Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Öğretmenlerin Olumlu Psikoloji Göstergelerine Genel Bir Bakış: Psikolojik Sermaye, İş Doyumu ve Psikolojik İyi Oluşun Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Yıl 2022, Cilt 23, Sayı 3, 2631 - 2657, 31.12.2022

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin bazı olumlu psikoloji göstergelerini yansıtan psikolojik sermaye algıları, iş doyumları ve psikolojik iyi oluşlarının çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmesidir. Betimsel tarama türünde hazırlanan bu araştırma kapsamında öğretmenlerin bazı psikolojik göstergeleri ve iş doyumları; cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, branş, sendika üyeliği, bulundukları okulda çalışma süreleri ve kıdem gibi demografik değişkenler açısından ele alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Luthans, Youssef ve Avolio (2007) tarafından geliştirilen Psikolojik Sermaye Ölçeği; Weiss, Dawis, Lofquist ve England (1967) tarafından geliştirilen Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Ryff (1989) tarafından geliştirilen Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları, psikolojik iyi oluşları ve iş doyumlarının bazı alt boyutları ile çeşitli demografik değişkenler arasında ortaya çıkan anlamlı ilişkiler alan yazına göre tartışılmış ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonunda eğitimci, araştırmacı ve karar vericiler için birtakım öneriler sunulmuştur.

Kaynakça

  • Aelterman, A., Engels, N., Van Petegem, K., & Pierre Verhaeghe, J. (2007). The well‐being of teachers in Flanders: The importance of a supportive school culture. Educational Studies,33, 285-297.
  • Akın, A., & Akın, Ü. (2015). Psikolojide Güncel Kavramlar 1: Pozitif Psikoloji. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Akçay, V. H. (2012). Pozitif psikolojik sermayenin iş tatmini ile ilişkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 123-140.
  • Aksit, N., & Sands, M. (2006). Türkiye'de eğitim ile ilgili sorunlar ve zorluklar. Geçiş Toplumlarında Eğitim Reformu: Uluslararası Perspektifler, 13-28.
  • APA (2015) American Psychological Association, Coalition for Psychology in Schools and Education. Okul öncesinden lise sona: Öğretmenler için 20 temel psikoloji ilkesi (E. Kanlı ve Ç.N. Umar, Çev.). Ankara: Türk Eğitim Derneği.
  • Avey, J.B. ve Luthans, F. ve Smith, R.M. ve Palmer, N.F. (2010). Impact of Positive Psychology Capital on Employee Well-Being Over Time. Journal of Occupational Health Psychology. 15(1): 17-28.
  • Aydın, A., Yılmaz, K., & Altınkurt, Y. (2013). Positive psychology in educational administration. Eğitim yönetiminde pozitif psikoloji. Journal of Human Sciences, 10(1), 1470-1490.
  • Bakan, İ., & Büyükbeşe, A. G. T. (2004). Çalışanların iş güvencesi ve genel iş davranışları ilişkisi: Bir alan çalışması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (23).
  • Çakmak, M. S., & Arabacı, İ. B. (2017). Öğretmenlerin Pozitif Psikolojik Sermaye Algılarının İş Doyumları Ve Örgütsel Bağlılıkları Üzerindeki Etkisi. Electronic Journal of Social Sciences, 16(62).
  • Choi, Y., & Lee, D. (2014). Psychological capital, big five traits, and employee outcomes. Journal of Managerial Psychology, 29(2), 122-140. Erkmen, T., & Esen, E. (2015). Bilişim Sektöründe Çalışanların Psikolojik Sermaye Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (2), 55-72.
  • Göcen, G. (2012). Şükür ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişki üzerine bir alan araştırması, doktora tezi. Ankara üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü felsefe ve din bilimleri (din psikolojisi) anabilim dalı.
  • Günbayı, İ. (1999). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin İş Doyumu. Yayımlanmamış doktora tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Kaptan, S. (1998). Bilimsel araştırma teknikleri ve istatistik yöntemleri. Tekışık Matbaası.
  • Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel yayın dağıtım.
  • Keleş, H. N. (2011). Pozitif psikolojik sermaye: tanımı, bileşenleri ve örgüt yönetimine etkileri. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2).
  • Keyes, C. L., Shmotkin, D., & Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of personality and social psychology, 82(6), 1007.
  • Konu, A., Viitanen, E., & Lintonen, T. (2010). Teachers' wellbeing and perceptions of leadership practices. International Journal of Workplace Health Management, 7, 44-57.
  • Kurt N. (2018). Öğretmenlerin Psikolojik Sermaye Algıları ile Psikolojik İyi Oluşları ve İş doyumları Arasındaki İlişki. Gazi Üniversitesi Eğitimbilimleri Enstitüsü
  • Luthans, F., Luthans, K. W., & Luthans, B. C. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital. Business Horizons, 47(1), 45
  • Luthans, F., Avey, J. B., Avolio, B. J., Norman, S. M. ve Combs, G. M. (2006). Psychological Capital Development: Toward A Micro-intervention. Journal of Organizational Behavior. 27: 387-393.
  • Luthans, F., Norman, S. M., Avolio, B. J., & Avey, J. B. (2008). The mediating role of psychological capital in the supportive organizational climate—employee performance relationship. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 29(2), 219-238.
  • Luthans, F., Avey, J. B., & Patera, J. L. (2008). Experimental analysis of a web-based training intervention to develop positive psychological capital. Academy of Management Learning & Education, 7(2), 209-221. Luthans, F., & Youssef-Morgan, C. M. (2017). Psychological capital: An evidence-based positive approach. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 4, 339-366.
  • Luthans, F., Youssef, C. M., ve Avolio, B. J. (2007). Psychological Capital: Developing the Human Competitive Edge. New York: Oxford University Press. Mercer, D. (1997). Job Satisfaction and the Secondary Headteacher: the creation of a model of job satisfaction. School Leadership & Management, 17(1), 57-68.
  • MEB (2019). Strateji Geliştirme Başkanlığı, 2019–2023 Stratejik Planı
  • Mercer, D. (1997). Job Satisfaction and the Secondary Headteacher: the creation of a model of job satisfaction. School Leadership & Management, 17(1), 57-68. Parthi, K., & Gupta, R. (2016). A Study of Psychological Capital, Job Satisfaction and Organizational Climate in Telecom Sector: A Gender Perspective.
  • Ryff, C.D. (1989). Happiness Is Everything or Is It? Explorations on the Meaning of Psychological Well-Being. Journal of Personality and Social Psychology. 57(6): 1069-1081.
  • Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of personality and social psychology, 69(4), 719.
  • Ryff, C. D., & Singer, B. H. (2006). Best news yet on the six-factor model of well-being. Social Science Research, 35(4), 1103-1119.
  • Seligman, M. (1998). Learned optimism. How to Change Your Mind and Your Life. New York: Pocket Books.
  • Seligman, M. E. (2002). Positive psychology, positive prevention, and positive therapy. Handbook of positive psychology, 2, 3-12.
  • Seligman, M. E., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction. In Flow and the foundations of positive psychology (pp. 279-298). Springer, Dordrecht.
  • Schneider, B., & Snyder, R. A. (1975). Some relationships between job satisfaction and organization climate. Journal of applied psychology, 60(3), 318.
  • Şahin, İ. (2013). Öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1).
  • Terjesen, M. D., Jacofsky, M., Froh, J., & Digiuseppe, R. (2004). Integrating positive psychology into schools: Implications for practice. Psychology in the Schools, 41(1), 163-172.
  • Weiss, D. J., Dawis, R. V., England, G. W., & Lofquist, L. H. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Work Adjustment Project. Industrial Relations Center, University of Minnesota, 1977. Minneapolis. Minnesota Studies in Vocational Rehabilitation, 22.
  • Yalçın, D. G. (2018). Öğretmenlerin Sendikal Örgütlenmelerinin Okulda Karar Verme Ve İletişim Süreçleriyle İlişkisinin Analizi. İnönü Üniversitesi Eğitimbilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi.

An Overview of Teachers' Positive Psychology Indicators: Investigation of Psychological Capital, Job Satisfaction and Psychological Well-Being in Terms of Various Demographic Variables

Yıl 2022, Cilt 23, Sayı 3, 2631 - 2657, 31.12.2022

Öz

In this research that belongs to descriptive scanning genre, perception of psychological capitals, job satisfaction and psychological well being factors of the teachers have been examined from some of the demographic variables perspectives. Psychological Capital Scale created by Luthans, Youssef and Avolio (2007), Minnesota Job Satisfaction Scale created by Weiss, Dawis, Lofquist and England (1967) and lastly Psychological Well-Being Scale created by Ryff (1989) have been utilized as data collection tools. According to the research results, it is presented that significant relations between sub dimensions that covers perception of psychological capital, psychological well being, and job satisfaction factors and various demographic variables. The variables with significant differences between them were discussed from various perspectives according to the findings. In the conclusion part of the research, several suggestions have been proposed for those who are educationalists, researchers and decision makers.

Kaynakça

  • Aelterman, A., Engels, N., Van Petegem, K., & Pierre Verhaeghe, J. (2007). The well‐being of teachers in Flanders: The importance of a supportive school culture. Educational Studies,33, 285-297.
  • Akın, A., & Akın, Ü. (2015). Psikolojide Güncel Kavramlar 1: Pozitif Psikoloji. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Akçay, V. H. (2012). Pozitif psikolojik sermayenin iş tatmini ile ilişkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 123-140.
  • Aksit, N., & Sands, M. (2006). Türkiye'de eğitim ile ilgili sorunlar ve zorluklar. Geçiş Toplumlarında Eğitim Reformu: Uluslararası Perspektifler, 13-28.
  • APA (2015) American Psychological Association, Coalition for Psychology in Schools and Education. Okul öncesinden lise sona: Öğretmenler için 20 temel psikoloji ilkesi (E. Kanlı ve Ç.N. Umar, Çev.). Ankara: Türk Eğitim Derneği.
  • Avey, J.B. ve Luthans, F. ve Smith, R.M. ve Palmer, N.F. (2010). Impact of Positive Psychology Capital on Employee Well-Being Over Time. Journal of Occupational Health Psychology. 15(1): 17-28.
  • Aydın, A., Yılmaz, K., & Altınkurt, Y. (2013). Positive psychology in educational administration. Eğitim yönetiminde pozitif psikoloji. Journal of Human Sciences, 10(1), 1470-1490.
  • Bakan, İ., & Büyükbeşe, A. G. T. (2004). Çalışanların iş güvencesi ve genel iş davranışları ilişkisi: Bir alan çalışması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (23).
  • Çakmak, M. S., & Arabacı, İ. B. (2017). Öğretmenlerin Pozitif Psikolojik Sermaye Algılarının İş Doyumları Ve Örgütsel Bağlılıkları Üzerindeki Etkisi. Electronic Journal of Social Sciences, 16(62).
  • Choi, Y., & Lee, D. (2014). Psychological capital, big five traits, and employee outcomes. Journal of Managerial Psychology, 29(2), 122-140. Erkmen, T., & Esen, E. (2015). Bilişim Sektöründe Çalışanların Psikolojik Sermaye Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (2), 55-72.
  • Göcen, G. (2012). Şükür ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişki üzerine bir alan araştırması, doktora tezi. Ankara üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü felsefe ve din bilimleri (din psikolojisi) anabilim dalı.
  • Günbayı, İ. (1999). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin İş Doyumu. Yayımlanmamış doktora tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Kaptan, S. (1998). Bilimsel araştırma teknikleri ve istatistik yöntemleri. Tekışık Matbaası.
  • Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel yayın dağıtım.
  • Keleş, H. N. (2011). Pozitif psikolojik sermaye: tanımı, bileşenleri ve örgüt yönetimine etkileri. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2).
  • Keyes, C. L., Shmotkin, D., & Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of personality and social psychology, 82(6), 1007.
  • Konu, A., Viitanen, E., & Lintonen, T. (2010). Teachers' wellbeing and perceptions of leadership practices. International Journal of Workplace Health Management, 7, 44-57.
  • Kurt N. (2018). Öğretmenlerin Psikolojik Sermaye Algıları ile Psikolojik İyi Oluşları ve İş doyumları Arasındaki İlişki. Gazi Üniversitesi Eğitimbilimleri Enstitüsü
  • Luthans, F., Luthans, K. W., & Luthans, B. C. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital. Business Horizons, 47(1), 45
  • Luthans, F., Avey, J. B., Avolio, B. J., Norman, S. M. ve Combs, G. M. (2006). Psychological Capital Development: Toward A Micro-intervention. Journal of Organizational Behavior. 27: 387-393.
  • Luthans, F., Norman, S. M., Avolio, B. J., & Avey, J. B. (2008). The mediating role of psychological capital in the supportive organizational climate—employee performance relationship. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 29(2), 219-238.
  • Luthans, F., Avey, J. B., & Patera, J. L. (2008). Experimental analysis of a web-based training intervention to develop positive psychological capital. Academy of Management Learning & Education, 7(2), 209-221. Luthans, F., & Youssef-Morgan, C. M. (2017). Psychological capital: An evidence-based positive approach. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 4, 339-366.
  • Luthans, F., Youssef, C. M., ve Avolio, B. J. (2007). Psychological Capital: Developing the Human Competitive Edge. New York: Oxford University Press. Mercer, D. (1997). Job Satisfaction and the Secondary Headteacher: the creation of a model of job satisfaction. School Leadership & Management, 17(1), 57-68.
  • MEB (2019). Strateji Geliştirme Başkanlığı, 2019–2023 Stratejik Planı
  • Mercer, D. (1997). Job Satisfaction and the Secondary Headteacher: the creation of a model of job satisfaction. School Leadership & Management, 17(1), 57-68. Parthi, K., & Gupta, R. (2016). A Study of Psychological Capital, Job Satisfaction and Organizational Climate in Telecom Sector: A Gender Perspective.
  • Ryff, C.D. (1989). Happiness Is Everything or Is It? Explorations on the Meaning of Psychological Well-Being. Journal of Personality and Social Psychology. 57(6): 1069-1081.
  • Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of personality and social psychology, 69(4), 719.
  • Ryff, C. D., & Singer, B. H. (2006). Best news yet on the six-factor model of well-being. Social Science Research, 35(4), 1103-1119.
  • Seligman, M. (1998). Learned optimism. How to Change Your Mind and Your Life. New York: Pocket Books.
  • Seligman, M. E. (2002). Positive psychology, positive prevention, and positive therapy. Handbook of positive psychology, 2, 3-12.
  • Seligman, M. E., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction. In Flow and the foundations of positive psychology (pp. 279-298). Springer, Dordrecht.
  • Schneider, B., & Snyder, R. A. (1975). Some relationships between job satisfaction and organization climate. Journal of applied psychology, 60(3), 318.
  • Şahin, İ. (2013). Öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1).
  • Terjesen, M. D., Jacofsky, M., Froh, J., & Digiuseppe, R. (2004). Integrating positive psychology into schools: Implications for practice. Psychology in the Schools, 41(1), 163-172.
  • Weiss, D. J., Dawis, R. V., England, G. W., & Lofquist, L. H. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Work Adjustment Project. Industrial Relations Center, University of Minnesota, 1977. Minneapolis. Minnesota Studies in Vocational Rehabilitation, 22.
  • Yalçın, D. G. (2018). Öğretmenlerin Sendikal Örgütlenmelerinin Okulda Karar Verme Ve İletişim Süreçleriyle İlişkisinin Analizi. İnönü Üniversitesi Eğitimbilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Eğitim, Eğitim Araştırmaları
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Neslihan KURT> (Sorumlu Yazar)
Open Zeka Bilgi Teknolojileri Ticaret Limited Şirketi
0000-0002-5948-4017
Türkiye


Ayşe DEMİRBOLAT OTTEKİN>
GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ
0000-0002-5984-6508
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi 11 Ekim 2021
Kabul Tarihi 20 Kasım 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 23, Sayı 3

Kaynak Göster

APA Kurt, N. & Demirbolat Ottekin, A. (2022). Öğretmenlerin Olumlu Psikoloji Göstergelerine Genel Bir Bakış: Psikolojik Sermaye, İş Doyumu ve Psikolojik İyi Oluşun Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi . Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi , 23 (3) , 2631-2657 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/72994/1001118

2562219122   19121   19116   19117     19118       19119       19120     19124