Derleme

TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET"

Sayı: 60 18 Aralık 2023
PDF İndir
EN RU TR

TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET"

Öz

Azerbaycan bulunduğu coğrafya, sahip olduğu petrol kaynakları dolayısıyla bölgesel ve Batılı güçlerin dikkatlerini üzerinde toplayan bir ülke olmuştur. Bu durum Türkiye Azerbaycan ilişkileri üzerinde de bir etkiye sahiptir. Sovyetler Birliği'nin 1991 yılı sonunda dağılmasıyla birlikte Kafkasya'da ortaya çıkan üç devletten -Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan-biri olan Azerbaycan, bağımsızlık sonrası hem kendi içinde ve hem de dışarıya karşı birçok sorunla karşı karşıya kalmıştır. Başta Dağlık Karabağ sorunu olmak üzere Ermenistan ile yaşadığı gerginlik ve savaş hali, İran ve Rusya gibi bölgesel güçlere karşı kendini savunma ve bağımsızlığını koruma çabası, yeni ekonomi sistemine geçiş sürecinin getirdiği büyük sıkıntılar ve darboğaz, bağımsızlığını henüz yeni kazanmış ülkenin şartlarını ağırlaştırmış, istikrarsız ortam devletin güvenliğini olumsuz yönde tehlikeye sokmuştur. Bu makalede, Haydar Aliyev'in Cumhurbaşkanlığı dönemi (1993-2003) Türkiye-Azerbaycan diplomatik ilişkileri ele alınmıştır. Bu 10 yıllık süreçte Aliyev'in devlet idaresi ve takip ettiği politikalar ile bu politikaların Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin seyrini belirleyen, kurulan ortaklığın derinleşmesine etki eden yönleri incelenmiştir. İki ülke arasındaki ilişkileri "Tek Millet-İki Devlet" anlayışı ile stratejik ortaklığa taşıyan Haydar Aliyev ile dönemin Türkiye Cumhuriyeti Devleti Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel arasındaki dostane ilişkilerin bölgesel istikrarın sağlanmasındaki rolü değerlendirilmiştir. Bu kapsamda durum ve değerlendirme yöntemi esas alınarak kaleme alınmış olan makalede; Haydar Aliyev'in ülkesinin milli menfaatlerini gözeten, güçlü, dengeli bir devlet adamı olduğuna dikkat çekilmiş, iki ülke arasındaki ilişkilerin günümüze kadar dostluk ve güçlü bir stratejik ortaklık çerçevesinde gelmesinin arkasında gerek Aliyev'in ve gerekse Demirel'in yapıcı kararları ve samimi dostluk ilişkileri olduğuna vurgu yapılmıştır. 2023'ün ölümünün 20.yılı olması dolayısıyla; Türkiye-Azerbaycan arasındaki kadim dostluğun en seçkin temsilcisi olan Haydar Aliyev'i bir kez daha hatırlatmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ATLI, C. (2013) "Iğdır Nahçıvan İlişkilerinde Önemli Geçiş Noktası Hasret Kapısı Açılışı ve İki Ülke İlişkilerindeki Rolü", Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, (6/22), ss. 7-17.
  2. ATMACA, T. (2003) Küreselleşme Çağında Türkiye Azerbaycan, USAM Yayınları, Ankara.
  3. BABAYEVA, V (2013) Haydar Aliyev Dönemi Türkiye-Azerbaycan İlişkileri, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  4. BABA-ZADA, A. (2017) Türkiye–Azerbaycan Diplomatik İlişkiler: 1918-2014, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Malatya.
  5. BAKACAK, Y. S. (2019) Süleyman Demirel Döneminde (1991-2000) Türkiye - Türk Cumhuriyetleri Siyasi İlişkileri, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Konya.
  6. Beşikçi, S. Ö. (2016) Bağımsızlık Sonrası Dönemde Azerbaycan Dış Politikasındaki Stratejik Değişimler ve Yönelimler, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, (16/2), ss. 237-252.
  7. CABBARLI, H- ABDULLAYEVA, V. (2009) Azerbaycan Dış Politikasının Temel Özellikleri (1991-2009), 21 Yüzyıl Dergisi, Ankara, ss. 77-92.
  8. CEFERSOY, N-ASLANLI, A. (2012) Azerbaycan-Türkiye Askeri İlişkileri, Azerbaycan-Türkiye: Dostluk, Kardeşlik ve Strateji Ortaklık, Berikan Yayınevi, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Tarih (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

14 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

2 Ekim 2023

Kabul Tarihi

8 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 60

Kaynak Göster

APA
Ünalp, F. R. (2023). TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 60, 184-195. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1369768
AMA
1.Ünalp FR. TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET". Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;(60):184-195. doi:10.17498/kdeniz.1369768
Chicago
Ünalp, F. Rezzan. 2023. “TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: ‘TEK MİLLET-İKİ DEVLET’”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 60: 184-95. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1369768.
EndNote
Ünalp FR (01 Aralık 2023) TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 60 184–195.
IEEE
[1]F. R. Ünalp, “TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: ‘TEK MİLLET-İKİ DEVLET’”, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 60, ss. 184–195, Ara. 2023, doi: 10.17498/kdeniz.1369768.
ISNAD
Ünalp, F. Rezzan. “TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: ‘TEK MİLLET-İKİ DEVLET’”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 60 (01 Aralık 2023): 184-195. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1369768.
JAMA
1.Ünalp FR. TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET". Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;:184–195.
MLA
Ünalp, F. Rezzan. “TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: ‘TEK MİLLET-İKİ DEVLET’”. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 60, Aralık 2023, ss. 184-95, doi:10.17498/kdeniz.1369768.
Vancouver
1.F. Rezzan Ünalp. TÜRKİYE-AZERBAYCAN DİPLOMATİK İLİŞKİLERİNDE HAYDAR ALİYEV DÖNEMİ: "TEK MİLLET-İKİ DEVLET". Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Aralık 2023;(60):184-95. doi:10.17498/kdeniz.1369768

Cited By