SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ

Zafer Aykanat; Tayfun Yıldız

SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ

Öz

Günümüzün en önemli sosyo-ekonomik etkenine sahip olan endüstrilerden birisi olarak kabul edilen süt sektörü birçok alt dalları bünyesinde barındıran faaliyet kolu olarak öne çıkmakta olup ülkemizde de son yıllarda büyük bir gelişim göstermektedir. Bu gelişmenin düzeyini, temel değişkenlerini ve dinamiklerini anlamak ve sektörün sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne katkıda bulunmak, sektör ve bölge ekonomisi için önem taşımaktadır. Bu çalışmada Porter’ın elmas modeli kullanılarak Ardahan’daki süt sektörünün ulusal rekabetçilik analizi yapılmıştır. Modeldeki faktör koşulları, talep koşulları, ilgili ve destekleyici sektörler, firma stratejisi, yapı ve rekabet koşulları ve devlet desteği ve uygulamalar boyutları irdelenmiştir. Bulgulara göre, kümenin faktör koşullarında personel ve hammadde maliyetleri, talep koşullarında yerel talebin uluslararası talep haline gelme düzeyi ve komşu ülke payı, ilgili ve destekleyici sektörler koşullarının tamamı, firma stratejisi ve rekabet koşullarında KOBİ yapılanması ve yenilikçilik yapma düzeyi, devlet ve uygulamalara ilişkin koşulların tamamının düşük ve gelişmemiş ve vasat faktörler olduğu bulunmuştur. Elmas modeline ait alt boyutlar arasındaki ilişkiler incelendiğinde en yüksek ilişki ilgili destekleyici endüstriler ile devlet destekleri arasında çıkmıştır. En düşük ilişki ise faktör koşulları ile devlet destekleri arasında bulunmuştur. İlgili ve destekleyici endüstriler (2,46) ve devlet destekleri (2,27) gelişmemiş ve vasat faktörlerdir. Talep koşulları (2,94), firma stratejisi ve rekabet (3,22) nispeten gelişmiş, faktör koşulları (3,48) ise gelişmiş faktörler arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Süt Sektörü,Elmas Modeli,Ardahan

Kaynakça

Akdağ R. vd, (2014) Diyarbakır tekstil ve hazır giyim sektörünün elmas modeli ile kümelenme analizi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 323-341
Alkin vd, (2007). İller arası rekabet endeksi: Türkiye’deki illerin rekabetçilik seviyelerinin göreceli olarak ölçülebilmesi için bir yaklaşım, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(6), 221-235.
Alsaç, F. (2010). Bölgesel gelişme aracı olarak kümelenme yaklaşımı, DPT Uzmanlık Tezi, Ankara.
Baltacı A.,(2012) Türkiye’nin rekabetçi sektörleri ve Trakya bölgesi’nin payı, Türkiye’nin rekabetçi sektörleri ve Trakya bölgesi’nin payı, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-19,.
Bulu M. vd, (2006) Türk elektronik sektörünün rekabetçilik analizi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(5), 49-66.
Demir P. & Aral S. (2010), Kars ilindeki süt sektörünün mevcut durumuna ilişkin veteriner hekim ve ziraat mühendislerinin görüşleri, YYU Veteriner Fakültesi Dergisi, 2011, 22 (1), 11 – 15.
Demir P. & Aral S. (2011), Kars ili süt sanayi işletmelerinde üretim ve sanayi entegrasyonunun ekonomik ve sosyo-ekonomik analizi, Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 16 (4), 585-592.
Edam, (2009). Türkiye için bir rekabet endeksi

http://edam.org.tr/document/trkiye%20icin%20bir%20rekabet%20endeksi.pdf
Gelibolu l. (2009), Kars kaşar peyniri işletmelerinin pazarlama sorunları ve çözüm önerileri üzerine bir alan araştırması, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(3), 151-165.
Halis M. & Altmışev S. (2015), Kırgızistan çüy bölgesi süt ürünleri sektörünün rekabet analizi, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Ocak Sayı:6, ss.6-23.
Kaygın, E. (2012), Sürdürülebilir bir rekabet avantajı sağlamanın yolu: iç girişimcilik anlayışı, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. Cilt 4, No 1. ss. 93-103.
Karataş, N. (2006). Firma kümeleşme eğilimleri üzerine ampirik bir araştırma: İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Örneği, 37(3): 47-57.
Koç M. (2014) Ulusların rekabet üstünlüğü ve elmas modeli üzerine bir değerlendirme, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi Cilt 2, Sayı 3, , ss.85-91 ISSN:2147-804X
Porter, M. (1990). The competitive advantages of nations, New York, Macmillian Inc
Porter, M. (1998). Clustersand new economics of competition. Harvard Business Review, November-December, 77-90.
Porter, M. E. (1998). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance, With a newintroduction advantage of nations, Free Press, ISBN 0-648-84146-0, New York.
Uzunkaya M. (2013) Uluslararası rekabet edebilirlik çerçevesinde türk inşaat sektörünün yapısal analizi, http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Yaynlar/ Attachments/543/Uluslararas%C4%B1_Rekabet_Edebilirlik_%C3%87er%C3%A7evesinde_T%C3%BCrk_%C4%B0n%C5%9Faat_Sekt%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCn_Yap%C4%B1sal_Analizi_Mehmet_Uzunkaya.pdf
Urak iller arası rekabetçilik endeksi 2009-2010, http://www.urak.org/haberler/ URAK_IllerarasiRekabetcilikendeksi2009-2010.pdf
Yeşilkaya, M. (2015), Awareness of competition at senior management and its effect on firm performance International Journal of Business and Social Science. 12(6), 96-107.
Yeşilkaya, M. (2016), Üst yönetimde rekabet farkındalığı, Gazi Kitabevi.
Yıldız S. & ALP S. (2014), Bir kümelenme örneği olarak Kars kaşar peyniri endüstri kümesi, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(1), 249-272.
Yıldız S. & Yıldırım B.F. (2011), Kars ilinde kaşar ticareti yapan firmaların uyguladıkları rekabet stratejilerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zafer Aykanat
0000-0003-3160-933X

Tayfun Yıldız
0000-0001-5145-8677

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

23 Mart 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 9 Sayı: 17

IZ

https://izlik.org/JA65PS85SC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aykanat, Z., & Yıldız, T. (2018). SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 159-179. https://izlik.org/JA65PS85SC

AMA

1.Aykanat Z, Yıldız T. SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ. KAÜİİBFD. 2018;9(17):159-179. https://izlik.org/JA65PS85SC

Chicago

Aykanat, Zafer, ve Tayfun Yıldız. 2018. “SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ”. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9 (17): 159-79. https://izlik.org/JA65PS85SC.

EndNote

Aykanat Z, Yıldız T (01 Haziran 2018) SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9 17 159–179.

IEEE

[1]Z. Aykanat ve T. Yıldız, “SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ”, KAÜİİBFD, c. 9, sy 17, ss. 159–179, Haz. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65PS85SC

ISNAD

Aykanat, Zafer - Yıldız, Tayfun. “SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ”. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9/17 (01 Haziran 2018): 159-179. https://izlik.org/JA65PS85SC.

JAMA

1.Aykanat Z, Yıldız T. SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ. KAÜİİBFD. 2018;9:159–179.

MLA

Aykanat, Zafer, ve Tayfun Yıldız. “SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ”. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 17, Haziran 2018, ss. 159-7, https://izlik.org/JA65PS85SC.

Vancouver

1.Zafer Aykanat, Tayfun Yıldız. SÜT SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETMELERİN REKABET EDEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN PORTER’IN ELMAS MODELİ İLE ANALİZİ: ARDAHAN İLİ ÖRNEĞİ. KAÜİİBFD [Internet]. 01 Haziran 2018;9(17):159-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65PS85SC