Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü

Ahmet Ayaz; Hasan Eşici

doi:10.24106/kefdergi.3446

EN TR

Psychological Needs and Grit Role in Predicting Career Adaptability in University Students

Öz

The aim of this research is to examine the role of psychological needs and grit of university students in predicting career adaptability. The study was designed according to the predictive correlational design. While the dependent variable of the research is career adaptability, the independent variables are love and belongingness, power, freedom and fun from the sub-dimensions of psychological needs; and perseverance of effort and consistency in interests from the sub-dimensions of grit. This research was conducted on the students studying at Hasan Kalyoncu University in Gaziantep in 2016-2017 academic year. The research group has been determined by purposive sampling method and consists of 390 students. The research data were collected by the prepared information form, Career Adaptability Scale, Basic Psychological Needs Scale and Short Grit Scale. Hierarchical regression analysis was used to determine the psychological needs and the role of grit in regression of career adaptability. In the first phase of the analysis, freedom, power and fun from the psychological needs significantly predicts the career adaptability. These variables are positively related to career adaptability. In the second phase of the analysis, the perseverance of effort was included in the model from the subdimensions of grit. Stimulating perseverance of effort as a means of positivity in the direction of career alignment. Varia-bles explain 49% of the total variance.

Anahtar Kelimeler

Career Adaptability,Psychological Needs,Grit

Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin kariyer uyumluluklarının yordanmasında psikolojik ihtiyaçlar ve azmin rölünü incelemektir. Araştırma yordayıcı korelasyonel desene göre dizayn edilmiştir. Yordayıcı korelasyonel araştırmalar değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenip, değişkenlerin birin-den yola çıkılarak diğerinin yordanmaya çalışıldığı araştırmalardır. Araştırmanın bağımlı değişkeni kariyer uyumluluğu iken bağımsız değişkenler psikolojik ihtiyaçların alt boyutlarından sevgi ve ait olma, güç, özgürlük ve eğlence ile azmin alt boyutlarından gayrette ısrar ve ilginin tutarlılığıdır. Bu araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılı güz döneminde Gaziantep’te bulunan Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde eğitim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunda toplam 390 öğrenci yer almaktadır. Araştırma kapsamında, araştırmacı tarafından hazırlanan bilgi formu, Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği ve Kısa Azim Ölçeği kullanılmıştır. Kariyer uyumluluğunun yordanmasında psikolojik ihtiyaçlar ve azmin rolünün belirlenmesi amacıyla hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Analizin ilk aşamasında modele psikolojik ihtiyaçların alt boyutlarından sevgi, özgürlük, güç ve eğlence dâhil edilmiştir. Analizin ikinci aşamasında ise modele azmin alt boyutlarından gayrette ısrar dâhil edilmiştir. Sevgi, özgürlük, güç ve eğlenceden oluşan model kariyer uyumluluğuna ilişkin varyansın %41’ini açıklamaktadır. Analize ikinci blok olarak gayrette ısrar değişkeni dâhil edilmiştir. Gayrette ısrar değişkeni %8’lik manidar (p<.01) bir katkı sağlamaktadır. Gayrette ısrarın modele eklenmesiyle kariyer uyumluluğuna yönelik açıklanan toplam varyans %49’a yükselmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Uyumluluğu,Psikolojik İhtiyaçlar,Azim

Kaynakça

Akoğlan Kozak, M., & Dalkıranoğlu, T. (2013). Mezun öğrencilerin kariyer algılamaları: Anadolu Üniversitesi örneği. Anadolu University Journal of Social Sciences, 13(1), 41–52. Retrieved from http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=91513228&site=eds-live
Andreassen, C. S., Hetland, J., & Pallesen, S. (2010). The relationship between ‘workaholism’, basic needs satisfaction at work and personality. European Journal of Personality, 24(1), 3-17. doi.org/10.1002/per.737.
Arshadi, N. (2010). Basic need satisfaction, work motivation, and job performance in an industrial company in Iran. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 1267-1272. DOI:10.1016/j.sbspro.2010.07.273.
Ayaz, A., & Pişkin, M. (2017). İş dünyasında başarıya ulaşmış yöneticilerin kariyer örüntülerinin incelenmesi. Uluslararası İş ve İstihdam Kongresi, 14-15 Aralık 2017. Ankara.
Benesová, ˇ A., Tupa, J., 2017. Requirements for education and qualification of people in industry 4.0. Procedia Manuf. 11, 2195–2202, doi: 10.1016/ j.promfg.2017.07.366
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2018). Dijital Türkiye yol haritası. https://www.sanayi.gov.tr/tsddtyh.pdf adresinden erişildi.
Bowker, L. (2004). What does it take to work in the translation profession in Canada in the 21st century?: Exploring a database of job advertisements. Meta: Journal des traducteurs/Meta: Translators' Journal, 49(4), 960-972. doi: 10.7202/009804
Broadbridge, A., & Swanson, V. (2005). Earning and learning: how term‐time employment impacts on students' adjustment to university life. Journal of Education and Work, 18(2), 235-249. doi:10.1080/13639080500086008
Büyükgöze‐Kavas, A. (2016). Predicting career adaptability from positive psychological traits. The Career Development Quarterly, 64(2), 114-125. DOI: 10.1002/cdq.12045
Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. (23.bs.). Ankara: Pegem Akademi.

Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem. Ankara
Corey, G. (2015). Theory and practice of counseling and psychotherapy. New York: Nelson Education.
De Vera, M. J., Gavino Jr, J. C., & Portugal, E. J. (2015). Grit and superior work performance in an Asian context. In Proceedings of 11th International Business and Social Science Research Conference, January 2015.
Demir, Ö. O., & Ayaz, A. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bölümü Mezunlarının Çalışma Durumlarında Kariyer Uyumluluğunun Rolü. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 28-36.
Duckworth, A. (2016). Grit: The Power of Passion and Perseverance. New York: Simon and Schuster.
Duckworth, A. L., & Quinn, P. D. (2009). Development and validation of the Short Grit Scale (GRIT–S). Journal of personality assessment, 91(2), 166-174. doi.org/10.1080/00223890802634290
Duckworth, A. L., Peterson, C., Matthews, M. D., & Kelly, D. R. (2007). Grit: perseverance and passion for long-term goals. Journal of personality and social psychology, 92(6), 1087. DOI: 10.1037/0022-3514.92.6.1087
Duffy, R. D. (2010). Sense of control and career adaptability among undergraduate students. Journal of Career Assessment, 18(4), 420-430. doi: 10.1177/1069072710374587
Eryılmaz, A., & Kara, A. (2019). Öğretmenlerin Öznel İyi Oluşlarıyla Kariyer Uyumlulukları Arasında Amaçlar İçin Mücadele Etmenin Aracı Rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(52), 1-21.
Eskreis-Winkler, L., Shulman, E. P., Beal, S. A., & Duckworth, A. L. (2014). The grit effect: Predicting retention in the military, the workplace, school and marriage. Frontiers in psychology, 5. doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00036
Eşici, H. (2014). Romantik ilişki kalitesinin erken dönem uyumsuz şemalar, bağlanma ve psikolojik ihtiyaçlar açısından incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Fraenkel, J. R., &Wallen, N. E. (2009). How to Design and Evaluate Research in Education. Boston, MA: McGraw Hil
Franklin, R. J. (2015). What Leads To Effective Self-Regulation? Origins And Outcomes Of Entrepreneurs’grit. Frontiers of Entrepreneurship Research, 35(4), 1.
Glasser, W. (1998). The quality school: managing students without coercion New York: Harper Collins.
Glasser, W. (1999). Choice theory: A new psychology of personal freedom. Harper Perennial.
Glasser, W. (2000). School violence from the perspective of William Glasser. Professional School Counseling, 4(2), 77.
Guan, Y., Guo, Y., Bond, M. H., Cai, Z., Zhou, X., Xu, J., ... & Wang, Y. (2014). New job market entrants' future work self, career adaptability and job search outcomes: Examining mediating and moderating models. Journal of Vocational Behavior, 85(1), 136-145. doi.org/10.1016/j.jvb.2014.05.003
Guo, Y., Guan, Y., Yang, X., Xu, J., Zhou, X., She, Z., ... & Pan, Z. (2014). Career adaptability, calling and the professional competence of social work students in China: A career construction perspective. Journal of Vocational Behavior, 85(3), 394-402. doi.org/10.1016/j.jvb.2014.09.001
Harry, N., & Coetzee, M. (2013). Sense of coherence, career adaptability and burnout of early-career Black staff in the call centre environment. SA Journal of Industrial Psychology, 39(2), 1-10. dx.doi.org/10.4102/sajip.v39i2.1138
Hogan, M., & Larkin-Wong, K. (2013). Grit and Mindset. Women Law. J., 98, 11.
Karacan Ozdemir, N., &Ayaz, A. (2018). Okul psikolojik danışma ve rehberlik programları: Kariyer uyum yetenekleri açısından bir inceleme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Advance online publication. doi: 10.16986/HUJE.2018045437
Karacan-Ozdemir, N., & Yerin Guneri, O. (2017). The factors contribute to career adaptability of highschool students. Eurasian Journal of Educational Research, 67, 183–198. https://doi.org/10.14689/ ejer.2017.67.11.
Karacan-Özdemir, N., & Yerin Güneri, O. (2017). The Factors Contribute to Career Adaptability of High-School Students. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (67). http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2017.67.11
Karacan-Özdemir, N.,. (2016). The factors contrıbute to career adaptabılıty of hıgh school students. Yayınlanmamış doktora tezi, METU, Ankara.
Kim, A. S., DiPlacido, M. P., Kerns, M. C., & Darnley, R. E. (2018). Industry 4.0: Digitization in Danish Industry. https://digitalcommons.wpi.edu/iqp-all/5185 adresinden erişildi.
Koen, J., Klehe, U. C., Van Vianen, A. E., Zikic, J., & Nauta, A. (2010). Job-search strategies and reemployment quality: The impact of career adaptability. Journal of Vocational Behavior, 77(1), 126-139. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2010.02.004
Kovjanic, S., Schuh, S. C., & Jonas, K. (2013). Transformational leadership and performance: An experimental investigation of the mediating effects of basic needs satisfaction and work engagement. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 86(4), 543-555. DOI:10.1111/joop.12022
Maddi, S. R., Matthews, M. D., Kelly, D. R., Villarreal, B., & White, M. (2012). The role of hardiness and grit in predicting performance and retention of USMA cadets. Military Psychology, 24(1), 19. https://doi.org/10.1080/08995605.2012.639672
Peterson, C. (2000). The future of optimism. American Psychologist, 55(1), 44.
Rudolph, C. W., Lavigne, K. N., & Zacher, H. (2017). Career adaptability: A meta-analysis of relationships with measures of adaptivity, adapting responses, and adaptation results. Journal of Vocational Behavior, 98, 17-34. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2016.09.002
Sarıçam, H., Çelik, I., & Oğuz, A. (2015, October). Turkish adaptation of the Short Grit Scale (Grit-S): Validity and reliability study. In The 3rd International Congress on Curriculum and Instruction (pp. 22-24).
Savickas, M. L. (2005).The theory and practice of career construction. Career development and counseling: Putting theory and research to work, 1, 42-70.
Savickas, M. L. (2011). Constructing careers: Actor, agent, and author. Journal of Employment Counseling, 48(4), 179.
Savickas, M. L. (2013). The 2012 Leona Tyler Award Address: Constructing Careers Actors, Agents, and Authors. The Counseling Psychologist, 41(4), 648-662. https://doi.org/10.1177/0011000012468339
Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2011). Revision of the career maturity inventory: The adaptability form. Journal of Career Assessment, 19(4), 355-374. https://doi.org/10.1177/1069072711409342
Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career Adapt-Abilities Scale: Construction, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. Journal of Vocational Behavior, 80(3), 661-673. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2012.01.011
Siddoway, R. (2013). Grit. New York: The Rosen Publishing Group.
Silman, F. (2014). Work-related basic need satisfaction as a predictor of work engagement among academic staff in Turkey. South African Journal of Education, 34(3), 01-05.
Siyez, D. M., & Yusupu, R. (2015). Üniversite öğrencilerinde kariyer uyumluluğu ve kariyer iyimserliğinin cinsiyet rolü değişkenine göre incelenmesi. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 17(1), 75-88. DOI: 10.4026/1303-2860.2015.0270.x
Suzuki, Y., Tamesue, D., Asahi, K., & Ishikawa, Y. (2015). Grit and work engagement: A cross-sectional study. PloS one, 10(9), e0137501. doi:10.1371/journal.pone.0137501
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, çev.). Ankara. Nobel
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. New York, NY: John Wiley
TÜİK (2018). İşgücü İstatistikleri, Ağustos 2018. http://www.tuik.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=27690. adresinden erişildi.
Van den Broeck, A., Vansteenkiste, M., De Witte, H., & Lens, W. (2008). Explaining the relationships between job characteristics, burnout, and engagement: The role of basic psychological need satisfaction. Work & Stress, 22(3), 277-294. https://doi.org/10.1080/02678370802393672
Verbruggen, M., De Cooman, R., & Vansteenkiste, S. (2015). When and why are ınternal job transitions successful? Transition challenges, hindrances, and resources influencing motivation and retention through basic needs satisfaction. Group & Organization Management, 40(6), 744-775. DOI: 10.1177/1059601115595935
Wubbolding, R. E. (2013). Reality therapy for the 21st century. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Ayaz
Türkiye

Hasan Eşici Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2018

Kabul Tarihi

23 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 28 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.24106/kefdergi.3446

IZ

https://izlik.org/JA64FL64KK

APA

Ayaz, A., & Eşici, H. (2020). Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü. Kastamonu Education Journal, 28(3), 1130-1141. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3446

AMA

1.Ayaz A, Eşici H. Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2020;28(3):1130-1141. doi:10.24106/kefdergi.3446

Chicago

Ayaz, Ahmet, ve Hasan Eşici. 2020. “Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü”. Kastamonu Education Journal 28 (3): 1130-41. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3446.

EndNote

Ayaz A, Eşici H (01 Mayıs 2020) Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü. Kastamonu Education Journal 28 3 1130–1141.

IEEE

[1]A. Ayaz ve H. Eşici, “Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü”, Kastamonu Eğitim Dergisi, c. 28, sy 3, ss. 1130–1141, May. 2020, doi: 10.24106/kefdergi.3446.

ISNAD

Ayaz, Ahmet - Eşici, Hasan. “Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü”. Kastamonu Education Journal 28/3 (01 Mayıs 2020): 1130-1141. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3446.

JAMA

1.Ayaz A, Eşici H. Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2020;28:1130–1141.

MLA

Ayaz, Ahmet, ve Hasan Eşici. “Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü”. Kastamonu Education Journal, c. 28, sy 3, Mayıs 2020, ss. 1130-41, doi:10.24106/kefdergi.3446.

Vancouver

1.Ahmet Ayaz, Hasan Eşici. Üniversite Öğrencilerinde Kariyer Uyumluluğunun Yordanmasında Psikolojik İhtiyaçlar ve Azmin Rolü. Kastamonu Eğitim Dergisi. 01 Mayıs 2020;28(3):1130-41. doi:10.24106/kefdergi.3446