Araştırma Makalesi

ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ

Sayı: 60 18 Aralık 2023
PDF İndir
EN RU TR

ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ

Öz

Ozan-baksı olarak başlayan ve Anadolu sahasında âşıkla devam eden gelenek, kurallar bütünlüğü içerisinde günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. Anadolu’da günümüze kadar varlığını sürdüren Âşıklık geleneği, kendine özgü icrası ve çok yönlülüğüyle kültür mirası olma özelliğini yaşatmaktadır. Âşıklık geleneği, döneminin yaşayış ve hayata bakış açısını, etik ve estetik değerlerini halkın en küçük tabakasından en yüksek tabakasına bir ahenk içerisinde aktarılmasıdır. Elinde sazı, dilinde sözü olan, yöre yöre dolaşarak yaşadığı toplumun sözcüsü olan âşıklar, halkın diliyle şiir, destan ve halk hikâyesi anlatarak dinleyicilerin duygularına hitap ederler. Âşıklar tarafından icra edilen bu ürünler, yüzyıllar içerisinde ister yazılı, isterse sözlü olarak kuşaktan kuşağa anlatılır. Bu makalenin konusu olan Halk şairi Kâtibî, üniversite eğitimini İstanbul’da tamamlayıp Artvin’e tekrar döndükten sonra mühendis olarak göreve başlamıştır. İnsanların topluma faydalı olması için hem iyi bir eğitim görmesi hem de çok yönlü kitapları okuması gerektiğini söyleyen Kâtibî, üç çocuğunun iyi bir eğitim görmesini sağlamıştır. Artvin’de âşıklık geleneğini çocuk yaşlarından itibaren takip eden Kâtibî, öğretmeninin de desteği ile ilk şiirlerini yazmıştır. Yaşamı içerisinde Artvin’in sözcüsü olan Kâtibî, şiirlerini de çeşitli gazete, dergi ve facebook sayfasında paylaşmıştır. Doğaya olan sevgisini güzellemelerle; doğayı çıkarları uğruna katledenleri de taşlamalarla eleştirmiştir. Elli yıldır içinden geldiği gibi sözünü hiç esirgemeden şiir yazdığını söyleyen Kâtibî, bu işin kalpten geldiğini, bu nedenle şiir yazarken zorlamadığını, zorla yazılan bir şiirin de şiir olmayacağını dile getirmektedir. Hece sayısına ve kafiyeye çok önem vermediğini, o anki düşüncelerini halkla paylaşmayı sevdiğini söylemektedir. Ahenkten çok anlama önem veren Kâtibî’nin tarafımıza göndermiş olduğu şiirlerini Artvin’de yaşayan şiir geleneği içerisinde yapı ve anlam yönüyle incelemek temel amacımızı oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma makalesi olduğundan etik beyana gerek yoktur.

Kaynakça

  1. Altınkaynak E. (2018). Erzurumlu Yaşar Reyhani’yi Anlamak. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. (40), 318-327.
  2. Altınkaynak E. (2019). Âşık Bahattin Yıldızoğlu’nu Anlamak. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. (44), 241-251.
  3. Artun, Erman. (2016). Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı. Adana: Karahan Kitabevi.
  4. Aslan, E. (1992). Çıldırlı Âşık Şenlik. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
  5. Âşık, G. (2019). Âşık Coşarî (Metin-İnceleme- Tasnif). Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  6. Bahadır, S. (2015). Artvinli Halk Şairi Gülden. İstanbul: Pamiray Yayınları.
  7. Bahadır, S. (2016a). Âşık Gülhânî’nin Şiir Dünyası. İstanbul: Pamiray Yayınları.
  8. Bahadır, S. (2016b). Ardanuçlu Âşık Engünî (Metin-İnceleme-Tasnif). İstanbul: Pamiray Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2023

Kabul Tarihi

21 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 60

Kaynak Göster

APA
Çetin, Y. (2023). ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 60, 29-40. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1390195
AMA
1.Çetin Y. ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;(60):29-40. doi:10.17498/kdeniz.1390195
Chicago
Çetin, Yağmur. 2023. “ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBΔ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 60: 29-40. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1390195.
EndNote
Çetin Y (01 Aralık 2023) ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 60 29–40.
IEEE
[1]Y. Çetin, “ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBΔ, Karadeniz | Black Sea | чёрное море, sy 60, ss. 29–40, Ara. 2023, doi: 10.17498/kdeniz.1390195.
ISNAD
Çetin, Yağmur. “ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBΔ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi. 60 (01 Aralık 2023): 29-40. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1390195.
JAMA
1.Çetin Y. ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 2023;:29–40.
MLA
Çetin, Yağmur. “ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBΔ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, sy 60, Aralık 2023, ss. 29-40, doi:10.17498/kdeniz.1390195.
Vancouver
1.Yağmur Çetin. ARTVİN ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN COŞKUN ŞAİRİ, KÂTİBÎ. Karadeniz | Black Sea | чёрное море. 01 Aralık 2023;(60):29-40. doi:10.17498/kdeniz.1390195