İl Genel Meclislerinin Parti ve Cinsiyet Dağılımının İncelenmesi: 2019 Seçimleri ve Ağrı İli Örneği

İnsanlık tarihi boyunca toplumun her alanında yenilikler sürekli olarak kendini göstermeye çalışmıştır. Bu alanlardan biride yönetim alanıdır. Yönetilen alanların büyümesi, beraberinde bir takım sorunları getirmiş, merkezi yönetimler, ortaya çıkan bu sorunların çözümü için yeni sistemler ortaya koymaya çalışmış, yerel yönetim kurumlarının nasıl daha verimli hale geleceği veya daha da güçlendirilmesinin gerekip gerekmediği gibi konular sürekli olarak tartışılmıştır. Türkiye’de gerek belediye kanunları gerekse il özel idaresine yönelik kanunlar sürekli olarak yenilenerek sorunlar giderilmeye çalışılmıştır. İl özel idarelerinde son olarak 3360 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu yürürlükten kaldırılarak bunun yerine 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu getirilmiştir. Bu kanun ile il özel idaresinin kuruluşu, organları, yönetimi, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları yeniden düzenlenmiş, il genel meclisi üyelikleri, siyasette önemli bir yer tutmuştur. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de il özel idarelerinin kamu yönetimindeki yeri, siyasi boyutları, hukuki dayanakları ve tarihsel arka planını analiz ederek, il genel meclis üyelerinin partileri ve cinsiyetlerini analiz etmektir. Çalışma il özel idaresinin bulunduğu 51 ilde 2019 yerel seçimleri sonrasında oluşmuş olan il genel meclisleri referans alınarak Ağrı ili ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada 5302 sayılı kanun incelenmiş, il özel idareleri ile ilgili kavramsal bilgilere yer verilmiştir. Literatürde yer alan araştırmalar ışığında elde edilen veriler değerlendirilerek, il özel idarelerin karar organı olan il genel meclislerinin önemine odaklanılıp, siyasi yönetim modeli yerine kadın profilinide içine alan daha katılımcı ve hizmet odaklı bir model için öneriler ortaya konulmuştur.