Öğretmenlerde Şükran, Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Psikolojik Sağlamlık ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, öğretmenlerde şükran, belirsizliğe tahammülsüzlük, yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca ele alınan değişkenlerin cinsiyete göre farklılaşma durumları da incelenmiştir. Bu çerçevede ele alınan değişkenler arası ilişkiler incelenmiş ve alanyazına dayalı olarak geliştirilen bir model test edilmiştir. Çalışmaya Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurumlarda görev yapan toplam 775 öğretmen katılmıştır. Katılımcıların %64’ü kadın (497), %36’sı (278) erkektir. Araştırma verileri Şükran, Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Kısa Psikolojik Sağlamlık ile Yaşam Doyumu Ölçekleri ile toplanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre şükranın ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün cinsiyet açısından farklılaşmadığı, psikolojik sağlamlığın ve yaşam doyumunun ise cinsiyete göre anlamlı farklılaşma gösterdiği belirlenmiştir. Erkek katılımcıların psikolojik sağlamlık düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu belirlenirken, kadın katılımcıların yaşam doyumları erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Araştırmada ele alınan tüm değişkenler arasında anlamlı ilişkiler elde edilmiştir. Araştırmada önerilen hipotetik modele göre şükran duymanın yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık ile hem doğrudan anlamlı ilişkilere sahip olduğu, hem de belirsizliğe tahammülsüzlük üzerinden bu değişkenlerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda ulaşılan tüm bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Şükran
• Yaşam Doyumu
• Belirsizliğe Tahammülsüzlük
• psikolojik sağlamlık

Destekleyen Kurum

Çalışma için herhangi bir yerden finansman desteği alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışma etik ilkelere göre yürütülmüş ve katılımcılara bilgilendirilmiş onam sunularak, çalışmaya gönüllü katılım onayları alınmıştır. Herhangi bir insana ya da canlıya zarar verecek olumsuz bir durum yaşanmamıştır.

Examining the Relationships Among Gratitude, Intolerance of Uncertainty, Resilience, and Life Satisfaction Among Teachers

Öz

This study examined the relationships among gratitude, intolerance of uncertainty, life satisfaction, and resilience among teachers. The study also examined whether these variables differed by gender. Within this framework, the study examined the relationships among the variables and tested a model developed from the literature. A total of 775 teachers working in institutions affiliated with the Ministry of National Education participated in the study. Sixty-four percent of the participants were women (497), and 36 percent (278) were men. We collected research data by using the Gratitude Scale, the Intolerance of Uncertainty Scale, the Brief Psychological Resilience Scale, and the Life Satisfaction Scale. The results showed that gratitude and intolerance of uncertainty did not differ by gender, whereas resilience and life satisfaction did. Male participants had higher levels of psychological resilience than females, while female participants had higher levels of life satisfaction than males. The study found significant relationships among all variables examined. According to the hypothetical model proposed in the study, feeling gratitude has both direct, significant relationships with life satisfaction and psychological resilience, as well as indirect relationships with these variables through intolerance of uncertainty. The study discussed all findings within the literature framework.

Anahtar Kelimeler

• Gratitude
• Life Satisfaction
• Intolerance of Uncertainty
• Resilience

Kaynakça

1. Akbaş, G. ve Alıcı, B. Y. (2025). Psikolojik sağlamlık, yaşam doyumu ve algılanan stres. *Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi,* (64), 161-176. https://doi.org/10.35237/suitder.1749962
2. Arslan, S. (2015). *Anneye bağlanma ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin yaşam doyumu, öğrenilmiş çaresizlik ve minnettarlık aracı rolüyle incelenmesi.* [*An analysis on maternal attachment and organizational commitment relationship with the moderating roles of life satisfaction, learned helplessness, and gratitude*] [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
3. Aydın, İ., Öncü, E., Akbulut, V. ve Küçük Kılıç, S. (2019). Öğretmen adaylarında boş zaman sıkılma algısı ve psikolojik sağlamlık ilişkisi. *Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21*(1), 39-53.
4. Aydın, M. ve Egemberdiyeva, E. (2018). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi. *Türkiye Eğitim Dergisi, 3*(1), 37-53.
5. Barahmand, U. (2008). Age and gender differences in adolescent worry. *Personality and Individual Differences, 45*(8), 778–783.
6. Barahmand, U., & Haji, A. (2014). The impact of intolerance of uncertainty, worry and irritability on quality of life in persons with epilepsy: Irritability as mediator. *Epilepsy Research, 108*(8), 1335-1344.
7. Begun, A. L. (1993). Human behavior and the social environment: The vulnerability, risk and resilience model. *Journal of Social Work Education, 29,* 26-36.
8. Cantürk, G. (2021). Öğretmenlerin karşılaştıkları ekonomik sorunlar ve maaş artışı talepleriyle ilgili görüşleri: Twitter analizi. *Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi*, *5*(2), 202-223. https://doi.org/10.46762/mamulebd.991380

9. Carleton, R. N., Norton, M. P. J., & Asmundson, G. J. (2007). Fearing the unknown: A shortversion of the intolerance of uncertainty scale. *Journal of Anxiety Disorders, 21*(1), 105-117.
10. Chan, D. W. (2003). Hardiness and it’s role in the stress–burnout relationship among prospective Chinese teachers in Hong Kong. *Teaching and Teacher Education, 19*(4), 381-395.
11. Cole, M. S., Feild, H. S., & Harris, S. G. (2004). Student learning motivation and psychological hardiness: Interactiveeffects on students reactions to a management class. *Academy Of Management Learning and Education, 3*(1), 64-85.
12. Coşkun, E. (2019). *Duygusal zeka ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün stresle başa çıkma tarzlarına etkisinin incelenmesi* [*Investigation of the effect of emotional intelligence and intolerance of uncertainty to the ways of coping with stress*][Yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
13. Çelikten, M. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. *Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi*, *1*(19), 207-237.
14. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli SPSS ve LISREL uygulamaları. [Multivariate SPSS and LISREL Applications for the Social Sciences.] *Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık*.
15. Datu, J. A. D., & Mateo, N. J. (2015). Gratitude and life satisfaction among Filipino adolescents: The mediating role of meaning in life. *International Journal for the Advancement of Counselling*, *37*(2), 198-206.
16. Della Giusta, M., Jewell, S. L., & Kambhampati, U. S. (2011). Gender and life satisfaction in the UK. *Feminist Economics*, *17*(3), 1-34.
17. Demir, R. ve Murat, M. (2017). Öğretmen adaylarının mutluluk, iyimserlik, yaşam anlamı ve yaşam doyumlarının incelenmesi. *OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7*(13), 347-378.
18. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. *Journal of Personality Assessment*, *49*(1), 71-75.
19. Doğan, T. (2015). Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. *The Journal of Happiness & Well-Being, 3*(1), 93-102.
20. Dugas, M. J., Freeston, M. H., & Ladouceur, R. (1997). Intolerance of uncertainty and problem orientation in worry. *Cognitive Therapy and Research*, *21*(6), 593-606.
21. Dugas, M. J., Gosselin, P., & Ladouceur, R. (2001). Intolerance of uncertainty and worry: Investigating specifity in a nonclinical sample. *Cognitive Therapy and Research*, *25*(5), 551-558.
22. Dursun, A. ve Özkan, M. S. (2019). Ergenlerin gelecek kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkide yaşam doyumunun aracı rolü. *Yaşam Becerileri Dergisi*, *3*(5), 23-37.
23. Dutta, T., Chhajer, R., Nag, S., & Dhir, S. (2023). Impact of intolerance of uncertainty on well-being during COVID-19 pandemic in India: Does practising gratitude and mindfulness help?. *IIMB Management Review*, *35*(3), 286-297.
24. Emmons, R. A. (2004). *The psychology of gratitude: An introduction.* In R. A. Emmons & M. E. McCullough (Eds.), *The psychology of gratitude* (pp. 3–16). Oxford University Press.
25. Emmons, R. A., & Shelton, C. S. (2002). Gratitude and the science of positive psychology. In C. R. Snyderand S. J. Lopez (Eds.), *Handbook of positive psychology* (pp. 459-471). Oxford University Press.
26. Erguvan, F. M. (2015). *Üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri ile psikolojik iyi olma düzeylerinin incelenmesi* [*An Examination of Intolerance of Uncertainty Levels and Psychological Well-Being Levels of University Students*][Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
27. Ersöz, F., Ersöz, T., & Konuşkan, Ö. (2016). Belirsizlikle başa çıkmada etkili olan kriterlerin araştırılması: Bir üniversite uygulaması. *Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi*, *25*(3), 215-232.
28. Eryılmaz, A. (2014). Üniversite öğrencileri için geliştirilen öznel iyi oluşu artırma programının etkililiğinin incelenmesi. *Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1*(31), 111-128.
29. Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. *American Psychologist*, *56*(3), 218.
30. Fredrickson, B. L. (2004). The broaden–and–build theory of positive emotions. *Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences*, *359*(1449), 1367-1377. https://doi.org/10.1098/rstb.2004.1512
31. Geçgin, F. M., & Sahranç, Ü. (2017). The relationships between intolerance of uncertainty and psychological well-being. *Sakarya University Journal of Education*, *7*(4), 739-756. https://doi.org/10.19126/suje.383737
32. Göçen, G. (2012). *Şükür ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişki üzerine bir alan araştırması* [*A case study on the relationship between gratitude and psychological well-being]* [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
33. Gök, A., & Koğar, E. Y. (2021). A meta-analysis study on gender differences in psychological resilience levels. *Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi*, *3*(2), 132-143. https://doi.org/10.35365/ctjpp.21.2.15
34. Gül, İ. ve Güngör, C. (2022). Öğretmenlik meslek kanununa ilişkin öğretmen görüşleri. *Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi*, *19*(3), 1098-1123. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1090770
35. Güngörmüş, K., Okanlı, A. ve Kocabeyoğlu, T. (2015). Hemşirelik öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve etkileyen faktörler. *Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 6*(1), 9-14.
36. Günsel, B. ve Ercan, H. (2025). Ergenlerde psikolojik sağlamlığın yordayıcısı olarak şükran ve umut. *Turkish Studies - Education, 20*(2), 197-214. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.81012
37. Hahn, N., Brzoska, P., & Kiessling, C. (2024). On the correlation between gratitude and resilience in medical students. *GMS Journal for Medical Education*, *41*(1), Doc8. https://doi.org/10.3205/zma001663
38. Henderson, N., & Milstein, M. M. (1996), *Resiliency in schools: Making it happen for students and educators*. Corwin Press.
39. Hirani, S., Lasiuk, G., & Hegadoren, K. (2016). The intersection of gender and resilience. *Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 23*(6-7), 455–467. https://doi.org/10.1111/jpm.12313
40. Hoşoğlu, R., Fırıncı Kodaz, A., Yılmaz Bingöl, T. ve Vural Batık, M. (2018). Öğretmen adaylarında psikolojik sağlamlık. *OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi,* *8*(14), 217-239.
41. Hunter, A. J. (2001). A cross-cultural comparison of resilience in adolescents. *Journal of Pediatric Nursing, 16*, 172-179.
42. Joshanloo, M. (2018). Gender differences in the predictors of life satisfaction across 150 nations. *Personality and Individual Differences, 135*, 312–315. https://doi.org/10.1016/j.paid.2018.07.043
43. Kapıkıran, Ş. (2016). Yaşlılarda yalnızlık ile yaşam doyumu arasındaki ilişki sosyal desteğin aracılık rolünün sınanması. *Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi*, *9*(1), 13–25.
44. Karataş, Z. ve Uzun, K. (2018). Belirsizliğe tahammülsüzlüğün yordayıcısı olarak endişe ile ilgili olumlu ve olumsuz inançlar. *Kastamonu Eğitim Dergisi*, *26*(4), 1267-1276.
45. Kardaş, F. (2021). The fear of COVID-19 raises the level of depression, anxiety and stress through the mediating role of intolerance of uncertainty. *Studia Psychologica, 63*(3), 291-306. https://doi.org/10.31577/sp.2021.03.828
46. Kardaş, F. (2017). *Üniversite öğrencilerinde bir model sınaması: Pozitif duyguların ve kişisel kaynakların etkileşimi* [*A model testing on university students: The interaction of positive emotions and personal resources* ][Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
47. Kardaş, F., & Yalçın, İ. (2018). Şükran: Ruh sağlığı alanında güncel bir kavram. *Psikiyatride Guncel Yaklasimlar-Current Approaches in Psychiatry*, *10*(1),1-18. doi:10.18863/pgy.334494
48. Kardaş, F. ve Yalçın, İ. (2019). Şükran ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. *Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18*(69), 13-31.
49. Kardaş, F. ve Yalçın, İ. (2021). The broaden-and-built theory of gratitude: Testing a model of well-being and resilience on Turkish college students. *Participatory Educational Research*, *8*(1), 141-159. https://doi.org/10.17275/per.21.8.8.1
50. Kardas, F., Cam, Z., Eskısu, M., & Gelıbolu, S. (2019). Gratitude, hope, optimism and life satisfaction as predictors of psychological well-being. *Eurasian Journal of Educational Research*, *19*(82), 81-100. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/789008
51. Khan, I., & Singh, N. (2013). A study on gender differences on gratitude, spirituality and forgiveness among school teachers. *International Journal of Applied Sciences and Engineering*, *1*(1), 9-14.
52. Koçak, M., Atlı Özbaş, A. ve Gürhan, N. (2017). Beden eğitimi ve spor öğrencilerinin psikolojik sağlamlık ve özyeterlik düzeyinin belirlenmesi. *Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11*(2), 129-135.
53. Koerner, N., & Dugas, M. J. (2008). An investigation of appraisals in individuals vulnerable to excessive worry: The role of ıntolerance of uncertainty. *Cognitive Therapy and Research, 32*(5), 619-638.
54. Köker, S. (1991). *Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması* [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
55. Krause, N. (2006). Gratitude toward god, stress, and health in late life research on aging. *Research on Aging, 28,* 163−183.
56. Krause, N., Emmons, R. A., Ironson, G., & Hill, P. C. (2017). General feelings of gratitude, gratitude to god, and hemoglobin A1c: Exploring variations by gender. *The Journal of Positive Psychology*, *12*(6), 639-650. https://doi.org/10.1080/17439760.2017.1326520
57. Lasota, A., Tomaszek, K., & Bosacki, S. (2020). Empathy, gratitude, and resilience–does gender make a difference?. *Anales de Psicología/Annals of Psychology*, *36*(3), 521-532. https://doi.org/10.6018/analesps.391541
58. Liao, K. Y. H., & Wei, M. (2023). Intolerance of uncertainty, acculturative stress, gratitude, and distress: A moderated mediation model. *The Counseling Psychologist*, *51*(2), 270-294. https://doi.org/10.1177/00110000221138803
59. Luthar, S. S., Cicchetti, D., & Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. *Child Development, 71*(3), 543-562.
60. Lyubomirsky, S. (2008). *The how of happiness: A scientific approach to getting life you want.* The Penguin Press.
61. Malkoç, A., & Yalçın, İ. (2015). Relationships among resilience, social support, coping, and psychological well-being among university students. *Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 5*(43), 35-43.
62. Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. *American Psychologist, 56*(3), 227-238.
63. McCullough, M. E., Emmons, R. A., & Tsang, J. (2002). The grateful disposition: A conceptual and empirical topography. *Journal of Personality and Social Psychology, 82,* 112-127
64. Myers, D. G., & Diener, E. (1995). Who is happy?. *Psychological Science*, *6*(1), 10-19.
65. Nelson, S. K., & Lyubomirsky, S. (2016). Gratitude. In H. S. Friedman (Ed.), *Encyclopedia of mental health* (2nd ed.) (pp. 277-280). Academic Press.
66. Oğuz Duran, N. ve Tan, Ş. (2013). Minnettarlık ve yaşam amaçları yazma çalışmalarının öznel iyi oluşa etkisi. *Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi*, *5*(40), 154-166.
67. Olson, E. A., I. M., Rosso, Demers, L. A., Divatia, S., & Killgore, W. D. S. (2016). Sex differences in psychological factors associated with social discounting. *Journal of Behavioral Decision Making*, *29*, 60–66.
68. Orçin, H., Demir, R. ve Özcan, R. (2025). Şükranın yordayıcısı olarak özgecilik ve psikolojik sağlamlık özellikleri incelenmesi. *Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 3*(1), 65-76.
69. Örücü, E. ve Hasırcı, I. (2024). Örgütlerde hiyerarşi kültürü ve lider-üye etkileşiminin sessiz istifa davranışı üzerindeki etkisi. *Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25*(1), 275-291. https://doi.org/10.31671/doujournal.1338999
70. Özmete, E. ve Eker, İ. (2012). İş-aile yaşamı çatışması ve roller: Kamu sektörü örneğinde bir değerlendirme. *Çalışma İlişkileri Dergisi*, *3*(2), 1-23.
71. Park, N., Peterson, C., & Seligman, M. E. (2004). Strengths of character and well-being. *Journal of Social and Clinical Psychology*, *23*(5), 603-619.
72. Robustelli, B. L., & Whisman, M. A. (2018). Gratitude and life satisfaction in the United States and Japan. *Journal of Happiness Studies*, *19*(1), 41-55. https://doi.org/10.1007/s10902-016-9802-5
73. Sarıçam, H., Erguvan, F. M., Akın, A. ve Akça, M. Ş. (2014). Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) Türkçe formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. *Route Educational and Social Science Journal, 1*(3), 148-157
74. Sezer, Ö. ve Turğut, E. (2019). Ergenlerde şükran, yaşam amaçları ve yaşam doyumunun bazı değişkenler açısından incelenmesi. *Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16*(1), 1463-1491.
75. Shin, D. C., &Johnson, D. M. (1978). Avowed happiness as an overall assessment of the quality of life. *Social Indicators Research, 5*, 475-492.
76. Skalski, S., & Pochwatko, G. (2020). Gratitude is female. Biological sex, socio-cultural gender versus gratitude and positive orientation. *Current Issues in Personality Psychology, 8*(1), 1-9. https://doi.org/10.5114/cipp.2020.93624
77. Smith, B. W., Dalen, J., Wiggins, K., Tooley, E., Christopher, P., & Jennifer Bernard, J. (2008). The brief resilience scale: Assessing the ability to bounce back. *International Journal of Behavioral Medicine*, *15,* 194–200.
78. Soba, M., Babayiğit, A. ve Demir, E. (2017). Yaşam doyumu ve tükenmişlik; öğretmenler üzerine bir araştırma. *Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute*, *9*(19), 269-286. https://doi.org/10.20875/makusobed.323873
79. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. *Türk Psikoloji Yazıları, 3*(6), 74-79.
80. Şahin, A. (2019). Üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık ile yaşam doyumu ve iyi oluş arasındaki ilişkiler. *Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 0*(8), 151-176.
81. Şar, A., Işıklar, A. ve Aydoğan, İ. (2012). Atama bekleyen öğretmen adaylarının yaşam doyumunu yordayıcı değişkenlerin incelenmesi. *Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi*, *1*(23), 257-271.
82. Şimşek, Ö. F. (2007). *Yapısal eşitlik modellemesine giriş*. [*Introduction to Structural Equation Modeling*] Ekinoks.
83. Tönbül, Ö. (2020). Koronavirüs (covid-19) salgını sonrası 20-60 yaş arası bireylerin psikolojik dayanıklılıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. *Humanistic Perspective, 2*(2), 159-174.
84. Tugade, M. M., Fredrickson, B. L., & Feldman Barrett, L. (2004). Psychological resilience and positive emotional granularity: Examining the benefits of positive emotions on coping and health. *Journal of Personality, 72*(6), 1161-1190.
85. Ülker Tümlü, G. ve Recepoğlu, E. (2013). Üniversite akademik personelinin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. *Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3*(3), 205-213.
86. Vieselmeyer, J., Holguin, J., & Mezulis, A. (2017). The role of resilience and gratitude in posttraumatic stress and growth following a campus shooting. *Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy, 9*(1), 62–69. https://doi.org/10.1037/tra0000149
87. Wang, X., & Cheng, Z. (2020). Cross-sectional studies: Strengths, weaknesses, and recommendations. *Chest, 158*(1), S65-S71. https://doi.org/10.1016/j.chest.2020.03.012
88. Watkins, P. C., Woodward, K., Stone, T., & Kolts, R. L. (2003). Gratitude and happiness: Development of a measure of gratitude, and relationships with subjective well-being. *Social Behavior and Personality, 31*(5), 431–452.
89. Wood, A. M., Joseph, S., & Linley, P. A. (2007). Coping style as a psychological resource of grateful people. *Journal of Social and Clinical Psychology*, *26*(9), 1076-1093.
90. Yaraş, Z. ve Turan, M. (2021). Sorunlar ve çözümler bağlamında öğretmenlik mesleği. *Milli Eğitim Dergisi*, *50*(232), 383-405. https://doi.org/10.37669/milliegitim.763393
91. Yazıcı Çelebi, G. (2020). COVİD 19 salgınına ilişkin tepkilerin psikolojik sağlamlık açısından incelenmesi. *IBAD-Sosyal Bilimler Dergisi,* (8), 471-483. https://doi.org/10.21733/ibad.737406
92. Yetim, Ü. (1993). Life satisfaction: a study based on the onganization of personal projects. *Social Indicators Research, 29*, 277-289.
93. Yıldırım, M., & Alanazi, Z. (2018). Gratitude and life satisfaction: Mediating role of perceived stress. *International Journal of Psychological Studies*, *10*(3), 21. https://doi.org/10.5539/ijps.v10n3p21
94. Yılmaz, E. ve Aslan, H. (2013). Öğretmenlerin iş yerindeki yalnızlıkları ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. *Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3*(3), 59-69.
95. Yılmaz, K., Alakuş, H. ve Yıldız, S. Ş. (2025). Özel okul öğretmenlerinin sessiz istifa deneyimleri: Nitel bir araştırma. *MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14*(3), 994-1012. https://doi.org/10.33206/mjss.1666514
96. Yiğit, R. (2012). Çevik kuvvet görevlilerinin benlik saygıları ile yaşam doyumu ve stresle başa çıkma tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. *Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi*, *13*(1), 61-75.