Araştırma Makalesi

Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi

Cilt: 21 Sayı: 1 30 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi

Öz

Wittgenstein’a göre hayat son derece kozmopolittir. Hayata paralel olarak bilgimiz ve dilimiz de o derece sofistike ve dinamik olmak zorundadır. Bu kaotik durumu aşmak ve basite indirgemek için girişilen metafizik/spekülatif bilgi iddiaları felsefenin yöntemi olamaz. Çünkü metafizik tıpkı matematik ve mantık gibidir; her şeyi tek biçimli yapmaktadır. Wittgenstein’a göre realitenin sonsuz çeşitliliğine karşın böylesi tek tipçi ve indirgemeci bir yaklaşım söz konusu olduğunda ‘felsefî aura’ tamamen kaybolmaktadır. Bu nedenle felsefî analiz bilimsel analizden de farklı olmak zorundadır. O halde felsefe ideal/yapay diller yaratmak yerine kültürlerin otantikliğine boyanan yaşam biçimlerini ve dil oyunlarını anlamaya ve betimlemeye çalışmalıdır. Filozof her türlü derinlik arayışından kaçınmalıdır. Bir mühendis gibi gündelik dilde karşılığı bulunmayan yapay/ideal icatlar üretme peşine düşmek yerine, bir doktor gibi gündelik dili rehabilite etmeye yönelmelidir. Çünkü spekülatif düşünceye dayalı bilgi/keşif iddialarıyla bir yol alınamadığı görülmüştür. O halde, artık hayatın özüne dair metafizik sistemler; ‘mega formüller’ ve ‘nihai önermeler’ aramaktan vazgeçilmelidir. Metafizikçilerin öznel dilleri değil, toplumsal yaşamın ortak sağduyusu demek olan “gündelik dil” esas alınmalıdır. Çünkü dil zihinsel bir inşa değil, belirli bir topluma ait göstergeler dünyasıdır. Kuralları ve sabiteleri belirli bir toplum tarafından belirlenen ve o toplumca sürekli onaylanma zorunluluğu bulunan dil, sosyokültürel yaşamın aynası olan bir ortaklık zemini ve objektif anlamlar evrenidir. Bu çalışmada ortaya koymaya çalıştığımız Wittgenstein’ın sosyokültürel objektiviteyi esas alan anti-felsefi tutumunu, yalnızca insanlık düşün tarihinin geçmiş dönemlerine ait metafizik savrulmalara bir tepki olarak değil, gelecek mimarlığına soyunmuş bulunan post-truth savrulmalara karşı da bir projeksiyon olarak okumanın daha ufuk açıcı olacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbaş, A. (2013). Wittgenstein'ın Karşıt Felsefesi. http://www.edebifikir.com/kitap/wittgensteinin-karsit-felsefesi.html.
  2. Ayık, H. (2009). Gazali’nin Eleştirileri Felsefeyi Bitirdi mi? Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, IX(2), 37-57. http://ktp2.isam.org.tr.
  3. Barry L. (2019). Dil Felsefesi (çev. Kolektif). Ankara: Fol Yayınları.
  4. Carnap, R. (2011). Metafiziği Dilin Mantıksal Analiziyle Aşma. Viyana Okulu ve Geleneksel Felsefe (ed. Z. Özcan, ss. 123-152). Ankara : Birleşik Yayınevi.
  5. Cevizci, A. (2020). Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Kitap.
  6. Çınar, A. (2018). Rasyonel Teoloji. İstanbul: Köprü Kitap.
  7. Duralı, Ş. T. (2019). Felsefe Söyleşileri. http://www.youtube.com.
  8. Er, H. (2019). İdeal Din Dilinin İmkânsızlığı. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 28 (1), 229-242.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2021

Kabul Tarihi

25 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökhan, Y. (2022). Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 21(1), 78-104. https://doi.org/10.20981/kaygi.1048317
AMA
1.Gökhan Y. Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi. Kaygı. 2022;21(1):78-104. doi:10.20981/kaygi.1048317
Chicago
Gökhan, Yasin. 2022. “Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 21 (1): 78-104. https://doi.org/10.20981/kaygi.1048317.
EndNote
Gökhan Y (01 Mart 2022) Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 21 1 78–104.
IEEE
[1]Y. Gökhan, “Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi”, Kaygı, c. 21, sy 1, ss. 78–104, Mar. 2022, doi: 10.20981/kaygi.1048317.
ISNAD
Gökhan, Yasin. “Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 21/1 (01 Mart 2022): 78-104. https://doi.org/10.20981/kaygi.1048317.
JAMA
1.Gökhan Y. Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi. Kaygı. 2022;21:78–104.
MLA
Gökhan, Yasin. “Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 21, sy 1, Mart 2022, ss. 78-104, doi:10.20981/kaygi.1048317.
Vancouver
1.Yasin Gökhan. Wittgenstein’ın Anti-Felsefesi. Kaygı. 01 Mart 2022;21(1):78-104. doi:10.20981/kaygi.1048317

e-ISSN: 2645-8950