ÇİNLİ KADINLARIN SİYASETE KATILIMI: GELENEK, İDEOLOJİ VE SINIRLI ETKİ

Öz

21. yüzyılda Çin Halk Cumhuriyeti siyasi, iktisadi ve toplumsal dönüşümünü sürdürmektedir. Yaşanan dönüşüm süreçlerinin kazanımlarından Çinli kadınlar eşit bir şekilde faydalanamamaktadır. Çinli kadınların güçlendirilmesi genellikle ekonomik kalkınma ve sosyal hizmetlere erişim temelinde ele alınırken siyasi karar alma süreçlerine katılımlarının sınırlı olduğu görülür. Çin’in miras aldığı derin ve güçlü cinsiyet ayrımcılığı sorununu çözmek için atılan adımlar yeterli değildir. Hiyerarşi basamaklarında yukarı çıkıldıkça kadın siyasi liderlerin sayısı da azalır. Çin’deki kadınların siyasi temsilinde nicel artışlar olsa dahi, niteliksel etki ve güç düzeyinde ciddi kısıtlamalar söz konusudur. Kadınların siyasetteki bu durumunu ve etkinliklerini ölçmenin çeşitli yöntemleri bulunur. Yaygın olarak siyasi rolün niteliği gözetilmeksizin siyasete katılan kadınların toplam sayısı üzerinden analizler gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada ise parti ve devlet üst karar mekanizmalarında yer alan kadın yönetici sayısı üzerinden bir durum tespiti yapılarak değerlendirmeye çalışılacaktır. Kadınların siyasi rolünün belirlenmesinde gelenek ve komünist ideolojinin etkisinin ortaya konması eşitsizlik sorunun asıl kaynağının bulunması açısından önemlidir. Böylece ileride yapılacak çalışmalar için katkı sunması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çin
• Siyasal Katılım
• Kadın
• Kadro
• Cinsiyet Eşitsizliği

Chinese Women's Political Participation: Tradition, Ideology, and Limited Impact

Öz

In the 21st century, the People's Republic of China continues its political, economic, and social transformation. Chinese women are unable to benefit equally from the gains of these transformation processes. While the empowerment of Chinese women is generally addressed on the basis of economic development and access to social services, their participation in political decision-making processes is observed to be limited. The steps taken to solve China's inherited deep and strong gender discrimination problem are insufficient. As one moves up the hierarchy, the number of female political leaders decreases. Although there are quantitative increases in women's political representation in China, there are serious limitations in terms of qualitative influence and power. There are various methods to measure women's status and effectiveness in politics. Analyses are commonly conducted based on the total number of women participating in politics, without regard to the nature of their political roles. In this study, an assessment will be made by identifying the current situation through the number of female executives in the party and state's top decision-making mechanisms. Revealing the influence of tradition and communist ideology in determining women's political role is important for finding the main source of the inequality problem. Thus, it is aimed to contribute to future studies.

Anahtar Kelimeler

• China
• Political Participation
• Women
• Cadre
• Gender Inequality

Kaynakça

1. Akman, T. (2018). Çin Feodal Toplum Yapısındaki Kadın Değer Yargıları, Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4(8), 69-79.
2. All-China Women’s Federation. (30 June, 2025). About the ACWF. Erişim adresi: https://www.womenofchina.cn/womenofchina/acwf/1503/2333-1.htm.
3. Azertürk, S. İ., & Akman, T. (2018). Konfüçyüs’ün Kadın Görüşü Üzerine, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 19-37.
4. Berktay, F. (2010). Tarihin Cinsiyeti. (3. Bs.). İstanbul: Metis Yayınları.
5. Brown, W. & Hardee, K. (2024). Can the International Conference on Population and Development Programme of Action and Cairo Consensus Normalize the Discourse on Population?, Global Health: Science and Practice, 12(5). Doi: https://doi.org/10.9745/GHSP-D-24-00121
6. Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. (B. Ertür, Çev., 4. Bs.). İstanbul: Metis Yayınları.
7. ChinaToday.com. (2025, 28 June). The Communist Party of China (CPC, CCP). Erişim adresi: https://www.chinatoday.com/org/cpc/index.htm.
8. Conway, M. M. (2001). Women and Political Participation, Political Science and Politics, 34(2), 231-233.

9. Croll, E. (1995). Changing Identities of Chinese Women: Rhetoric, Experience and Self-perception in Twentieth-century China. London and New Jersey: Hong Kong University Press, Zed Books.
10. Eroğul, C. (2018). Siyasal Katılma. G. Atılgan ve E. A. Aytekin (Ed.). Siyaset Bilimi (7. bs., s. 227-237) içinde İstanbul: Yordam Yayınları.
11. Fairbank, J. K. (1968). The Chinese World Order: Traditional China’s Foreign Relations. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
12. Fairbank, J. K., & Goldman, M. (2006). China: A New History (Second Enlarged Edition). Cambridge, Massachusetts, London, England: The Belknap Press of Harvard University Press.
13. Fubing, S. (2006). An Institutional Approach to Women’s Political Participation in China. The Chinese Historical Review, 13(1), 25-47. Doi: https://doi.org/10.1080/1547402X.2006.11827230
14. Heywood, A. (2013). Siyasi İdeolojiler: Bir Giriş (A. K. Bayram, Ö. Tüfekçi, H. İnanç, Ş. Akın, B. Kalkan, Çev., 5. Bs.). Ankara: Adres Yayınları.
15. Huang, R. (2007). Çin Tarihi: Bir Makro Tarih Yaklaşımı. (A. Sönmez, Çev., 2. bs.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
16. Jiang, J., & Mei, Y. (2020). Mandarins Make Markets: Leadership Rotations and Inter-Provincial Trade in China. Journal of Development Economics, 147, 1-21.
17. Junyi, C. (2025, 18 November). The Communist Party of China — Where Are the Women?. The China Story. Erişim adresi: https://www.thechinastory.org/the-communist-party-of-china-where-are-the-women/.
18. Kaufman, J. (2012). The Global Women’s Movement and Chinese Women’s Rights. Journal of Contemporary China, 21(76), 585-602. Doi: http://dx.doi.org/10.1080/10670564.2012.666830.
19. Kışlalı, A. T. (2000). Siyaset Bilimi. (8. Bs.). Ankara: İmge Kitabevi. Konfüçyüs. (2021). Konuşmalar. (G. Fidan, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
20. Leung, A. S. M. (2003). Feminism in Transition: Chinese Culture, Ideology and the Development of the Women’s Movement in China. Asia Pacific Journal of Management, 20, 359–374.
21. Min, D. (2011). From Men-Women Equality to Gender Equality: The Zigzag Road of Women’s Political Participation in China. Asian Journal of Women’s Studies, 17(3), 7-24.
22. Okay, B. (2017). Konfuçyüs ve Çin Felsefesinin Temelleri. İstanbul: Bilge Kültür Sanat.
23. Rosen, S. (1995). Women and Political Participation in China. Pacific Affairs, 68(3), 315-341. The National People’s Congress of The People’s Republic of China (2023). Deputies to 14th NPC Broadly Representative. Xinhua. Erişim adresi: https://web.archive.org/web/20230226112604/http://en.npc.gov.cn.cdurl.cn/2023-02/25/c_861677.htm
24. The State Council Information Office The People’s Republic of China (2019). Equality, Development and Sharing: Progress of Women’s Cause in 70 Years Since New China’s Founding, White Paper. Erişim adresi: http://english.scio.gov.cn/node_8014283.html
25. The State Council The People’s Republic of China (2024). Institutions. Erişim adresi: http://english.www.gov.cn/institutions/
26. The Statesman’s Yearbook 2024: The Politics, Cultures and Economies of the World (2024). London: Palgrave Macmillan. doi: https://doi.org/10.1057/978-1-349-96076-7
27. UN Women (2025). Women in politics: 2025. Publications. Erişim adresi: https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2025/03/women-in-politics-map-2025.
28. Verba, S. (1962). Political Participation and Strategies of Influence: A Comperative Study. Acta Sociologica, 6(1/2), 22-42.
29. Wang, J. (2023). Policies and Legislation. J. Ke & G. N. McLean (Ed. by), In Chinese Women in Leadership (pp. 71-110). Palgrave Macmillan.
30. World Economic Forum (WEF) (2025). Global Gender Gap Report 2025. Reports. Erişim adresi: https://www.weforum.org/publications/global-gender-gap-report-2025/.
31. Yang, L., & Guo, X. (2012). Women’s Political Participation in China. W. Gungwu & Z. Yongnian (Ed. by), In China: Development and Governance. World Scientific.