KONTROL ODAKLARI FARKLI ERGENLERİN KARAR STRATEJİLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ
Öz
Bu çalışmada farklı kontrol odağına sahip bireylerin kullandıkları karar verme stratejileri incelenmiştir. Araştırmaya Gaziantep’te okuyan 344 lise son sınıf öğrencisi katılmıştır. Veri toplamak amacı ile Rotter’in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği ve Kuzgun tarafından geliştirilen Karar Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler Pearson Momentler Çarpımı ve t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, öğrencilerin genel olarak içsel kontrol odağına sahip olduğu ve çoğunlukla mantıklı karar verme stratejisini kullandıkları tespit edilmiştir. Karar verme stratejilerinin kontrol odağı ile korelasyonları incelendiğinde, mantıklı karar verme stratejisi ile kontrol odağı arasında olumsuz yönde ve düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Kontrol odağının içtepisel karar verme stratejisi ve kararsızlıkla olan korelasyonu ise olumlu yönde ve düşük düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırmada ayrıca içsel kontrol odağına sahip öğrencilerin, dışsal kontrol odağına sahip öğrencilerle karşılaştırıldığında anlamlı şekilde daha fazla mantıklı karar verme stratejisini kullandıkları, daha az içtepisel karar verdikleri ve daha az kararsızlık yaşadıkları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kuzgun, Y. (2005). PDR’de Kullanılan Ölçekler.(ed.).Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Taymaz, H. (2000). Okul Yönetimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
- Ersever, Ö. H. (1996). Karar Verme Becerileri Kazandırma Programının ve Etkileşim Grubu Deneyiminin Üniversite Öğrencilerinin Karar Verme Stilleri Üzerindeki Etkileri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Dinklage, L. B. (1967). Adolescent Choice and Decision Making, Monograph. Harvard School of Education, Cambridge, M.A.
- Kuzgun, Y. (1992). Karar Stratejileri Ölçeği; Geliştirilmesi ve Standardizasyonu. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Johnson, R. H. (1978). Individual styles of decision making: A theoretical model for counseling. Personel and Guidance Journal, 56, 530-536.
- Byrness, J. P ve McClenny, B. (1994). Decision making in young adolescents and adults. Journal of Experimental Child Psychology, 58, 359-388.
- Brown, J. ve Mann, L. (1990). The relationship between family structure and process variables and adolescent decision making. Journal of Adolescence, 13, 25- 37.
- Mann, L., Hormoni, R., ve Rover, C. (1989). Adolescent decision making: the development of competence. Journal of Adolescence, 12, 265-278.
- Yeşilyaprak, B. (2004). Eğitimde Bireysel Farklılıklar. (ed.). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.