Öğretmenlerin Okulda Karşılaştıkları Yıldırmaya (Mobbing) İlişkin Medeni Durumun Etkisi: Bir MetaAnaliz

Bu çalışmanın temel amacı öğretmenlerin okulda karşılaştıkları yıldırma (mobbing) davranışlarına ilişkin algılarının ve görüşlerinin medeni durumlarına göre etki büyüklüklerini belirlemektir. Türkiye’de öğretmenlerin okulda karşılaştıkları yıldırma davranışlarını konu alan YÖK Ulusal Tez Arşivinde yer alan 42 yüksek lisans ve doktora tezi çalışmasından dâhil edilme kriterlerine uygun 21 çalışma ele alınmıştır. Çalışmalar kapsamındaki toplam örneklem sayısı 6945’tir. Ayrıca, birincil araştırmalarda değerlendirmeye katılamayan moderatör olarak okul türü, öğretim kademesi, araştırmanın yapıldığı bölge, araştırmacının cinsiyeti ve yayın yılı değişkenleri analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin medeni durumuna göre, bekar öğretmenler lehine sabit etkiler (d=-0,087) ve rastgele etkiler (d=-0,075) modeline göre istatistiksel olarak anlamlı düşük (önemsiz) düzeyde bir etki büyüklüğü belirlenmiştir. Yapılan moderatör analizi sonucunda okul türü, öğretim kademesi, araştırmanın yapıldığı bölge, araştırmacının cinsiyeti ve yayın yılı değişkenlerinin hesaplanan ortalama etki büyüklüğünü etkileyebilen birer moderatör olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak öğretmenlerin karşılaştıkları yıldırmaya ilişkin çalışmalarda medeni durumun önemli bir bağımsız değişken olarak kullanılmaması önerilebilir.

The main purpose of this study is to determine the effect size of marital status differences related to views and perceptions of teachers who are exposed to mobbing behaviours at school. 21 studies were included into this meta-analysis based on inclusion/exclusion criteria, out of 42 master and doctoral theses in Higher Education Council Thesis Database, regarding mobbing behaviours towards teachers in Turkish schools. Studies’ samples consist of 6945 participants in total, 4854 married and 2091 single. Also, school type, education level, research area, researcher’s gender and study year were used as moderators, which is not normally included into individual studies. The findings of the study are as follows: An effect size (SMD), statistically significant but at trivial level, was found for fixed effect model (d=-0,087) and random effect model (d=-0,075) favouring single teachers. As a result of moderator analyses, it was found that school type (p=0,78), education level (p=0,36), research area (p=0,32) and researcher’s gender (p=0,71) did not moderate the effect sizes. Meta-regression analysis indicated that effect sizes of the studies had a downtrend by years in terms of marital status difference, yet the result was not statistically significant (p=0,40). To conclude, it could be suggested not to use teacher marital status as an independent variable in studies on mobbing at school.