ГАРМОНИЯ ДИСГАРМОНИЙ

Öz

Колебание, в устной и письменной речи ( в основном вне официальной речи и переписки) применяется как один из частей языка. Применив одновременно противоположные слова, воздействующий приводит в растерянность слушателья или читателья. Оно является исскуством воздействия. Порой спутание контраста, иронии, парадокса, метафоры и т. п. с литературными произведениями приводит к смятению значения и идеи текста. Наряду с западными языками на киргизском и других диялектах  турецкого  языка  имеются  ограниченное  количество  научных исследований, связанные с темой.

Слишком мало опубликованы научные исследования по исследуемому вопросу на современном турецком языке. Об особеностях форм и значений пологается дискутировать с точки зрения грамматики, литературы, языковедения, лексики и синтаксиса.

В статье, с помощью примеров из разных языков мира и турецкого языка анализируются особенности колебаний.

Anahtar Kelimeler

• колебание,оксиморон,сочетание колебаний,группа колебаний

OXYMORON HARMONY OF DISHARMONY

Öz

Oxymoron is one of the language elements used in verbaland written communication (usually except for the formal speeches and correspondence). It is the stunning, impressive expression of art, which creates astonishment on there ceiver ( listener, reader) by using the combination of the words which are evoking contrast. It is some times confused with the literary arts such as contrast, irony, paradox, metaphoretc.      And   leds   to   the   meaning confusion.

Beside the western languages, doctoral dissertations and articles have been published in Russian. A limited number of scientific articles on the subject are also available in Kyrgyzand Turkish dialects.

There is almost no scientific study on the subject in Turkey Turkish. Beside handlingin terms of linguistic, literature, grammar; its formal and semantic properties should be discussed in terms of logolgy and syntax.In this research article, the or etical analysis will be made on oxymoron, moving from it susage format and properties in Turkish, by giving examples from the world languages.

Anahtar Kelimeler

• Oxymoron, ikirciklem, comport of the oxymoron, constellation of oxymoron

İKİRCİKLEM (OXYMORON) UYUMSUZLUĞUN UYUMU

Öz

İkirciklem (Oksimoron), sözlü ve yazılı iletişimde (genelde resmi konuşma ve yazışma dışında) kullanılan dil unsurlarından biridir. Zıt kavramları çağrıştıran sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla alıcı (dinleyici, okuyucu) üzerinde şaşkınlık yaratan etkileyici, çarpıcı anlatım sanatıdır. Kimi zaman tezat, ironi, paradoks, mecaz vd. edebi sanatlarla karıştırılmakta, kavram ve anlam kargaşasına yol açmaktadır. Batı dillerinin yanısıra Rusçada doktora tezleri ve makaleler yayımlanmıştır. Kırgızca ve diğer Türk lehçelerinde de sınırlı sayıda konuyla ilgili bilimsel yazılar mevcuttur.

Türkiye Türkçesinde ise konuyla ilgili bilimsel araştırmalar yok denecek kadar azdır. 

Biçimsel  ve  anlamsal  özellikleri;  dilbilim,  edebiyat,  dilbilgisi  açısından  ele  alınmakla birlikte sözcükbilim ve sözdizimi açısından tartışmalıdır.

Bu araştırma yazısında oksimoronla ilgili, dünya dillerinden örnekler verilerek Türkçede kullanım biçimleri ve özellikleri üzerinden hareketle kuramsal analizler yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• oksimoron, oxymoron, ikriciklem, ikirciklemsel bağdaşma, ikirciklemsel öbekleşme

Kaynakça

1. Açıkgöz, Namık, Müştemilü’zZıddeyn veya Oksimoron, Türk Edebiyatı, sayı: 464, Haziran 2012, s. 65-67
2. Aksan, Doğan, Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi, Engin Yayınevi, Ankara, 2005.
3. Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim, TDK Yayınları, Ankara, 1998, s.202-208
4. Babacan, İsrafil, Klasik Türk Şiirinin Son Baharı, Sebk-i Hindi, Akçağ Yayınları, Ankara, 2010.
5. Başkan, Özcan, Dil Kullanılışında Geçerli Tutarsızlıklar, A.Ü. TÖMER Dil Dergisi, Özcan Başkan Özel Sayısı, Sayı: 22, Ankara, Ağustos, 1994, s.103-114
6. Borges, JorgeLuis, Yolları Çatallanan Bahçe, İletişim Yayınları, Çev.: Fatih Özgüven, 1995, s.10
7. Grothe, Mardy, Tezatname, Çev. Yurdakul Gündoğdu, Aykırı Yayınları, 2005.
8. Hatipoğlu, Vecihe, Kelime Grupları ve Kuralları, Belleten, Ankara, 1963, s. 203- 244.

9. Lynne Murphy, M.,Antonym as lexicalconstrucitonsor, whyparadigmaticconstruction is not an oxymoron (elanguage. net/journals/ constructions/ article/ view /23/28
10. Richard Lederer: http//www.fun-with-words.com /oxym-oxymoronology, 07.06.2014, 19.00
11. Оксюморон http:// ctilistika.ru/119/, 12.05.2014, 15.30
12. Oksimoron http:// ctilistika.ru/119/, 12.05.2014, 15.30
13. Cапарбаев, A., Кыргыз тилинин лексикологиясы жана фразеологиясы, Бишкек, 1997, 137-б.
14. Saparbaev, A., Kırgız tilininleksikologiyası cana frazeologiyası, Bişkek, 1997, 137-b. 13. Курегян Гаянэ,Гургеновна, Лингвопрагматический статус оксюморона (на материале русского языка), Автореферат, дис. канд. фил. наук., Майкоп, 2007
15. KuragyanGayana,Gurgenovna, Lingvopragmatiçeskiystatusoksimorona (namaterialerusskogoyazıka), Avtoreferat, dis. kand. fil. nauk.,Maykop, 2007 14. Назарбекова, К., Антонимдер кыргыз тили кружогунда, Жарчысы вестник 2004, серия 1, выпуск 3
16. Nazarbekova, K.,Antonimder Kırgız tilikurucogunda, Carçısıvestnik 2004, seriya 1, vıpusk 3 15. Усубалиев, Б., Ааламды камтыган алакандай оксюморон, Кыргыз филологиясы жана филологдору, Бишкек-2007, 152-б.
17. Usubaliev B.,Aalamdıkamtıganalakandayoksimoron, Kırgız filologiyası cana filologdoru, Bişkek, 2007 16. Антонимдердин табияты, Антонимдердин чындыктагы негизи, Кыргыз филологиясы жана филологдору, Бишкек-2007, 87-б.
18. Antonimderdintabiyatı, Antonimderdintabiyatı, Kırgız filologiyası cana filologdoru, Bişkek, 2007, 87-b. 17. Антонимдердин чындыктагы негизи, , Кыргыз филологиясы жана филологдору, Бишкек-2007, 84-б.
19. Antonimderdinçındıktagınegizi, Kırgız filologiyası cana filologdoru, Bişkek-2007, 84-87 b. 18. Оксюморондун шексиздиги,Кыргыз филологиясы жана филологдору, Бишкек-2007, 90-б.
20. Oksimorondunşeksizdigi, Kırgız filologiyası cana filologdoru, Bişkek, 2007
21. Щербаков, А. В., Оксюморон, Красноярск, http:// library.krasu.ru/ft/ft/ _articles/ 0070507. Pdf,17.05.2014, 16.00.
22. Şerbakov A. V.,Oksimoron, Krasnoyarsk, http:// library.krasu.ru/ft/ft/ _articles/ 0070507. Pdf
23. Altaylı, Fatih, Hilesi Dürüstlük Olanlara, Haber Türk, 1 Ocak 2010.
24. Civaoğlu, Güneri, Oksimoron, Fransa, Milliyet Gazetesi, 19 Kasım Çarşamba 2008.
25. Genç, Nihat, Modern Çağın Canileri, Cadde Yayınları, Birinci Basım, 2005, İstanbul, s.348
26. Edebiyat Dersleri, Cadde Yayınları, 2006.
27. Kemal,Yaşar, İnce Memed, Yapı Kredi Yayınları, 2014.
28. Oflaz, Lütfi, Allahlı Allahsız, Leman Dergisi, sayı: 7 Temmuz 2001/7.
29. Milliyet, İnternet Haber, 16.07.2012, 15.00
30. http//www.wowturkey.com,23.12.2014, 17.15
31. http// www.tr.wikipedia.org/wiki/Agnostisizm, 20.07.2014, 16.00
32. http: //dilsizmütercim.blogcu.com., 04.06.2010, 14.30
33. Halk TV, Nihat Genç Ko-Nu- Şu-Yor, 18. 01.2013, 21.30
34. FOX Haberleri, 05.10.2013, 19.00
35. Planet Sinema, 08.03.2013, 19.10,
36. Emir’in Yolu, Show TV, 4.11.2013, 21.00
37. Selahattin Çakaler, Yalan Dünya, Kanal D, 15.05.2014, 20.30
38. Kayıp Şehir/ film/ TNT, 13.11.2010, 19.oo
39. Gene Hackman /Jüri/ Kanaltürk, 28.06.2011, 21.00
40. Doksanlar/ Dizi/ Emin, ATV, 08.09.2013, 20.30
41. Türkiye’nin Nabzı, Atıf Keçeci, Haber Türk, 09.09.2013, 22.06
42. Kanal Türk, 11. 03.2013, 21.15
43. Yeni Akit, 30.05.2012
44. Yüksel Aytuğ, Günaydın, 22 Mayıs 2010 EK 1
45. “Yanlış şeylerle savaşmak için doğruları yok eden darbe…” (TRT , Seksenler, 23. 04. 2013,20.30)
46. “Kökü mazide olan ati olmak…” (Mehmet Akif Ersoy)
47. Angrypatientacı sabır ачуусабыр
48. Anxiouspatientsabırsız sabır, endişeli sabır тынчыжоксабыр
49. Badhealth kötü sağlık начарденсоолук Borndead ölü
50. doğum өлүүтөрөлүү Boringentertainment sıkıcı
51. eğlence кызыксызоюнзоок Black light karanlık lamba
52. (ışık)караӊгышам Coldfever soğuk ateşмуздак
53. Coldsweet soğuk terмуздактер
54. Dark day karanlık günкараӊгыкүн
55. Deafening silence sağır edici sessizlik (sakinlik)зыӊылдагантынчтык
56. Devilishangel şeytanın meleğiшайтандынпериштеси
57. Dryice kuru buzкургакмуз
58. Drylake susuz göl (kuru göl)соолуганкөл
59. Drywater kuru suкургаксуу
60. Easytask hafif problem (kolay problem)жеӊилмаселе
61. Falsehope yalan ümitжалганүмүт
62. Falselytrue yalan gerçekжалганчындык
63. Freetrade serbest ticaret (parasız ticaret)бекерсоода
64. Friendlyenemy dost düşmanынтымактуудушман
65. Futurehistory gelecek tarihкелечектарых
66. Goodlie güzel yalan, beyaz yalanжакшыжалган
67. Goodgrief güzel dert, iyi dertжагмдуумуӊ
68. Guestworker: konuk işçiконокжумушчу Honestcrook
69. gerçekçi yalancıчынчылжалганчы İllhealth dertli
70. sağlık, hastalıklı sağlıkсыркоолусаламат
71. İmpatientpatient sabırsız sabırсабырсызсабыр
72. Liquid gas sıvı gazсуюкгаз
73. Liquid metal sıvı metalсуюкметал
74. Loudwhisper yüksek fısıltıкатуушыбыр
75. Metal board demir tahtaтемиртакта
76. Metal wood demir ağaçтемирчыгач
77. Negativeprofit negatif gelir, olumsuz karтерскиреше
78. New classic yeni klasikжаӊыклассика
79. Onepersonteam tek kişilik takımбиркишиликтайпа
80. Oldnews eski yeniэскижаӊылык
81. Passiveaggression pasif saldırıтоктоожин
82. Purepollition temiz kirтазакир
83. Restlesssleep huzursuz uykuтынчыжокуйку
84. Retiredworker emekli işçiпенсионержумушчу
85. Silentscream sessiz çığlıkүнсүзкыйкырык
86. Softrock yumuşak taşжумшакташ
87. True lies yalan gerçekжалганчындык
88. Agreetodisagree: anlaşmazlığın anlaşması
89. Amateurexpert: amatör uzman
90. Bankruptmillionaire: parasız milyoner
91. Black light: siyah ışık
92. Brightnight: parlak gece
93. Calculatedrisk : uygun risk
94. Calmwind: sessiz rüzgar
95. Civilwar: sivil savaş, iç savaş
96. Dark day karanlık gün
97. Dark victory: kara zafer Silent
98. alarm: sessiz alarm Silentscream:
99. sessiz çığlık Studentteacher:
100. öğrenci öğretmen EK 2
101. Ölümden önce bir hayat var mı? (Belfast Graffito)
102. Bir kadının en çıplak hali, en iyi giyindiği halidir. 09. 01.2011 Pazar Sabah, (Chanel, Rüya Gibi Bir Hayat, AlfonsoSignorinin kitap tanıtımı)
103. Çalıştığım zaman dinleniyorum. (Kayahan), Cine 5, ‘Bizden Biri’
104. Açıkgözlülük, sırasında göz yummayı bilmektir. (Cenap Şahabettin)
105. Asıl galipler mağlup olanlardır. (Yedi Numara, 36. Bölüm)
106. … Bu insanlar ne üretiyor, bu köyler neden boş, şu yüzlerce üniversitede okuma yazma bilenler var mı diye sorsanız? Nihat Genç, Modern Çağın Canileri, Cadde Yayınları, Birinci basım, 2005, İstanbul, s. 348
107. İyi bir irticali konuşma için hazırlanmak 3 hafta alır. (Mark Twain)
108. Bazen çok uzun yaşamak ölümcüldür. (Racine)
109. Ölümsüzlüğün ilk şartı ölmektir. (StanislawLem)
110. Bu konularda kesin olan tek şey hiç bir şeyin kesin olmayışıdır. (PlinytheElder)
111. "Tarihten öğreniyoruz ki kimse tarihten ders almıyor," derken Hegel doğruyu söylüyordu. (George Bernard Shaw)
112. Yoksula doğuş; ölüm ” (Tanju Okan: Gelme Ölüm)
113. Zenginin horozu bile yumurtlar. Atasözü
114. Yalancı, yalan söylemeyi beceremeyendir.(Cem Yılmaz) Su da yanar.
115. Ucuz alan, pahalı alır.
116. Türk şiirinde paradoks, tezat vd. edebi sanatların kullanıldığı çok sayıda örnek vardır:
117. “Ölüm nedir diye sorsalar,
118. Toprakla apdest almaktır derim.
119. Sular kesildiği zaman,
120. Kâfirler tarafından. (Can Yücel)
121. Ey Zahit, Şaraba Eyle İhtiram
122. Sevap almak için içeriz şarap
123. İçmezsek oluruz duçar-ı azap
124. Senin aklın ermez bu başka hesap
125. Meyhanede bulduk biz bu kemali. *** Bayram
126. Ölüm ölene bayram, bayramda sevinmek var;
127. Oh ne güzel, bayramda tahta ata binmek var. (N.F. Kısakürek) *** 12 1