Yenilenmiş Okul Öncesi Eğitim Programının Stufflebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç Ve Ürün (CIPP) Modeli İle Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, yenilenmiş okul öncesi eğitim programının Stufflebeam’in bağlam, girdi, süreç, ürün faktörlerinden oluşan (CIPP) program değerlendirme modeline göre değerlendirmektir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılarak okul öncesi öğretmenlerinin program ile ilgili görüşleri alınmıştır. Araştırma verileri, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Zonguldak ilinde görev yapan 59 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak amacıyla “kişisel bilgi formu” ile “okul öncesi eğitim programını değerlendirme ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Nedensel karşılaştırma deseni için gruplar arası ortalamaların karşılaştırılmasında iki grup ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için Mann-Whitney U Testi, ikiden fazla grup ortalamaları karşılaştırılmasında ise Kruskall Wallis Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen görüşlerinin en fazla ortalamaya sahip olduğu süreç boyutunda “tamamen katılıyorum” düzeyine ulaştığı, girdi ve ürün boyutunda “çoğunlukla katılıyorum” düzeyinde olduğu, en az ortalamaya sahip bağlam boyutunda ise “orta düzeyde katılmıyorum” düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda 2024 okul öncesi programı süreç boyutunda oldukça etkili olmasına rağmen, bağlam boyutunda ise programın verimli olmadığı söylenebilir. Programa ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyete göre ve hizmet süresi değişkenlerine göre analiz sonuçları incelendiğinde; anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerinin görev yaptıkları yerleşim bölgelerine göre analiz sonuçlarına bakıldığında programın bağlam, süreç ve ürün boyutlarında anlamlı bir farklılık bulunmazken, program girdilerine ilişkin il merkezinde çalışan öğretmenlerin ilçe ve köylerde çalışan öğretmenlere göre daha olumlu görüş bildirdikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi eğitim programı
• Program değerlendirme
• CIPP modeli

Evaluation of The Revised Preschool Education Program With Stufflebeam's Context, Input, Process, and Product (CIPP) Model

Öz

In this research, it is aimed to evaluate the preschool education program according to Stufflebeam's program evaluation model, which consists of Context, Input, Process, and Product factors (CIPP). Preschool teachers' opinions about the program were taken by using the descriptive survey model in the study. The research data consisted of 59 preschool teachers working in Zonguldak in the 2023-2024 academic year. In order to collect data in the research, "personal information form" and "preschool education program evaluation scale" were used. Frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation were used in the analysis of the data. For the causal comparison pattern. The Mann-Whitney U Test was used for independent groups to compare the means of two groups, and the Kruskall Wallis Test was used to compare the averages of more than two groups. In line with the opinions of the teachers, it can be said that although the 2024 preschool program is quite effective in terms of process, the program is not efficient in terms of context. When the results of the analysis of teachers' opinions about the program are examined according to gender and length of service; No significant difference was found. When the analysis results of the teachers' opinions according to the settlements they work in, there was no significant difference in the context, process and product dimensions of the program, but it was concluded that the teachers working in the city center reported more positive opinions than the teachers working in the districts and villages.

Anahtar Kelimeler

• Pre-school Education Program
• Program Evaluation
• CIPP Model

Kaynakça

1. Altunışık, R., Coşkun R., Bayraktaroğlu S. & Yıldırım E. (2007). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (SPSS uygulamalı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
2. Aslan, M, Soyalp, H, Karahan, O. ve Altunta, Ģ, M. (2016). Okul Öncesi Eğitim Programı Değerlendirme Ölçeğinin Geliştirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13 (1), 657-683.
3. Aslan, M. & Uygun, N. (2019). Okul Öncesi Eğitim Programının Stufflebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç ve Ürün (BGSÜ) Değerlendirme Modeline Göre Değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 44(200), 229-251. DOI: 10.15390/EB.2019.7717
4. Aydın, O., Madi, B., Alpanda, S., ve Sazcı, A. (2012). MEB Okul Öncesi Eğitim Programının Nörogelişimsel Açıdan Değerlendirilmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (36), 69-93.
5. Basun, B. & Erden, Ş. (2020). Kent Merkezi ve Kırsalda Yaşayan Okul Öncesi Çocuklarının Sosyal Problem Çözme Becerilerinin İncelemesi. Milli Eğitim Dergisi, 49 (227), 271-288.
6. Başaran, S. & Ulubey, Ö. (2018). 2013 Okul Öncesi Eğitim Programının Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 51(2), 1-38.
7. Bilaloğlu, G., Eti, İ. Ve Aktaş A, Y. (2022). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Güne Başlama Ve Oyun Zamanına İlişkin Görüş Ve Uygulamaları, Milli Eğitim Dergisi, 51 (233) , 151-175. DOI: 10.37669/milliegitim.772047. Can, B. Bütünleştirilmiş Etkinliklerin okul Öncesi Öğrencilerinin Gece Gündüz Oluşumu Hakkındaki Düşünce Biçimlerine Etkisinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019.
8. Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2007). Eğitimde Araştırma Yöntemleri (6. baskı). Londra ve New York, NY: Routledge Falmer.

9. Çobanoğlu, R., Yıldırım, A. & Çapa Aydın, Y. (2020). Okul Öncesi Eğitimin Niteliğine Bir Bakış: Aileler, Öğretmenler ve Çalışma Koşulları ile İlgili Sorunlar. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8 (2), 407-430.
10. Demirel, Ö. (2020). Kuramdan Uygulamaya Program Geliştirme. Pegem A Yayıncılık, Ankara, s:190. Doi Number: http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.75799
11. Eroğlu, E., B. ve Eker, C. (2024). 2013 ve 2024 yılı okul öncesi eğitim programlarının karşılaştırılması, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(151), 391-403.
12. Eviren, Ö. (2017). Eğitim Değerlendirme Modelleri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi 2(3), 57- 76.
13. Kalaycı, Ş. (2008). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil. Kandır, A., Özbey, S. ve İnal, G. (2009). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Eğitim Programlarının Planlama ve Uygulamada Karşılaştıkları Güçlüklerin İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (6), 374-387.
14. Karasar, N. (2023). Bilimsel Araştırma Yöntemi. 38. Baskı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
15. Koçyiğit, S. (2015). Family Involvement In Preschool Education: Rationale, Problems and Solutions For The Participants. Educational Sciences: Theory and Practice, 15(1), 141-157
16. Köksal, O., Dağal, B. ve Duman, A. (2016). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Öncesi Eğitim Programı Hakkındaki Görüşlerinin Belirlenmesi. International Journal Of Social Science (46), 379-394. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3395.
17. Kurşunlu, E. (2018). Türkiye'deki Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının Fiziksel Özelliklerinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Madaus, G.F., Scriven, M. & Stufflebam,D.L. (1983). Viewpoints on Educational and Human Services Evaluation. Boston: Kluwer-Nijhoff.
19. MEB (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. Ankara.
20. Milli Eğitim Kanunu (1973). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf (Erişim Tarihi: 27.05.2023).
21. Ornstein, A. C. & Hunkins, F.P. (2004) Curriculum Foundations: Principles and Theory, Boston: Allyn and Bacon
22. Özsırkıntı, D., Cenk, A., ve Bolat, E. (2014). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Öncesi Eğitim Programı Hakkındaki Görüşleri: Adana ili örneği. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 313-331. Sapsağlam, Ö. (2013). Değerlendirme Boyutuyla Okul Öncesi Eğitim Pprogramları (1952- 2013). Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1), 63-73.
23. Tuncer, B. (2015). Okul Öncesi Eğitimindeki Çağdaş Yaklaşımların İncelenmesi ve Meb Okul Öncesi Eğitim Programı ile Karşılaştırılması. International Journal Of Field Education, 1(2), 39-58.
24. Uşun, S. (2016) Eğitimde Program Değerlendirme Süreçler Yaklaşımlar ve Modeller. Ankara: Anı Yayıncılık.
25. Yazar, A. (2013). Okul Öncesi Eğitim Programının İlkokula Hazırlık Açısından Etkililiğinin İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüs.
26. Yazıcı, H. (2009). Öğretmenlik Mesleği, Motivasyon Kaynakları ve Temel Tutumlar; Kuramsal Bir Bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 33-46.