Araştırma Makalesi

Yolun Sonu: Kant'ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma

Cilt: 22 Sayı: 1 30 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

Yolun Sonu: Kant'ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma

Öz

Bu çalışmada Kant ve Spinoza felsefeleri arasındaki ilişki ele alınmıştır. Belirli bir konsensusa göre Kant Spinoza felsefesi ile çok fazla ilgilenmemektedir. Ancak çalışma Kant’ın Spinoza’yı felsefe tarihinde özel bir yere konumlandırdığını savunacaktır. Kant’a göre akıl koşullu mevcudiyetin imkanını açıklarken belirli bir düşünsel silsileyi takip etmek zorundadır. Buna göre akıl önce koşulsuza ulaşmalı oradan da koşullu mevcudiyetin imkanını kurmalıdır. Ancak bu zorunluluk koşullu ve koşulsuz arasında belirli bir ilişkiyi varsaymaktadır. Makale, Kant açısından Spinoza’nın metafiziğinin felsefe tarihinde aklın geçmek zorunda olduğu bu uğrakları en tutarlı biçimde serimleyen felsefe olduğunu savunacaktır. Şüphesiz Kant için aşkınsal realizm aklın düştüğü bir illüzyondur. Ancak bu illüzyon olumsal değil zorunlu bir illüzyondur. Bir diğer değişle, aklı bu hataya sürükleyen şey bizzat aklın kendi yapısıdır. Bu nedenle bu hatadan kaçınmanın tek yolu aklın bilme iddialarına meşruiyetini sorgulayan aşkınsal idealizm felsefesidir. Ancak, yine de, eğer akıl koşulsuzu bir bilgi nesnesi olarak ele alacaksa sonuç Spinoza metafiziği olacaktır. Bir diğer deyişle, Kant açısından Spinoza felsefesi aşkınsal realizmin zorunlu sonucudur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allison, H. E. (2018). Kant’s Critique of Spinoza. The Philosophy of Baruch Spinoza (ed. Richard Kennington, ss. 199-219). Washington: The Catholic University of Amerika Press.
  2. Bennett, J. (1984). A Study of Spinoza’s Ethics. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Boehm, O. (2012). Kant’s Regulative Spinozism. Kant-Studien (103), 292-317. doi: 10.1515/kant-2012-0020
  4. Boehm, O. (2014). Kant’s Critique of Spinoza. Oxford: Oxford Yniversity Press.
  5. Boehm, O. (2018). Kant and Spinoza Debating the Third Antinomy. The Oxford Handbook of Spinoza (ed. Michael Della Rocca, ss. 482-511). New York: Oxford University Press.
  6. Cassirer, E. (1951). The Philosophy of Enlightenment. New Jersey: Princeton University Press. Curley, E. (1988). Behind the Geometrical Method: A Reading of Spinoza’s Ethics. New Jersey: Princeton University Press.
  7. Della Roca, M. (2008). Spinoza. London: Routledge.
  8. Descartes, R. (1982). Principles of Philosophy (trans. Valentine R. Miller and Reese P. Miller). London: Kluwer Academic Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

19 Ekim 2022

Kabul Tarihi

26 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 22 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Cengiz, Ö. (2023). Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 22(1), 179-212. https://doi.org/10.20981/kaygi.1191554
AMA
1.Cengiz Ö. Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma. Kaygı. 2023;22(1):179-212. doi:10.20981/kaygi.1191554
Chicago
Cengiz, Övünç. 2023. “Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 22 (1): 179-212. https://doi.org/10.20981/kaygi.1191554.
EndNote
Cengiz Ö (01 Mart 2023) Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 22 1 179–212.
IEEE
[1]Ö. Cengiz, “Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma”, Kaygı, c. 22, sy 1, ss. 179–212, Mar. 2023, doi: 10.20981/kaygi.1191554.
ISNAD
Cengiz, Övünç. “Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 22/1 (01 Mart 2023): 179-212. https://doi.org/10.20981/kaygi.1191554.
JAMA
1.Cengiz Ö. Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma. Kaygı. 2023;22:179–212.
MLA
Cengiz, Övünç. “Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 22, sy 1, Mart 2023, ss. 179-12, doi:10.20981/kaygi.1191554.
Vancouver
1.Övünç Cengiz. Yolun Sonu: Kant’ın Spinoza Metafiziğine Bakışına Dair Bir Tartışma. Kaygı. 01 Mart 2023;22(1):179-212. doi:10.20981/kaygi.1191554

e-ISSN: 2645-8950