Social Media and Life Satisfaction in University Students: The Mediating Role of Loneliness

Öz

The aim of this study is to examine social media addiction and loneliness, which are among the factors affecting individuals' life satisfaction. The study group consists of 305 students studying at different universities and selected by convenient sampling method. Of the participants in the study, 81.6% (249) were female and 18.4% (56) were male. The age range of the participants included in the study varies between 18-43. According to the results obtained from the research, it is understood that social media addiction has a significant positive relationship with loneliness. Life satisfaction and social media addiction were found to have a significant negative relationship. Similar to social media addiction, loneliness was also found to have a significant negative relationship with life satisfaction. Similarly, loneliness was found to have a significant negative relationship with life satisfaction. In addition, the measurement model of the variables was tested and it was understood that the goodness of fit values were within acceptable ranges. Finally, according to the results of the mediation analysis, it was seen that the loneliness variable fully mediated between social media addiction and life satisfaction. Based on the results of the current research, suggestions were made to the researchers.

Anahtar Kelimeler

• Life Satisfaction
• Social media addiction
• Loneliness
• Addiction

Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Medya ve Yaşam Doyumu: Yalnızlığın Aracı Rolü

Öz

Bu çalışmanın amacı bireylerin yaşam doyumunu etkileyen unsurlar arasında yer alan sosyal medya bağımlılığı ve yalnızlığı incelemektir. Çalışma grubu farklı üniversitelerde öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 305 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada yer alan katılımcıların % 81.6’ı (249) kadın, % 18.4’ü (56) erkektir. Araştırmaya dahil olan katılımcıların yaş aralığı 18-43 arasında değişmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre sosyal medya bağımlılığının yalnızlık ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Yaşam doyumu ile sosyal medya bağımlılığının ise negatif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. Sosyal medya bağımlılığı gibi yalnızlığın da benzer şekilde yaşam doyumu ile negatif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Yalnızlığın da benzer şekilde yaşam doyumu ile negatif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte değişkenlerin ölçüm modeli test edilmiş ve uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir aralıklarda olduğu anlaşılmıştır. Son olarak yapılan aracılık analiz sonuçlarına göre yalnızlık değişkeninin sosyal medya bağımlılığı ve yaşam doyumu arasında tam aracılık yaptığı görülmüştür. Mevcut araştırma sonuçlara dayanarak araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yaşam Doyumu
• Sosyal Medya Bağımlılığı
• Yalnızlık
• Bağımlılık

Kaynakça

1. Atalay, R. (2014). Lise öğrencilerinin sosyal medyaya ilişkin tutumları ile algıladıkları sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişki Bahçelievler ilçesi örneği [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
2. Aydınlıoğlu, Ö. ve Susur, M. (2021). Sosyal medyada reklam ve tanıtım uygulamaları. G. D. Türk (Ed.), Sosyal medyada marka ve itibar yönetimi (ss. 151–180) içinde. Nobel Yayınları.
3. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness-of-fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88, 588-606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
4. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107, 238-246. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238.
5. Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. Wiley.
6. Blachnio, A., Przepiorka, A., & Pantic, I. (2016). Association between Facebook addiction, self-esteem and life satisfaction: A cross-sectional study. Computers in Human Behavior, 55, 701–705. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.10.026
7. Binark, M, Bayraktutan-Sütcü, G. ve Buçakcı, F. (2009). İnternet kafelerde gençlerin oyun oynama pratikleri: Ankara mikro ölçeğinde etnografik alan çalışmasının bulgularının değerlendirilmesi ve yeni medya okuryazarlığı önerisi, dijital oyun rehberi: Oyun tasarımı, türler ve oyuncu. Kalkedon Publications.
8. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Press.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayınları.
10. Cacioppo, J. T., & Cacioppo, S. (2018). The growing problem of loneliness. The Lancet, 391(10119), 426. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)30142-9
11. Creswell, J. W. (2014). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap.
12. Çeçen, A. R. (2007). Üniversite öğrencilerinin cinsiyet ve yaşam doyumu düzeylerine göre sosyal ve duygusal yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 180-190.
13. Çömlekçi, M. F. ve Başol, O. (2019). Gençlerin sosyal medya kullanım amaçları ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 173-188.
14. Dağlı, A. ve Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59) 1250-1262.
15. D’aboy, J. E. (1972). Loneliness: An investigation of terminology [Doktora Tezi, Arizona State University]. Proquest. https://www.proquest.com/docview/288428802?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses.
16. Dost, M. T. (2007). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun bazı değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(22), 132-143.
17. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
18. Diener, E. D., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75.
19. Dhir, A., Yossatorn, Y., Kaur, P., & Chen, S. (2018). Online social media fatigue and psychological wellbeing. A study of compulsive use, fear of missing out, fatigue, anxiety and depression. International Journal of Information Management, 40, 141–152. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2018.01.012
20. Franken, J. R., Huyn, H. H., & Wallen, N. E. (2012). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill.
21. Gilman, R., & Huebner, E. S. (2006). Characteristics of adolescents who report very high life satisfaction. Journal of Youth and Adolescence, 35, 293-301.
22. Griffiths, M. (1995). Technological addictions. Clinical psychology forum. Division of Clinical Psychology of the British Psychol Soc, 76, 14-19.
23. Günüç, S. (2009). İnternet bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı demografik değişkenler ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
24. Hu, L. & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
25. Hunt, M. G., Marx, R., Lipson, C., & Young, J. (2018). No more FOMO: Limiting social media decreases loneliness and depression. Journal of Social and Clinical Psychology, 37(10), 751–768. https://doi.org/10.1521/jscp.2018.37.10.751
26. İnanç, A., & Ekşi, H. (2022). Adaptation of RULS-6 loneliness scale (6-item short form) into Turkish: A validity and reliability study. Contemporary Educational Researches Journal, 12(4), 197–203. https://doi.org/10.18844/cerj.v12i4.7466.
27. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1988). LISREL 7: A guide to the program and applications. IL: SPSS Inc.
28. Karaalioğlu, Z. (2015). SPSS’de output analizi [Yayımlanmamış çalışma]. İstanbul Ticaret Üniversitesi.
29. Karagöz, Y. (2016). SPSS ve AMOS 23 uygulamalı istatistiksel analizler. Nobel Akademik Yayıncılık.
30. Karagöz, Y. (2019). SPSS AMOS meta uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Akademik Yayıncılık.
31. Keles, B., McCrae, N., & Grealish, A. (2020). A systematic review: The influence of social media on depression, anxiety, and psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 79–93. https://doi.org/10.1080/02673843.2019.1590851
32. Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
33. Longstreet, P., & Brooks, S. (2017). Life Satisfaction: A key to managing internet & social media addiction. Technology in Society, 50, 73-77.
34. Marsh, H. W., Balla, J. R., & McDonald, R. P. (1988). Goodness-of-fit indexes in confirmatory factor analysis: The effect of sample size. Psychological Bulletin, 103, 391-410. doi:10.1037//0033-2909.103.3.391
35. Nowland, R., Necka, E. A., & Cacioppo, J. T. (2018). Loneliness and social internet use: Pathways to reconnection in a digital world? Perspectives on Psychological Science, 13(1), 70–87. https://doi.org/10.1177/1745691617713052
36. Onat, F. (2010). Bir halkla ilişkiler uygulama alanı olarak sosyal medya kullanımı: Sivil toplum örgütleri üzerine bir inceleme. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 31, 103-122.
37. Özer, M. ve Karabulut Ö. Ö. (2003). Yaşlılarda yaşam doyumu. Geriatri, 6(2), 72-74.
38. Orben, A., & Przybylski, A. K. (2019). The association between adolescent well-being and digital technology use. Nature Human Behaviour, 3(2), 173–182. https://doi.org/10.1038/s41562-018-0506-1
39. Peplau, L. A., & Perlman, D. (1979). Blueprint for a social psychological theory of loneliness. İçinde Love and attraction (ss. 101–110). Elsevier.
40. Perlman, D., & Peplau, L. A. (1981). Toward a social psychology of loneliness. Personal Relationships, 3, 31-56.
41. Savci, M., & Aysan, F. (2017). Technological addictions and social connectedness: Predictor effect of internet addiction, social media addiction, digital game addiction adn smartphone addiction on social connectedness. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 30(3), 202-216.
42. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). (N. Baloğlu, Çev. Ed.) Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı. Nobel Akademik Yayıncılık.
43. Turan R. T. (2015). Başkent Üniversitesi öğrencilerinde internet bağımlılığı sıklığı ve ilişkili faktörler {Tıpta Uzmanlık Tezi, Başkent Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
44. Türkel, Z. ve Dilmaç, B. (2019). Ergenlerde sosyal medya kullanımı, yalnızlık ve yaşam doyumu arasındaki yarayıcı ilişkiler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 57-70.
45. Tutgun Ünal, A. (2015). Sosyal medya bağımlılığı: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma [Doktora Tezi Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
46. Yalçın, G. (2015). Sosyal medyanın yoğun kullanımın ileri ergenlikte yalnızlık ve depresyona etkisi [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
47. Wongpakaran, N. Wongpakaran, T. Pinyopornpanish, M. Simcharoen, S. Suradom, C. Varnado, P., & Kuntawong, P. (2020). Development and validation of a 6‐item Revised UCLA Loneliness Scale (RULS‐6) using Rasch analysis. British Journal of Health Psychology, 25, 233–256. https://doi.org/10.1111/bjhpd.12404.