.