Dijital Oyun Destekli Programın Okul Öncesi Çocukların Sayı Becerilerine Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, dijital oyun destekli matematik eğitim programının ve matematik içerikli dijital oyunların, 54-66 aylık çocukların sayma becerilerine yönelik temel matematik becerileri üzerindeki etkisini incelemek ve bu becerilerdeki değişimi ortaya koymaktır. Araştırma iç içe karma desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmında ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel model nitel kısmında ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 60-72 aylık 54 çocuktan oluşmaktadır. Uygulama sürecinde 10 hafta boyunca haftada iki oturum deney 1 grubu çocukları ile “Dijital Oyun Destekli Matematik Eğitim Programı” (DODMEP) ve deney 2 grubu çocukları ile “Matematik İçerikli Dijital Oyun Uygulamaları” (MİDOU) gerçekleştirilmiştir. Bu sürede kontrol grubun araştırmacı tarafından herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmada veri toplama araçları Demografik Bilgi Formu, Güncellenmiş Erken Aritmetik Testi, gözlem, alan notları ve çocukların ürünlerinden elde edilen dokümanlardır. Nicel verilerin analizinde SPSS kullanılarak Shapiro-Wilk testi, Mann-Whitney U Testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Cohen’s d istatistikleri kullanılmış ve nitel verilerin analizinde içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda DODMEP ve MİDOU’nun çocukların saymaya ilişkin temel matematik becerileri üzerinde yüksek düzeyde etkili olduğu, aynı zamanda dijital oyunların etkinliklerle bütünleştirildiği DODMEP’in yalnızca dijital oyunların yer aldığı MİDOU’ya göre çocukların saymaya ilişkin matematik becerilerini geliştirme konusunda daha etkili olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• matematik eğitimi
• dijital oyun
• sayı kavramı
• okul öncesi dönem

Etik Beyan

Bu çalışma Gazi Üniversitesi Etik Komisyonunda (Araştırma Kod No. 2017-415) 14.11.2017 tarihli 2017/09 toplantısında alınan onay kararı ile yürütülmüştür.

Effects of a Digital Play-Based Program on Preschool Children’s Numeracy Skills

Öz

This study aimed to examine the effects of a digital play-supported mathematics education program and digital plays with math content on counting-related basic math skills in 54–66-month-old children and to identify changes in these skills. The study employed an embedded mixed-methods design. A quasi-experimental design with a pre-test–post-test paired control group was employed in the quantitative part, and a case study design was used in the qualitative part. The study group comprised 54 children. The data were collected in 2020. For 10 weeks, two sessions per week, the Digital Play Supported Mathematics Education Program (DODMEP) was implemented with experimental group 1 and Digital Play Applications with Mathematics Content (MİDOU) with experimental group 2. The control group continued with activities prepared by their teacher in line with the national preschool education program. The data collection tools included the Demographic Information Form, the Revised Early Numeracy Test (ENT-R), observations, field notes, and documents obtained from children's products. The results showed that DODMEP and MİDOU were highly effective in improving children's counting related basic math skills, and that DODMEP, in which digital plays were integrated with activities, was more effective than MİDOU, which consisted solely of digital plays.

Anahtar Kelimeler

• preschool
• math education
• digital play
• number concept

Kaynakça

1. Alabay, E. (2006). *Altı yaş okulöncesi dönemi çocuklarına bilgisayar destekli matematiksel kavramların öğretimi* [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
2. Atış Akyol, N., & Aşkar, N. (2022). Erken çocukluk döneminde 21. yüzyıl becerileri. *Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42*(3), 2597-2629. https://doi.org/10.17152/gefad.1081472
3. Başdemir, B. (2024). *Dijital teknoloji destekli fen ve matematik eğitimi programının okul öncesi dönem çocuklarında bilimsel süreç becerileri ve geometri-uzaysal algılarına etkisi* [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
4. Bilir Çevik, B. (2025). *Artırılmış gerçeklik destekli öğretim uygulamalarının okul öncesi çocukların erken geometri becerisine etkisi* [Doktora tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
5. Blair, K. P. (2013). Learning in Critter Corral: Evaluating three kinds of feedback in a preschool math game. In N. Sawhney, E. Reardon, & J. P. Hourcade (Eds.), *Proceedings of the Interaction Design and Children 2013 Conference* (pp. 372-375). ACM.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). *Bilimsel araştırma yöntemleri*. Pegem Akademi.
7. Canadian Paediatric Society. (2023). Screen time and preschool children: Promoting health and development in a digital world. *Paediatrics & Child Health, 28*(3), 184–192.
8. Claessens, A., & Engel, M. (2013). How important is where you start? Early mathematics knowledge and later school success. *Teacher’s College Record, 115*(6), 1–29. https://doi.org/10.1177/016146811311500603

9. Cohen, J. (1988). *Statistical power analysis for the behavioral sciences* (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
10. Cross, C. T., Woods, T. A., & Schweingruber, H. (Eds.). (2009). *Mathematics learning in early childhood: Paths toward excellence and equity.* The National Academies Press.
11. Dağlı, H., & Dağlıoğlu, H. E. (2018). Çocuklar için Matematiği Sevme Ölçeği’nin (ÇMSÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması. *Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38*(3), 1143-1172. https://doi.org/10.17152/gefad.378128
12. Efe Kendüzler, S. (2023). *Eğitsel oyun, matematik merkezinde oyun ve dijital oyunun çocukların matematik ve öz-düzenlemeli öğrenme becerilerine etkisi* [Doktora tezi, Pamukkale Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
13. Elliot, A. (2016). Play, learning and communication. In M. Ebbeck & M. Waniganayake (Eds.), *Play in early childhood education: Learning in diverse contexts* (pp. 391-416). Oxford University Press.
14. Erdoğan, S. (2015). Okul öncesi dönemde matematik programı. B. Akman (Ed.) *Okul öncesi matematik eğitimi* (ss. 173-190) içinde. Pegem Akademi.
15. Ertürk, H., Yiğitcan Nayir, Ö., Özgan, Ş., Gülcan Arslan, G., Akdemir Tokdemir, T., & Çevik, N. (2024). Okul öncesi dönemde teknoloji kullanımının matematik öğrenimi üzerine etkileri. S. Coşkun, S. Özdemir, S. Öcal, M. Naillioğlu Kaymak, U. Alper, F. Göregen ve M. Koçyiğit Gürbüz (Ed.), *AUEYK Özet Bildiri Kitabı* (ss. 32–34) içinde. Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğü.
16. Genç Çopur, H., Dağlıoğlu, H. E., & Dağlı, H. (2020). Google Play Store ve Apple Store'daki dijital oyunların matematik eğitimi standartları ve çocuğa uygunluğu açısından incelenmesi. *TURAN: Stratejik Araştırmalar Merkezi, 12*(47), 163-176. http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
17. Guo, Q., & Waniganayake, M. (2016). Building intercultural connections through technology-based play. In M. Ebbeck & M. Waniganayake (Eds.). *Play in early childhood education: Learning in diverse contexts* (pp. 470-497). Oxford University Press.
18. Hoareau, L., & Tazouti, Y. (2024). Effect of teachers’ acceptance of an educational app on students’ early literacy and early numeracy skills. *Education and Information Technologies, 29*, 8393–8414. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12175-9
19. Hundeland, P. S., Carlsen, M., & Erfjord, I. (2014). Children’s engagement with mathematics in kindergarten mediated by the use of digital tools. In U. Kortenkamp, B. Brandt, C. Benz, G. Krummheuer, S. Ladel, & R. Vogel (Eds.), *Early mathematics learning. Selected papers of the POEM 2012 Conference* (pp. 207–221). Springer. http://web3.gyldendal.no/multi/1-4nettoppgaver/multi1b/kapittel7/oppgaveC/
20. Işıkoğlu Erdoğan, N. (2018). Okul öncesi dönemde sınıfta teknoloji kullanımı: Okul öncesi eğitimi ve teknoloji. P. Bayhan (Ed.), *Okul öncesi eğitiminde teknolojinin rolü* (ss. 33-51) içinde. Hedef CS.
21. Jordan, N., & Levine, S. (2009). Socioeconomic variation, number competence, and mathematics learning difficulties in young children. *Developmental Disabilities Research Reviews, 15*, 60-68. https://doi.org/10.1002/ddrr.46
22. Kaçıra, A. B., & Dağlıoğlu, H. E. (2019). Güncellenmiş Erken Aritmetik Testi’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. *Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39*(1), 211-247. https://doi.org/10.17152/gefad.377619
23. Kol, S. (2017). *Erken çocuklukta teknoloji kullanımı.* Pegem Akademi.
24. Marsh, J., Plowman, L., Yamada-Rice, D., Bishop, J., & Scott, F. (2016). Digital play: a new classification. *Early Years*, *36*(3), 242–253. https://doi.org/10.1080/09575146.2016.1167675
25. McCarthy, E., Tiu, M., & Li, L. (2018). Learning math with curious George and the odd squad: Transmedia in the classroom. *Technology, Knowledge and Learning, 23*(2), 223-246. https://doi.org/10.1007/s10758-018-9361-4
26. McManis, M. H., & McManis, L. D. (2016). Using a touch-based, computer-assisted learning system to pro-mote literacy and math skills for low-income preschoolers. *Journal of Information Technology Education: Research, 15*, 409-429. https://doi.org/10.28945/3550
27. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). *Qualitative data analysis: An expanded sourcebook*. SAGE Publications.
28. Miller, T. (2018). Developing numeracy skills using interactive technology in a play-based learning environment. *International Journal of STEM Education, 5*(1), 1-11. https://doi.org/10.1186/s40594-018-0135-2
29. National Association for the Education of Young Children & National Council of Teachers of Mathematics. (2010). *Early childhood mathematics: Promoting good beginnings*. https://www.naeyc.org/sites/default/files/globally-shared/downloads/PDFs/resources/position-statements/psmath.pdf
30. Nikolopoulou, K., & Gialamas, V. (2015). ICT and play in preschool: Early childhood teachers’ beliefs and confidence. *International Journal of Early Years Education, 23*(4), 409-425. https://doi.org/10.1080/09669760.2015.1078727
31. Papadakis, S., Kalogiannakis, M., & Zaranis, N. (2017). Designing and creating an educational app rubric for preschool teachers. *Education and Information Technologies, 22*(6), 3147-3165. https://doi.org/10.1007/s10639-017-9579-0
32. Papadakis, S., Kalogiannakis, M., & Zaranis, N. (2018). Educational apps from the Android Google Play for Greek preschoolers: A systematic review. *Computers & Education, 116*, 139-160. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2017.09.007
33. Pasnik, S., & Llorente, C. (2013). *Preschool teachers can use a PBS KIDS transmedia curriculum supplement to support young children’s mathematics learning: Results of a randomized controlled trial*. Society for Research on Educational Effectiveness.
34. Pound, L. (2008). *Thinking and learning about mathematics in the early years*. Routledge.
35. Presser, A. L., Vahey, P., & Dominguez, X. (2015). *Improving mathematics learning by integrating curricular activities with innovative and developmentally appropriate digital apps: Findings from the next generation preschool math evaluation*. Society for Research on Educational Effectiveness. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED562305.pdf
36. Rosenfeld, D., Dominguez, X., Llorente, C., Pasnik, S., Moorthy, S., Hupert, N., Gerard, S., & Vidiksis, R. (2019). A curriculum supplement that integrates transmedia to promote early math learning: A randomized controlled trial of a PBS KIDS intervention. *Early Childhood Research Quarterly, 49,* 241–253. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2019.07.003
37. Sancak, Ö. (2003). *Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 6 yaş çocuklarına sayı ve şekil kavramlarının kazandırılmasında bilgisayar destekli eğitim ile geleneksel eğitim yöntemlerinin karşılaştırılması* [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
38. Schacter, J., Shih, J., Allen, C. M., DeVaul, L., Adkins, A. B., Ito, T., & Jo, B. (2016). Math shelf: A randomized trial of a prekindergarten tablet number sense curriculum. *Early Education and Development, 27*(1), 74–88. https://doi.org/10.1080/10409289.2015.1057462
39. Solmaz, E. (2017). Eğitim yazılımları. S. Şahin (Ed.), *Eğitimde bilişim teknolojileri* (ss. 453-486) içinde. Pegem Akademi.
40. Sperry Smith, S. (2016). *Early childhood mathematics* (S. Erdoğan & H. Arslan Çiftçi, Trans.). Eğiten Kitap.
41. Sullivan, P. A., Gervasoni, A., & Phillipson, S. (2017). Describing the mathematical intentions of early learning childhood experiences. In *Engaging families as children's first mathematics educators* (pp. 3-15). Springer.
42. Topuz, B., & Kaptan, A. Y. (2017). Oyun ve öğrenme aracı olarak çocuk mobil uygulamaları. *Electronic Turkish Studies, 12*(32), 111-126.
43. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). *Sosyoekonomik seviye 2023*. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sosyoekonomik-Seviye-2023-57942
44. Van Luit J. E. H., & Van de Rijt B. A. M. (2009). *Utrechtse getalbegrip toets–revised* [Early numeracy test–revised]. Doetinchem, Netherlands: Graviant.
45. Van de Rijt, B. A. M., van Luit, J. E. H., & Pennings, A. H. (1999). The construction of the Utrecht Early Mathematical Competence Scales. *Educational and Psychological Measurement, 59*(2), 289–309. https://doi.org/10.1177/0013164499592006
46. Van der Ven, F., Segers, E., Takashima, A., & Verhoeven, L. (2017). Effects of a tablet game intervention on simple addition and subtraction fluency in first graders. *Computers in Human Behavior*, *72*, 200-207.
47. Walton, J. M. (2018). *Evaluating the impact of a tablet-based intervention on the mathematics attainment, receptive language and approaches to learning of preschool children* [Doctoral dissertation, University of Nottingham].
48. Watts, T. W., Duncan, G. J., Clements, D. H., & Sarama, J. (2017). What is the long‐run impact of learning mathematics during preschool?. *Child Development, 89*(2), 539-545. https://doi.org/10.1111/cdev.12713