ÂŞIK GÜNAY YILDIZ’IN AVCI MUSTAFA İLE ŞAHNİZER SULTAN HİKÂYESİNİN ARKETİPSEL SEMBOLİZM BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Anlatma esasına dayalı türler ait olduğu toplumun siyasi, sosyal, ekonomik ve dini unsurlarını bünyesinde barındıran, geçmişin bilgi ve tecrübesini günümüze taşıma işlevini üstlenen, farklı yöntemler kullanılarak çözümlenmesi gereken sembolik anlamlar yüklü eserlerdir. Merkezinde kolektif bilinçdışının bulunduğu arketipsel sembolizm, edebî eserlerin çözümlenmesinde kullanılan yöntemlerden biridir. Jung, arketiplerin tüm insanlarda görülen müşterek yapılar olduğunu ve ilk insandan bu yana tüm bilgi ve deneyimleri kapsadığını savunur. İnsanoğlu, yüzyıllar boyunca biriken bu bilginin varlığından çoğu zaman habersizdir. Nötr durumda olan bu yapıların harekete geçmesi için bir tetikleyiciye ihtiyaç vardır. Bu itici kuvvet olmadan arketiplerin algılanması mümkün değildir. Halk hikâyeleri onu meydana getiren milletlerin kültür geçmişini bünyesinde barındıran ve gelecek nesillere aktarılabildiği ölçüde varlığını sürdürebilen ürünlerdir. Sözlü kültürün gelecek nesillere aktarılması görevini yüzyıllar boyunca âşıklar üstlenmiştir. Ellerinde sazlarıyla diyar diyar dolaşarak sözlü kültür mirasını gelecek nesillere aktarmakla kalmayıp bu ürünlerin korunması için de yoğun çaba harcamışlardır. Dede Korkut’tan Âşık Şenlik’e bütün bir âşıklık geleneği hazinesinin günümüz âşıklarının kaleminde yeniden şekillenmiş halleri olan halk hikâyelerinin kolektif bilinçdışının ürünleri olan arketipler vasıtasıyla değerlendirilmesi son derece önemlidir. Bu çalışmamızda Âşık Günay Yıldız’ın Avcı Mustafa İle Şahnizer Sultan Hikâyesi, J.Campbell’in “Kahramanın Sonsuz Yolculuğu” kitabında bahsettiği ayrılma- erginlenme ve dönüş aşamalarını içerisinde yer alan yüce birey, gölge, persona ve anima/animus arketipleri esas alınarak değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
АРХЕТИЧЕСКИЕ СИМВОЛЫ В РОМАНЕ АШИК ГЮНАЙ ЙЫЛДИЗА “АВЧИ МУСТАФА И ШАНИЗЕР СУЛТАН”
Öz
Жанры, основанные на повествовании, являются произведениями содержаçobt политические, социальные, экономические и религиозные элементы того общества, к которому они принадлежат и берут на себя функцию передатчика знаний и опыта с прошлого в настоящее и нагружены символическими значениями. Архетипический символизм, в центре которого находится коллективное бессознательное, является одним из методов при анализе литературных произведений. Юнг утверждает, что архетипы — это общие структуры, наблюдаемые у всех людей и охватывающие все знания и опыт, начиная с первого человека. Люди часто не подозревают о существовании знаний, которые накапливались веками. Для активации этих нейтральных структур необходим триггер. Без этой движущей силы невозможно восприятие архетипов. Народные сказки – это произведения, которые содержат культурную историю народов и могут сохраниться в той мере, в какой их можно передать будущим поколениям. На протяжении веков ашуги брали на себя задачу передачи устной культуры будущим поколениям. Они путешествовали с одного места в другую со своими инструментами, не только передавая устное культурное наследие будущим поколениям, но и прилагая большие усилия для защиты этих произведений. Чрезвычайно важно оценивать народные сказки, представляющие собой переработанные версии сокровища ашугнской традиции от Деде Коркута до Ашика Шенлика, через архетипы, являющиеся продуктами коллективного бессознательного. В нижеследующем исследовании “История Авджи Мустафы иле Шахнизер Султан” Ашика Гюнай Йылдыза, оценивается на основе архетипов личности, тени, персоны и анимы/анимуса, которые включены в этапы разделения, инициации и возвращения, упомянутые в книге Дж. Кэмпбелла “Бесконечное путешествие героя”.
Anahtar Kelimeler
ASSESSMENT OF MINSTREL GÜNAY YILDIZ'S STORY OF "HUNTER MUSTAFA AND ŞAHNIZER QUEEN" IN THE CONTEXT OF ARCHETYPAL SYMBOLISM
Öz
Works based on narration enclose the political, social, economic, and religious elements of the society to which they belong, undertake the function of carrying the knowledge and experience of the past to the present day, and have symbolic meanings that need to be analyzed using assorted methods. Archetypal symbolism, with a collective subliminal at its center, is one of the methods used to resolve literary works. Jung argues that archetypes are common structures seen in all humans and encompass all knowledge and experiences since the first man. Human beings are often unaware of the existence of this knowledge, which has accumulated over the centuries. A trigger is needed for these structures, which are in a neutral state, to act. Without this propulsion, archetypes cannot be comprehended. Folk stories are outcomes that contain the cultural background of the nations that created them and can continue to exist to the extent that they can be passed on to future generations. For centuries, minstrels have undertaken the task of transmitting verbal culture to future generations. Not only have they traveled around the land with their musical instruments and passed on their verbal cultural heritage to future generations, but they have made intensive efforts to preserve these outcomes. It is extremely substantial to evaluate the folk tales, which are the reshaped versions of the treasure of the minstrel tradition, from Dede Qorqut to Aşık Şenlik, through archetypes, which are the outcomes of the collective unconscious. In this study, Aşık Günay Yıldız's Story of "Hunter Mustafa and Şahnizer Queen" was evaluated on the basis of the great individual, shadow, persona, and anima/animus archetypes within the stages of separation-initiation and return mentioned by J. Campbell in his book "The Hero's Infinite Journey".
Anahtar Kelimeler
