Araştırma Makalesi

Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri

Cilt: 27 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri

Öz

Mevcut araştırmada, siber zorbalığın nedenleri ile siber zorba ve mağdurun özelliklerinin, öğrenciler ve öğretmenlerin izleyici bakış açıları üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Olgu bilim (fenomenoloji) desenine dayalı olarak yürütülen çalışmada, Erzurum il merkezinde öğrenim gören 20 ergen öğrenci ile çeşitli branşlarda görev yapan 11 öğretmen yer almıştır. Veriler, siber zorbalık senaryosu temelli yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, siber zorbalığın bireysel eğilimler, sosyal çevre ve dijital ortam özelliklerinin etkileşimiyle şekillenen çok boyutlu bir olgu olduğunu göstermiştir. Öğrenciler siber zorbalığı çoğunlukla eğlence, güç kazanma, dikkat çekme ve sosyal kabul arayışıyla ilişkilendirirken; öğretmenler, geçmiş mağduriyet deneyimleri, öfke kontrolü sorunları ve psikososyal yetersizlikleri ön plana çıkarmıştır. Katılımcılara göre mağdurlar genellikle çekingen, savunmasız, sosyal ilişkilerinde kırılgan ve aktif sosyal medya kullanıcılarıdır; zorbalar ise agresif, güç odaklı, duygusal açıdan yetersiz ve sosyal ilişkilerinde zayıf bireylerdir. Sonuçlar, öğrencilerin ve öğretmenlerin izleyici konumundan elde ettikleri algıların, siber zorbalığın nedenlerini, rollerini ve dinamiklerini anlamada önemli bir açıklayıcı çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ademiluyi, A., Li, C., & Park, A. (2022). Implications and preventions of cyberbullying and social media: Systematic review. *JMIR Formative Research*, *6*(1), e30286. https://doi.org/10.2196/30286
  2. Aydoğan Gedik, S., Ünsal, A., Arslantaş, D., Atay, E., & Öztürk Emiral, G. (2021). Evaluation of cyber victimization and self-esteem level in high school students. *Konuralp Medical Journal*, *13*(3), 585–593. https://doi.org/10.18521/ktd.833276
  3. Bailen, N. H., Green, L. M., & Thompson, R. J. (2019). Understanding emotion in adolescents: A review of emotional frequency, intensity, instability, and clarity. *Emotion Review*, *11*(1), 63–73. https://doi.org/10.1177/1754073918768878
  4. Chen, Q., & Wu, Q. (2024). The roles of teacher and parental support on adolescent cyber-bystander behaviors: A path analysis. *Frontiers in Psychology*, *15*, 1374071. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1374071
  5. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). *Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches* (4th ed.). SAGE Publications.
  6. Crone, E. A., & van Duijvenvoorde, A. C. (2021). Multiple pathways of risk taking in adolescence. *Developmental Review*, *62*, 100996. https://doi.org/10.1016/j.dr.2021.100996
  7. Çalışkan Pala, S., Ünsal, A., Öztürk Emiral, G., Demirtaş, Z., Akbulut Zencirci, S., Tözün, M., & Arslantaş, D. (2021). Evaluation of cyberbullying and multidimensional perceived social support levels in high school students of Turkey. *Journal of Istanbul Faculty of Medicine*, *84*(1), 104–112. https://doi.org/10.26650/IUITFD.2019.0106
  8. Ding, J.-L., Lin, Y., & Chen, I.-H. (2025). Why individuals with trait anger and revenge motivation are more likely to engage in cyberbullying perpetration? The online disinhibition effect. *Frontiers in Public Health*, *13*, 1496965. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1496965

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojik Danışmanlık Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

24 Ekim 2025

Kabul Tarihi

28 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yazıcı, Z., Peker, A., & Cengiz, S. (2026). Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(3), 1386-1413. https://doi.org/10.29299/kefad.1810206
AMA
1.Yazıcı Z, Peker A, Cengiz S. Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. KEFAD. 2026;27(3):1386-1413. doi:10.29299/kefad.1810206
Chicago
Yazıcı, Zeynep, Adem Peker, ve Serkan Cengiz. 2026. “Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 (3): 1386-1413. https://doi.org/10.29299/kefad.1810206.
EndNote
Yazıcı Z, Peker A, Cengiz S (01 Eylül 2026) Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27 3 1386–1413.
IEEE
[1]Z. Yazıcı, A. Peker, ve S. Cengiz, “Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri”, KEFAD, c. 27, sy 3, ss. 1386–1413, Eyl. 2026, doi: 10.29299/kefad.1810206.
ISNAD
Yazıcı, Zeynep - Peker, Adem - Cengiz, Serkan. “Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 27/3 (01 Eylül 2026): 1386-1413. https://doi.org/10.29299/kefad.1810206.
JAMA
1.Yazıcı Z, Peker A, Cengiz S. Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. KEFAD. 2026;27:1386–1413.
MLA
Yazıcı, Zeynep, vd. “Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 3, Eylül 2026, ss. 1386-13, doi:10.29299/kefad.1810206.
Vancouver
1.Zeynep Yazıcı, Adem Peker, Serkan Cengiz. Siber İzleyicilerin Perspektifinden Siber Zorbalığın Dinamikleri: Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. KEFAD. 01 Eylül 2026;27(3):1386-413. doi:10.29299/kefad.1810206

2562219122   19121           19118       19119       19120     19124DRJI_Logo.jpg