Saf Aklın Eleştirisi’nde Nedensellik Antinomisi ve Özgürlük Problemi
Öz
Bir bütün olarak Kant fikriyatının hedefi, aklın tanımaya (erkennen) yönelik saf kullanımı ile aynı yetinin eylemde bulunma îtibâriyle düşünmeye (denken) yönelik saf kullanımının birlik içerisinde nasıl mümkün olduğunu temellendirmekten oluşur. Aklın ilk türdeki kullanımı teorik, ikinci türdeki kullanımı pratik olarak adlandırılırken; ilk kullanımın nesneleri bilinenler, ikincisininki ise düşünülenler diye nitelendirilir. Kant sistemi gereği mezkûr yetinin iki farklı türdeki kullanımının, hem transendental bir yanılsamaya (Schein) düşmeden hem de transendental bir birlik içerisinde gerçekleşmesini sağlayan meşru bir zemîni bulunmalıdır. Bu çalışmada, Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi’nde bahsedilen zemînin kurucu unsurlarından biri olarak geçen nedensellik antinomisi ve bağlı olarak özgürlük probleminin nasıl çözüldüğü “Sinn” ve “Bedeutung” mefhumları eksenide tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALLISON, H. E. (1983). Kant’s Transcendental Idealism: An Interpretation and Defense, New Haven & London: Yale University Press [(2004). Kant's Transcendental Idealism: An Interpretation and Defense, Revised and Enlarged Edition, Yale University Press].
- ALLISON, H. E. (1990). Kant’s Theory of Freedom, Cambridge University Press.
- BECK, Lewis White (1963). A Commentary on Kant’s Critique of Practical Reason, The University of Chicago Press.
- ÇİLİNGİR, Lokman (2003). “Transendental Özgürlük,” Felsefe Tartışmaları, 2003/31: 33-49.
- ÇİLİNGİR, Lokman (2005). Pratik Aklın Doğal Diyalektiği, Ankara: Elis Yayınları.
- EGE, Ragıp (2005). “Jacques Derrida’nın, Hegel’in ‘Aufhebung’ (Ortadan Kaldırma) Kavramını Soruşturması Üzerine,” Kaygı, 4/2005: 116-125.
- KANT, Immanuel (1990ff). Immanuel Kants gesammelte Schriften, Hrsg.: Bd. 1-22 Preussische Akademie der Wissenschaften, Bd. 23 Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin, ab Bd. 24 Akademie der Wissenschaften zu Göttingen), Berlin [Elektronische Edition der Gesammelten Werke Immanuel Kants, http://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/kant].
- KANT, Immanuel (1992). Critique of Pure Reason, trans. by Norman Kemp Smith, Macmillan.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ümit Öztürk
*
0000-0002-8569-9820
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2018
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2018
Kabul Tarihi
20 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 30