Araştırma Makalesi

KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ

Sayı: 58 27 Haziran 2023
Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi Kapak
Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi
PDF İndir
TR EN RU

KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ

Öz

Bireyin var olduğu andan itibaren en temel sosyal ihtiyaçlarından biri, varlığını güvenli bir şekilde devam ettirebilmesi olmuştur. Bunun için de yaşam içerisinde doğru tercihler yapmak, geleceği hakkında fikir sahibi olmak ve gelecekteki belirsizliğin getirdiği rahatsızlığı gidermek için bilinmezi bilinir kılmak amacıyla çeşitli ritüel ve uygulamalara yönelmiştir. Bu bağlamda fal, en basit anlamda, gelecek hakkında bilgi edinmek için başvurulan geleneksel uygulamalar arasında kültürel bir öge olarak yer almıştır. Genel olarak Türk Dünyası’nda yaygın kültürel unsurları arasında yer alan fal, Kazan-Tatar Türklerinin kültüründe de yaygındır. Bu çalışmada, Kazan-Tatar Türklerinin fal kültürü hakkında bilgi verilmiş ve falın Kazan-Tatar Türklerinin kültüründeki yeri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kazan-Tatar Türklerinin fal kültüründe Kuran ile fal bakma, Cabbar Sadık’ın Falname kitabına göre fal açma, beştaş falı, düğme falı, yüzük falı, kaşık falı, çöp falı, kan falı, horoz falı, yıldız falı, ayna falı, ateş falı, iğne falı, yumurta falı, gölge falı, yaprak falı gibi 42 çeşit fal mevcuttur. Kitap, gök cisimleri ve türlü nesnelerden faydalanmak suretiyle bakılan bu falların bir kısmı eski Türk inanışlarının izlerini taşırken, bir kısmı İslami kültürün etkisiyle oluşmuştur. Bu fallara temelde; gelecekten haberdar olmak ya da evlilik gibi yaşamın önemli dönüm noktaları hakkında bilgi edinmek maksadıyla bakılsa da bu falların, Kazan-Tatar Türklerinin özellikle kış gecelerinde ve Nardugan gibi geleneksel bayramlarında biraz da eğlenmek amaçlı oyun mahiyetinde olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aydın, M. (1995). Fal. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, XII, 134- 138, İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları.
  2. Aydın, F. (2019). “Uygur Halk Anlatılarında Sayı Simgeciliği”, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 44: 209-227.
  3. Boyraz, Ş. (2000). Üç Manzume ve Halkbilimi Açısından Değer. Türklük Bilimi Araştırmaları, 9: 151-174, Sivas.
  4. Boyraz, Ş. (2006). Fal Kitabı Melhemeler ve Türk Halk Kültürü. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  5. Çetin, Z. Ç. (2009). Tatar Türklerinin Gelenekleri ve Görenekleri. Ankara: Karadeniz Dergisi Yayınları.
  6. Durbilmez, B. (1998). Taşpınarlı Halk Şairleri. Kayseri: Geçit Yayınları.
  7. Durbilmez, B. (2013). “Cams / Shamans, the Folk Healers Living in Anatolia: Ocak Folk Healers”, Karadeniz Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 19: 1-11.
  8. Durbilmez, B. (2016). “Ozan Kavramından Hareketle Dede Korkut Üzerine Bir Değerlendirme”, III. Uluslararası Türk Dünyası Kültür Kongresi: Dede Korkut ve Türk Dünyası (19-23 Ekim 2015, Çeşme- İzmir) Bildiriler Kitabı, 1. Cilt, Hzl. Metin Ekici vd., 483-505, İzmir: Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halk Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

20 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 58

DOI

https://doi.org/10.17498/kdeniz.1293804

IZ

https://izlik.org/JA88AJ42BL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Tekin, F. (2023). KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 58, 158-172. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1293804
AMA
1.Tekin F. KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;(58):158-172. doi:10.17498/kdeniz.1293804
Chicago
Tekin, Fatma. 2023. “KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 58: 158-72. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1293804.
EndNote
Tekin F (01 Haziran 2023) KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 58 158–172.
IEEE
[1]F. Tekin, “KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 58, ss. 158–172, Haz. 2023, doi: 10.17498/kdeniz.1293804.
ISNAD
Tekin, Fatma. “KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 58 (01 Haziran 2023): 158-172. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1293804.
JAMA
1.Tekin F. KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;:158–172.
MLA
Tekin, Fatma. “KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 58, Haziran 2023, ss. 158-72, doi:10.17498/kdeniz.1293804.
Vancouver
1.Fatma Tekin. KAZAN-TATAR TÜRKLERİNDE FAL KÜLTÜRÜ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Haziran 2023;(58):158-72. doi:10.17498/kdeniz.1293804