İLKÖĞRETİM ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇEVREYE YÖNELİK TUTUMLARININ BELİRLENMESİ VE FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı İlköğretim bölümünün farklı anabilim dallarında öğrenim gören öğretmen adaylarının çevreye yönelik tutumlarını belirlemek ve bazı değişkenlere göre çevreye yönelik tutumlarını karşılaştırılmaktır. Betimsel tarama modeli kullanılan çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi ilköğretim bölümlerinde öğrenim gören 542 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda bayan öğretmen adaylarının erkek öğretmen adaylarına göre çevreye yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının çevre ile ilgili haber ve bilgileri merak düzeyi arttıkça çevreye yönelik tutumun olumlu yönde arttığı, boş zamanlarında doğal alanlara çok sık gidenlerin nadir olarak gidenlere göre çevreye yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda araştırmacılara ve yapılacak olan çalışmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çevre tutum,öğretmen adayı,ilköğretim,değişken

Determination of Pre-service Teachers’ Attitudes towards Environment and Comparison of These Attitudes in Terms of Some Variables

Abstract

The purpose of the present study is to determine the attitudes of pre-service teachers from various departments of elementary education program and compare these attitudes in relation to some variables. The present study employing descriptive survey model was carried out with the participation of 542 pre-school teachers attending elementary education departments of Çanakkale Onssekiz Mart University and Abant Baysal İzzet University. The findings of the study revealed that the female pre-service teachers have more positive attitudes towards environment than the male pre-service teachers. Moreover, it was found that with the increasing level of exposure to environment-related news and information and curiosity, the attitudes become more positive, and the preservice teachers spending more time in nature have more positive attitudes compared to those spending less time. At the end of the study, suggestions were given for further research and researchers

Keywords

• Environmental attitude,pre-service teachers,elementary education,variable

Kaynakça

1. Atasoy E. & Ertürk, H. (2008). İlköğretim öğrencilerinin çevresel tutum ve çevre bilgisi üzerine bir alan araştırması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 105-122.
2. Baş, M., Tuncer Teksöz, G. & Ertepınar, H. (2011). Emphasizing local features for effective environmental education: school students living in Education International, 22(2), 119-132. ancient Halicarnassus (Turkey). Science
3. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (Onbeşinci baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
4. Büyüköztürk, Ş. , Kılıç, E. K. , Akgün, Ö. E. , Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (4. Basım) Ankara: Pegem A Yayıncılık.
5. De Lavega, E. L. (2004). Awareness, knowledge, and attitude about environmental education: Responses from environmental instructors, students, and parents. Education in Curriculum and Instruction in the College of Education at the University of Central Florida. Orlando, Florida.
6. Bogner, F. X., & Wiseman, M. (2006). Adolescents’ attitudes towards nature and environment: Quantifying the 2-MEV model. Environmentalist 26, 247–254.
7. Erol, H. G. & Gezer, K. (2006). Prospective of elementary school teachers’ attitudes toward environment and environmental problems. International Journal of Environmental and Science Education, 1 (1), 65 – 77.
8. Esa, N. (2010). Environmental knowledge, attitude and practices of student teachers. International Research in Geographical and Environmental Education, 19(1), 39–50.

9. Gifford, R., Hay, R. & Boros, K. (1983). Individual differences in environmental attitudes. Journal of Education 14 (2), 19- 23.
10. Kahyaoğlu, M., Daban, Ş. & Yangın, S. (2008). İlköğretim öğretmen adaylarının çevreye yönelik tutumları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 42-52.
11. Kaiser F. G., Oerke B. & Bogner, F. X. (2007). Behavior-based environmental attitude: Development of an instrument for adolescents. Journal of Environmental Psychology 27, 242–251.)
12. Kalaycı, Ş. (Ed.). (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri (5. baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
13. Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi. (21. Basım) Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
14. Karatekin, K. (2011). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Kayalı, H. (2010). Sosyal bilgiler, Türkçe ve sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik tutumları. Marmara Coğrafya Dergisi, 21, 258-268.
16. Magno, C. (2003). Relationship between attitude towards technical education and academic achievement in year high school students Caritas Don Bosco School, SY 200 – 505 870. Retrieved May 5, 2011, from ERIC databases. 2003. ED
17. Nuhoğlu, H. (2008). The development of an attitude scale for science and technology course. İlköğretim Online, 7(3), 627- 639.
18. Pe’er, S., Goldman, D. & Yavetz, B. (2007). Environmental literacy in teacher training: attitudes, knowledge, and environmental behavior of beginning students. The Journal of Environmental Education, 39(1), 45-59.
19. Oweini, A. & Houri, A. (2006). Factors affecting environmental knowledge and attitudes among Lebanese college students. Communication 5, 95–105.
20. Sadık, F. & Sarı, M. (2010). Student teachers’ attitudes towards environmental problems and their level of Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(39), 129-141 environmental knowledge. Çukurova Üniversitesi
21. Soran, H. Morgil, F. İ. Yücel, S. Atav, E. & Işık, S. (2000). Biyoloji öğrencilerinin çevre konularına olan karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18, 128 -139.
22. Teksöz, G., Şahin,E. & Ertepınar, H. (2010). Çevre okuryazarlığı, öğretmen adayları ve sürdürülebilir bir gelecek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 39, 307-320.
23. Timur, S. (2011). Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
24. Tuncer, G., Sungur, S., Tekkaya, C.& Ertepınar, H. (2004). Environmental attitudes of the 6th grade students from rural and Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 167-175.
25. Tuncer, G., Sungur, S., Tekkaya, C.& Ertepınar, H. (2007). A Comparative Study on Pre- Service Environment. International Research in Geographical and Environmental Education Vol. 16, (2), 188-198. Attitudes towards the
26. Turhan, F. , Aydoğdu, M., Şensoy, Ö. & Yıldırım, H. İ. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin bilişsel gelişim düzeyleri, fen bilgisi başarıları, fen bilgisine karşı tutumları ve cinsiyet değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16 (2 ) , 439-450.
27. Uzun, N. & Sağlam, N. (2007). Ortaöğretim öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi ve tutumlarına “Çevre ve etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 33, 210-218. İnsan” dersi ile
28. Ünal, S. & Dımışkı, E. (1999). UNESCO-UNEP himayesinde çevre eğitiminin gelişimi ve Türkiye'de ortaöğretim çevre eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 16, 142-154.
29. Wilson, C. D. (2005). Measuring the impact of informal science education in zoos, on environmental knowledge, attitudes and behaviors. (UMI No: 3204820).
30. Yücel, A. S. & Morgil, F. İ. (1998). Yüksek öğretimde çevre olgusunun araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14, 84-91.