THE FINAL PHASE OF DIGITALIZATION FROM A NEW PUBLIC ADMINISTRATION PERSPECTIVE: ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Öz

Rapid technological developments in recent years have led to radical transformations in public administration. Within the framework of the New Public Administration approach, digitalization has become a fundamental element to increase efficiency in public services, reduce bureaucratic procedures and develop a citizen-oriented management approach. With the widespread use of information and communication technologies, bureaucratic processes have accelerated, transparency has been ensured and efficiency in service delivery has increased. The integration of artificial intelligence technologies into public administration, which is considered as the last phase of the digital transformation process, has emerged as an important innovation. Artificial intelligence systems, supported by big data analytics, have the capacity to make autonomous decisions without human intervention. Thus, it becomes possible to provide public services in a faster, more accurate and efficient manner. In Turkey, various national strategies and implementation plans have been prepared for AI technologies and concrete steps have been taken to increase digital capacity in public administration. In this context, with the adoption of artificial intelligence, the quality of services has increased, resources have been utilized more efficiently and public services are aimed to reach citizens faster. In this study, the role of artificial intelligence, the last phase of digitalization, in public administration is examined and strategic studies in the field of artificial intelligence in Turkey are discussed. As a result of the literature review, it is concluded that artificial intelligence is an indispensable element in terms of efficiency, effectiveness and citizen satisfaction in public administration.

Anahtar Kelimeler

• New Public Management
• Digitalization
• Artificial Intelligence

YENİ KAMU YÖNETİMİ PERSPEKTİFİYLE DİJİTALLEŞMENİN SON EVRESİ: YAPAY ZEKA

Öz

Son yıllarda yaşanan hızlı teknolojik gelişmeler, kamu yönetiminde köklü dönüşümlere yol açmıştır. Yeni Kamu Yönetimi anlayışı çerçevesinde dijitalleşme, kamu hizmetlerinde etkinliği artırmak, bürokratik işlemleri azaltmak ve vatandaş odaklı bir yönetim anlayışı geliştirmek amacıyla temel bir unsur haline gelmiştir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygın kullanımıyla bürokratik süreçler hızlanmış, şeffaflık sağlanmış ve hizmet sunumunda verimlilik artmıştır. Dijital dönüşüm sürecinin son evresi olarak değerlendirilen yapay zeka teknolojilerinin kamu yönetimine entegre edilmesi, önemli bir yenilik olarak ortaya çıkmıştır. Yapay zeka sistemleri, büyük veri analitiği ile desteklenerek insan müdahalesi olmadan özerk kararlar alabilme kapasitesine sahiptir. Böylelikle kamu hizmetlerinin daha hızlı, doğru ve etkin bir şekilde sunulması mümkün hale gelmektedir. Türkiye’de yapay zeka teknolojilerine yönelik çeşitli ulusal stratejiler ve uygulama planları hazırlanmış, kamu yönetiminde dijital kapasitenin artırılması amacıyla somut adımlar atılmıştır. Bu kapsamda, yapay zekanın benimsenmesiyle hizmetlerin kalitesi artmış, kaynakların daha verimli kullanılması sağlanmış ve kamu hizmetlerinin vatandaşlara daha hızlı ulaşması hedeflenmiştir. Bu çalışmada, dijitalleşmenin son evresi olan yapay zekanın kamu yönetimindeki rolü incelenmiş ve Türkiye’de yapay zeka alanında yapılan stratejik çalışmalar ele alınmıştır. Literatür taraması sonucunda, yapay zekanın kamu yönetiminde verimlilik, etkinlik ve vatandaş memnuniyeti açısından vazgeçilmez bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yeni Kamu Yönetimi
• Dijitalleşme
• Yapay Zeka

Kaynakça

1. Akcagündüz, E. (2019). Türkiye’de E-Devlet ve E-Yönetişim: Mevcut Duruma Genel Bir Bakış. İçinde B. Parlak., K. C. Doğan (Ed.), E-Yönetişim Kavramsal/Kuramsal Çerçeve, Ülke İncelemeleri ve Türkiye’ye Yansımaları, (ss. 417-441). Beta Basım Yayın.
2. Aksoy, Ş. (1995). Yeni Sağ ve Kamu Yönetimi. Kamu Yönetimi Sempozyum Bildirileri. (ss. 159-173). 2. Cilt, TODAİE, Ankara.
3. Atmaca, Y. ve Yılmaz, V. (2020). Yeni Kamu Yönetimi Yaklaşımına Genel Bir Bakış. Turkish Studies - Economics, Finance, Politics, 15(2), 767-779. doi:http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.43196
4. Bilgitoplumu.gov.tr (T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı), http://www.bilgitoplumu.gov.tr/bilgi-toplumu/ulkemizde-bilgi-toplumuna-donusum/ (Erişim Tarihi: 07 Eylül 2023)
5. Çeliksoy, E. ve Akça, A. (2024). Türkiye’de Kamu Yönetiminde Yaşanan Dijital Dönüşüm Süreci. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 445-486. https://doi.org/10.54558/jiss.1426480
6. Çeliksoy, E. ve Canga, H. D. (2024). Türkiye’s Technological Change, e-Government and Public Administration. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(47), 768-792. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1438615
7. Çevik, S. N. (2022). Paradigma Değişimi Olarak Yeni Kamu Yönetimi ve Çıkmazları Karşısında Arayışlar. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (4), 441-450. doi:https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1027878
8. Esman, M. J. (1991). The State, Government Bureaucracies and Their Alternatives. A. Farazmand (Ed.), Handbook of Comparative and Development Public Administration, USA. 457-465’den Akt. Özer, M. A. (2008). Etkin ve Verimli Kamu Yönetimi İçin Ekonomik ve Siyasal Bakış. Verimlilik Dergisi, (4), 49-86.

9. Gezici, H. S. (2023). Kamu Yönetiminde Yapay Zeka: Avrupa Birliği. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6 (2), 111-128. doi:10.53001/uluabd.2023.59
10. Gökbunar, R. ve Kovancılar, B. (1998). Sosyal Refah Devleti ve Değişim. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3), 251-266.
11. Güler, B. A. (2005). Devlette reform yazıları. Paragraf Yayınevi.
12. İnce, N. M. (2001). Elektronik Devlet. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Elektronik_devlet_Kamu_hizmetlerinin_sunulmasinda_yeni_imkanlar.pdf (Erişim Tarihi: 17 Ağustos 2023)
13. Kırçova, İ. (2003). E-Devlet Uygulamaları ve Ekonomiye Etkileri. İstanbul Ticaret Odası Yayınları. Köseoğlu, Ö. ve Sobacı, M. Z. (2015). Kamu Yönetiminde Paradigma Arayışları: Yeni Kamu İşletmeciliği ve Ötesi. Dora Yayınları.
14. Lamba, M. (2015). Türkiye’de Yeni Kamu Yönetimi Anlayışının Yansımaları: Hükümet Programları Üzerinden Nitel Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 127-141.
15. OECD (1995). Public Management Development Survey’den Akt. Öztürk, N. K. ve Coşkun, B. (2000). Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma ve Kamu Hizmetlerinde Kalite: Etiksel Bir Bakış. Türk İdare Dergisi, Yıl: 72, Sayı: 426, 145-161.
16. Öktem, M. K. ve Çiftçi, L. (2020). Kamu Yönetiminde Teknoloji Kullanımı ve Teknoloji Eğitimi: Türkiye Açısından Bir Analiz. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 2(1), 61-71.
17. Ölmez, M. (2025). Yerel Sürdürülebilirlikte Dijital İkiz Teknolojisi ve Doğal Afetleri Önlemede Etkisi: Japonya Örneği. İşletme, 6(1), 103-127. https://doi.org/10.57116/isletme.1645771
18. Ölmez, M. ve Bayrak, B. (2025). Kamu Kurumlarında Yapay Zekânın Dijital Yönetişime Etkisi: Kamu Denetçiliği Kurumu İncelemesi. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, (26), 50-63.
19. Ömürgönülşen, U. (1997). The Emergence of a New Approach to the Public Sector: The New Public Management. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 52(1), 517-565. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001998
20. Önder, M. ve Saygılı, H. (2018). Yapay Zeka ve Kamu Yönetimine Yansımaları. Türk İdare Dergisi, 2(487), 629-670.
21. Özer, M. A. (2005). Günümüzün Yükselen Değeri: Yeni Kamu Yönetimi. Sayıştay Dergisi, (59), 3-46.
22. Özer, M. A. (2008). Etkin ve Verimli Kamu Yönetimi İçin Ekonomik ve Siyasal Bakış. Verimlilik Dergisi, (4), 49-86. Şahin, A. (2016). Türk Kamu Yönetiminde Yapısal Dönüşüm ve E-Devlet. Atlas Akademi.
23. T.C. Başbakanlık. (2003). 58. Hükümet Acil Eylem Planı (AEP). https://docplayer.biz.tr/3890419-T-c-58-hukumet-acil-eylem-plani-aep.html
24. T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2023a). Chatbot Uygulaması ve ChatGPT Örneği: Değerlendirme Raporu. https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/21.Chatbot-Uygulamas%C4%B1-ve-ChatGPT-%C3%96rne%C4%9Fi-De%C4%9Ferlendirme-Raporu.pdf
25. T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2023b). Yapay Zeka Hakkında Sıkça Sorulan Sorular. https://cbddo.gov.tr/sss/yapay-zeka/ (Erişim Tarihi: 7 Ağustos 2023)
26. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (2021). Ulusal Yapay Zeka Stratejisi 2021-2025, https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/TR-UlusalYZStratejisi2021-2025.pdf (Erişim Tarihi: 16 Eylül 2023)
27. T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (2016). 2016-2019 Ulusal E-Devlet Stratejisi ve Eylem Planı, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/07/20160719M2-1-1.pdf (Erişim Tarihi: 18 Eylül 2023)
28. Taner, A. (2012). Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma Arayışları ve Hesap Verme Sorumluluğuna Etkileri. Sayıştay Dergisi, (85), 27-50.
29. Taşkın, H. ve Adalı, M. R. (2004). Teknolojik Zeka ve Rekabet Stratejileri. Değişim Yayınları.
30. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM). (2003). Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı ile İçişleri, Plan ve Bütçe ve Anayasa Komisyonları Raporları. https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c041/tbmm22041054ss0349.pdf
31. Uzun, M. M. ( 2021). Big Questions of Artificial Intelligence (Al) in Public Administration and Public Policy. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
32. Yedek, B. (2022). Patent Hukuku Açısından Yapay Zeka. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.