Siyasal katılım ve yurttaşlık bilinci: 2019–2024 Yalova yerel seçimleri üzerine nitel bir inceleme

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2 , 528 - 544 , 31.12.2025

Alper Kasımoğlu

https://doi.org/10.51177/kayusosder.1761455

https://izlik.org/JA93MM36LA

Öz

Bu çalışma, Yalova il merkezindeki 2019 ve 2024 yerel seçimlerini siyasal katılım ve yurttaşlık bilinci açısından karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanan veriler, tematik analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın temel problemlerini, seçmen katılım oranlarındaki düşüş ve yurttaşların demokrasiye katılım ve sorumluluk algısındaki değişimler oluşturmaktadır. Yerel seçimlere katılım oranı 2019’da %78,4 iken 2024’te %68,7’ye gerilemiştir. Bulgular, katılım oranındaki bu gerilemenin özellikle genç seçmenler arasında yurttaşlık bilincinin daha eleştirel ve aktif katılım beklentisine evrilmesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, küçük ve orta ölçekli kentlerde yerel demokratik süreçlerin değişimini ve yurttaşların katılımcı bilincindeki dönüşümü anlamak için önemli ipuçları sunmaktadır. Bu yönüyle makale, yerel demokrasi literatürüne siyasal katılım ve yurttaşlık bilincinin niteliksel boyutlarına odaklanarak ampirik katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Siyasal katılım , Yurttaşlık bilinci , Yerel seçimler , Yalova

Political participation and civic consciousness: A qualitative examination of the 2019–2024 local elections in Yalova

https://izlik.org/JA93MM36LA

Öz

This study comparatively analyses the 2019 and 2024 local elections in the city of Yalova in terms of political participation and civic consciousness. Employing a qualitative research design, data were gathered through semi structured interviews and analysed using thematic analysis. The study addresses two central issues: the decline in voter turnout and changes in citizens’ perceptions of democratic participation and responsibility. Voter turnout in the local elections decreased from 78.4% in 2019 to 68.7% in 2024. The findings suggest that this decline is associated with an evolution in civic consciousness—particularly among young voters—towards a more critical orientation and heightened expectations for active engagement. These results offer important insights into the transformation of local democratic processes in small and medium sized cities and into shifts in citizens’ participatory orientations. Accordingly, the article aims to make an empirical contribution to the literature on local democracy by foregrounding the qualitative dimensions of political participation and civic consciousness.

Anahtar Kelimeler

Political participation , Civic consciousness , Local elections , Yalova

Kaynakça

• Adalet ve Kalkınma Partisi [AKP]. (2024). Türkiye Yüzyılı şehirleri için gerçek belediyecilik—2024 yerel seçim beyannamesi. https://www.akparti.org.tr/media/ 0iphdfqk/2024yerel-seçimleri-seçim-beyannamesi.pdf
• Adıyahşi, B., & Akçadağ, M. (2024). Siyasal pazarlamada seçmenlerin belediye başkan seçiminde oy verme kararına etki eden unsurların belirlenmesine yönelik bir araştırma: Sivas ili örneği. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 8(4), 927–949. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1574175
• Ajans Yalova. (2024, January 22). Gürel’den çağ atlatacak projeler. https://ajansyalova.com/gurelden-cag-atlatacak-projeler/
• Almond, G. A., & Verba, S. (1963). The civic culture: Political attitudes and democracy in five nations. Princeton University Press.
• Arı, E., Yılmaz, V., & Başkan, E. (2015). Seçmen oy verme davranışlarının betimlenmesi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7(3), 1–17. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/201845
• Aslan, A. (2019). 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde Cumhur İttifakı’nın siyasal iletişim stratejisi. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA). https://www.setav.org/analiz-31-mart-2019-yerel-secimlerinde-cumhur-ittifakinin-siyasal-iletisim-stratejisi
• Batur, E. B., & Erjem, Y. (2024). Türkiye’de yurttaşlık, kültürel haklar ve aidiyet. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 358–382. https://doi.org/ 10.15182/diclesosbed.1399945
• Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action: Digital media and the personalization of contentious politics. Information, Communication & Society, 15(5), 739–768. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.670661
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
• Çelik, F., Çelik, V., & Duyar, Z. (2023). Türkiye’de Cumhuriyet öncesi ve sonrasında “yurttaşlığın temellendirilmesi” girişimleri üzerine sosyal, siyasal ve yönetsel bağlamda bir analiz denemesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 77, 86–101. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1250888
• Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage Publications.
• Cumhuriyet Halk Partisi [CHP]. (2024). Dirençli, güvenli, huzurlu ve konforlu şehirler beyannamesi. https://isimizgucumuz.net/CHP-Beyanname.pdf
• Dalton, R. J. (2008). Citizenship norms and the expansion of political participation. Political Studies, 56(1), 76–98. https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.2007.00718.x
• Dede, A. (2024). Dijital iletişim, dijital vatandaşlık, dijital yönetişim ve CİMER. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 355–365. https://doi.org/10.11616/asbi.1396928
• Düz, S. (2021). Dijital gelişmeler ve yurttaş katılımında dönüşüm: Yükselen dijital katılım pratikleri (Tez No. 684564) [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi].
• Eagan, J. L. (n.d.). Deliberative democracy. Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/deliberative-democracy
• Eroğlu, E., & Avcı, E. (2021). Yerel seçimlerde hizmet kalitesi ve vergilemenin seçmen tercihi üzerindeki etkisi: Çanakkale Belediyesi örneği. Journal of Life Economics, 8(2), 201–217. https://doi.org/10.15637/jlecon.8.2.06
• Gazete Duvar. (2019, April 3). Yalova’da AK Parti itiraz etti 332 oy farkla CHP kazandı. https://www.gazeteduvar.com.tr/politika/2019/04/03/akp-itiraz-etti-332-oy-farkla-chp-kazandi
• Gürün, F., & Gezici, Z. (2018). Yerel yönetimlerde şeffaflığın önemi. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13(50), 37–84. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/651219
• Gutmann, A., & Thompson, D. (2004). Why deliberative democracy? Princeton University Press.
• Haberler.com. (2019). Yalova 2019 yerel seçim sonuçları. https://www.haberler.com/ yalova-2019-yerel-secim-sonuclari/
• Habermas, J. (2010). Kamusal alanın yapısal dönüşümü (T. Bora & M. Sancar, Trans.; 8th ed.). İletişim Yayınları. (Original work published 1962).
• Hoskins, B., & Mascherini, M. (2009). Measuring active citizenship through the development of a composite indicator. Social Indicators Research, 90(3), 459–488. https://doi.org/10.1007/s11205-008-9271-2
• Hürriyet. (2019, March 31). 2019 Yalova yerel seçim sonuçları. https://secim.hurriyet.com.tr/31-mart-2019-yerel-secimleri/yalova-ili-yerel-secim-sonuclari/
• Hürriyet. (2024, March 31). 2024 Yalova yerel seçim sonuçları. https://secim.hurriyet.com.tr/31-mart-2024-yerel-secimleri/yalova-ili-yerel-secim-sonuclari/
• İnanç, H., & Ünal, F. (2006). İngiltere’de yerel yönetimler. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 125–140. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/55381
• Kiriş, H. M. (2015). Türkiye’de “seçim sandığı” tartışmaları: Seçime katılma oranlarının anlamı ve önemi. Toplum ve Demokrasi, 9(19–20), 25–49. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/210828
• KONDA. (2019). Nisan 2019 barometresi: 31 Mart yerel seçimlerinin sayısal analizi. https://www.scribd.com/document/856394043/KONDA-31-Mart-Yerel-Secimlerinin-Say%C4%B1sal-Analizi
• KONDA. (2024). 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimleri sandık analizi – Nisan 2024 barometresi (Sayı 152). https://kontent.konda.com.tr/report/YToyOntzOjE6InIiO3M6MjoiMjQiO3M6MToicyI7czozOiIxNjIiO30/preview
• Kırıkçı, S. (2024). Siyasal iletişimin hedef kitlesi olarak Z kuşağı: Politik aidiyetler üzerinden bir değerlendirme. SDÜ İfade, 6(1), 29–43. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4001478
• Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
• Manşet. (2024, March 9). Başkan Tutuk projelerini tanıttı. https://www.manset.com.tr/baskan-tutuk-projelerini-tanitti
• Marshall, T. H. (2012). Yurttaşlık ve toplumsal sınıflar (M. Küçük, Trans.). Dost Kitabevi. (Original work published 1950).
• Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 1–13. https://doi.org/10.1177/1609406917733847
• NTV Haber. (2024, April 1). Uzmanlar değerlendirdi: Seçmenin oy tercihini neler etkiledi? [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=THmz60zaPoE
• Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
• Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
• Revizyon Gazetesi. (2019, March 4). Öztabak: Yalova’da 5 yıl boşa geçti. https://www.revizyongazetesi.com/oztabak-yalovada-5-yil-bosa-gecti
• Temel, F. (2020). Genç nüfusun seçim dönemlerinde medya kullanımı: Türkiye 31 Mart 2019 yerel seçimleri. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 989–1010. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.722801
• Theocharis, Y., & van Deth, J. W. (2018). Political participation in a changing world: Conceptual and empirical challenges in the study of citizen engagement. Routledge.
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2020). 2019 yılı yerel seçim verileri. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr
• Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2023). Yalova ili seçmen istatistikleri, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr
• Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1995). Voice and equality: Civic voluntarism in American politics. Harvard University Press.
• Yalova Çevre Gazetesi. (2019, March). Cumhur İttifakı Yalova Belediye Başkan Adayı Yusuf Ziya Öztabak halk ile bir arada. https://yalovacevre.com/cumhur-ittifaki-yalova-belediye-baskan-adayi-yusuf-ziya-oztabak-halk-ile-bir-arada/
• Yeni Şafak. (2024). Yalova merkez belediye meclis üyesi sonuçları 31 Mart 2024 [Election results portal]. https://www.yenisafak.com/yerel-secim-2024/yalova-merkez-ilce-belediye-meclis-secim-sonuclari
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12th ed.). Seçkin Yayıncılık.
• Yüksek Seçim Kurulu (YSK). (2019). 31 Mart 2019 Mahalli İdareler Seçimi: İl/İlçe seçim sonuçları ve aday listeleri. https://www.ysk.gov.tr/tr/31-mart-2019-mahalli-i̇dareler-secimi/77916
• Yüksek Seçim Kurulu (YSK). (2024). 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimi: İl/İlçe seçim sonuçları ve aday listeleri. https://www.ysk.gov.tr/tr/31-mart-2024-secimi/46637316