Nurullah Ataç’ın Günce Adlı Eserlerinden Oluşturulan Bütüncedeki Birleşik Fiil Yapıları

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 11, 1 - 10, 18.06.2025

İzzet Şirin

Öz

Bu çalışmada Nurullah Ataç tarafından yazılan Günce (1953-1955), Günce (1956-1957) adlı denemelerinden oluşturulan bütüncedeki birleşik fiiller incelenecektir. Bütüncedeki birleşik fiiller fiil + yardımcı fiiller ile deyimleşmiş fiiller olmak üzere iki ana grupta tasnif edilmiştir. Birinci gurubu oluştura birleşik fiiller, isim + asıl yardımcı fiil, sıfat-fiil + yardımcı fiil ve asıl fiil + yardımcı fiil şeklinde olmak üzere üç başlıkta tasnif edilmiştir. İkinci grubu oluşturan deyimleşmiş birleşik fiiller ise nesne + fiil yapısından oluşan, zarf + fiil yapısından oluşan ve çekimli isim + fiil yapısında oluşan birleşik fiiller olmak üzere üç başlık altında ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Türkçesi , yardımcı fiil , birleşik fiil , bütünce

Compound Verb Structures in a Corpus Created from Nurullah Ataç's Günce

Öz

This study will examine the compound verbs in the corpus created from the essays titled Günce (1953-1955) and Günce (1956-1957) written by Nurullah Ataç. The compound verbs in the corpus have been classified into two main groups: verb + auxiliary verbs and idiomatic compound verbs. The first group, consisting of compound verbs, has been classified under three headings: noun + auxiliary verb, participle + auxiliary verb, and main verb + auxiliary verb. The second group, consisting of idiomatic compound verbs, has been examined under three headings: those formed from the structure of object + verb, those formed from the structure of adverb + verb, and those formed from the structure of inflected noun + verb.

Anahtar Kelimeler

Turkish , auxiliary verb , compound verb , corpus

Kaynakça

• Atabay, Neşe vd. Sözcük Türleri. Türk Dil Kurumu Yayınları, 1983.
• Ataç, Nurullah, Günce I. YKY, 2005.
• Ataç, Nurullah, Günce I. YKY, 2005.
• Banguoğlu, Tahsin. Türkçenin grameri. TDK Yayınları, 2011.
• Baydar, Turgut. “İsim + yardımcı fiil şeklinde oluşan birleşik fiiller üzerine”, A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED], sayı 49, s.55-66.
• Daşdemir, Muharrem. Oklama yöntemiyle Türkçenin yapısal-işlevsel söz dizimi. Fenomen yayıncılık, 2015.
• Deny, Jean. Türk Dili Grameri. (Çeviren: Ali Ulvi Elöve). Maarif Matbaası, 1941.
• Akbaba, Dilek. Ergönenç. “Türkiye Türkçesinde Yapısında İsim-Fiil Bulunan Birleşik Fiiller”, Dil Araştırmaları, 1(1), 83-95.
• Ercilasun, Ahmet Bican. Kutadgu Bilig Grameri-Fiil. Gazi Üniversitesi Yayınları, 1984.
• Ergin, Muharrem. Türk dil bilgisi. Bayrak Yayınları, 2009.
• Gabain, Annemarie Von. “Türkçede Fiil Birleşmeleri”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, 1953, s. 16-28.
• Gabain, Annemarie Von. Eski Türkçenin Grameri. (Çeviren: Mehmet Akalın), TDK Yayınları, 1995.
• Güney, Fatma Şahin “Tatar Türkçesinde bitme ve tamamlanma bildiren birleşik fiil yapıları”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 8(1), s. 125-140.
• Kara, Funda. “Bil- tasvir fiilinin işlevleri”, Journal of Turkish Studies, 6(1), 2010, 1421-1438.
• Karahan, Leyla. Türkçede söz dizimi. Akçağ Yayınları, 2008. Karaca, Hasan. “Birleşik Fiillerin Tasnifi ve Yapısında Birleşik Fiil Olan Birleşik Fiiller”, RumeliDe Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sayı 22, s. 258-266.
• Korkmaz, Zeynep. Türkiye Türkçesi grameri: Şekil bilgisi. TDK Yayınları, 2009.