Başarı Duyguları Anketinin Türk Kültürüne Uyarlanması

Bu çalışmanın amacı, Pekrun, Goetz ve Perry (2002) tarafından öğrencilerin akademik ortamlarda yaşadığı başarı duygularını ölçmek için geliştirilen Başarı Duyguları Anketini (BDA) Lise öğrencileri örnekleminde Türk dili ve kültürüne uyarlamaktır. BDA, öğrencilerin başarı duygularını üç farklı bölümde (Ders, Sınav ve Öğrenmeye İlişkin Duygular) ve 24 farklı ölçekle değerlendirmek için tasarlanmış çok boyutlu bir öz bildirim aracıdır. Ders ile ilişkili başarı duyguları ölçekleri toplamda 80 maddeden oluşmaktadır ve keyif, umut, gurur, öfke, kaygı, utanma, umutsuzluk ve sıkılma olmak üzere 8 ölçekten oluşmaktadır. Öğrenme ile ilişkili başarı duygu-ları ölçekleri 75 maddeden oluşmaktadır ve ders duyguları ölçekleri ile aynı duyguları ölçmektedir. Sınav ile ilişkili duygular bölümü toplam 77 maddeden ve keyif, umut, gurur, öfke, kaygı, utanma, umutsuzluk ve rahatlama olmak üzere 8 ölçekten oluşmaktadır. BDA modüler olarak tasarlanmıştır ve araştırmacının ihtiyacı doğrultusunda şekillendirilebilir. Çalışmada veriler 14-19 yaş arasındaki 1155 Türk öğrencisinden (%59.6 kadın, %40.4 erkek) elde edilmiştir. Uyarlama aşamasında ölçek maddeleri dört İngilizce öğretmeni ve bir İngilizce okutmanı tarafından birbirlerinden bağımsız olarak Türkçeye çevrilmiştir. Araştırmacılar tarafından çeviriler incelenerek en tutarlı şekilde çevrilen maddeler seçilmiştir. Ölçek maddeleri daha sonra iki Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni tarafından Türk diline uygunluğu açısından incelenmiştir. Uyarlanan ölçeğin faktör yapısını incelemek için doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Pekrun ve diğerlerinin (2011) çalışmasına dayanarak ölçeklerin faktör yapısı üç farklı model karşılaştırarak incelenmiştir. Model 1 tek faktörlü yapıdadır ve ölçek maddeleri duygu durumuna ilişkin faktörün gözlenen göstergeleridir. Model 2 dört faktörlü yapıdadır ve her bir duygu durumu fizyolojik, güdüsel, bilişsel ve duyuşsal olmak üzere dört faktör altında toplanmaktadır. Model 3 ise Model 1 ve 2’nin birleştirildiği hiyerarşik bir modeldir; duygu durumu ikinci sıralı faktör; fizyolojik, güdüsel, bilişsel ve duyuşsal durumlar, birinci sıralı faktörlerdir. Çalışma sonuçları ölçekten elde edilen puanlara ait geçerlilik ve güvenilirlik kanıtlarının yüksek olduğunu göstermektedir. Buna göre, Türk kültürüne uyarlanan Başarı Duyguları Anketinin Türkiye bağlamında kullanılabileceği önerilmektedir.

The aim of this study is to adapt the Achievement Emotions Questionnaire (AEQ) developed by Pekrun, Goetz, and Perry (2002) to the Turkish language and culture in the sample of secondary school students. AEQ is a multi-dimensional self-reporting tool designed to evaluate students’ achievement emotions on 24 different scales in three sections (Emotions related to Course, Test, and Learning). The course achievement emotions section consists of 80 items and has 8 scales: pleasure, hope, pride, anger, anxiety, shame, despair, and boredom. The learning-related achievement emotions section consists of 75 items and measures the same emotions in 8 scales. The test-related achievement emotions section consists of 77 items and has 8 scales: pleasure, hope, pride, anger, anxiety, shame, despair, and relaxation. The AEQ has a modular design that it can be reshaped according to the needs of the researcher. The data were obtained from 1155 Turkish students aged between 14 and 19 (59.6% women). The questionnaire was translated into Turkish independently by five English instructors. Authors reviewed these five different translations and kept the most consistent translations of the items. The scale was then independently examined by two different Turkish Language specialists and corrections were made on the Turkish form of the scale. In order to test the factorial structure of the achievement emotions scales, a confirmatory factor analysis was used. Based on Pekrun et al. (2011) study, the factor structure of the scales were examined by comparing three models. Model 1 is a one factor model, one latent emotion factor, with all scale items being manifest indicators. Model 2 is a four factors model representing the four emotion components: affective, cognitive, motivational, and physiological. Model 3 is a hierarchical model that integrated the perspectives of the first two models by consisting of four latent primary component factors and one latent secondary emotion factor. The results of the study revealed that the data obtained from the scales had high score validity and reliability. It is suggested that the Turkish version of the Achievement Emotions Questionnaire can be used in Turkish context.