İmar Planlarının Üç Boyutlu (3B) Görselleştirilmesi İçin Bir Öneri

Öz

Bu çalışmanın amacı, kent planlama anlatım tekniklerinden olan 3 boyutlu görselleştirme alanında, imar planlarının görselleştirilmesi konusundaki eksikleri saptamak ve bu alanda bir yazılım üreterek literatür ve uygulamadaki bu boşluğu doldurmaktır. Artan nüfus ve kentleşmeyle beraber, kentlerin iyi tasarlanması, toplumların refahının sağlanması daha da önem kazanmıştır. Ülkemizde imar planlarının hazırlanma, onaylanma ve uygulama süreçleri halkın bilgisine sunulsa da 2 boyutlu tasarımların algısını oluşturabilecek, imar okur yazarlığını sağlayabilecek 3 boyutlu görselleştirme uygulaması bulunmamaktadır. Bu çalışma ile açık erişimli, yaygınlık etkisi gösterebilecek, konunun uzmanı olmayan herkese hitap edecek şekilde ara yüz tasarımı algılanabilecek, imar planı hakları ve gösterimleri hakkında bilgi verecek, hatalı veriyi algılayıp bilgilendirici uyarı yapabilecek, girilen veriye göre farklı yapı alternatifleri sunabilecek bir tasarım ile "3 Boyut İmar" ismiyle yazar tarafından üretilen bir yazılım önerisi sunulmuştur. Yazılımın üretilmesiyle elde edilen sonuçlar; 3 boyutlu görselleştirmenin doğrudan imar okur yazarlığına katkısı olduğu gibi ayrıca dolaylı olarak katılım-yönetişim ve denetim, kentsel kimlik-kültürel miras-doğal çevre koruma ve eğitim alanlarına da katkı sağlayabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• 3B
• görselleştirme
• imar planı
• imar okuryazarlığı
• şehir planlama

Proposal for Visualizing Zoning Plans in Three Dimensions (3D)

Öz

This study aims to identify the deficiencies in the visualization of zoning plans in the field of 3D visualization, which is one of the urban planning presentation techniques, and to fill this gap in the literature and practice by developing software in this area. With the increasing population and urbanization, the importance of well-designed cities and ensuring the well-being of communities has become even more significant. Although the processes of preparing, approving, and implementing zoning plans in our country are made available to the public, no 3D visualization application can create the perception of 2D designs, provide zoning literacy, and promote zoning literacy. The proposed software, named "3 Boyut İmar," is designed by the author to be open-access, have a widespread impact, feature a user interface that can be understood by non-experts, provide information about zoning rights and representations, detect and provide informative warnings about incorrect data, and offer different building alternatives based on the input data. The results obtained by developing the software have shown that 3D visualization contributes directly to zoning literacy and can also indirectly contribute to participation-governance and oversight, urban identity-cultural heritage-natural environment preservation, and education areas.

Anahtar Kelimeler

• 3D
• visualization
• zoning plan
• zoning literacy
• urban planning

Kaynakça

1. Alkay, E. (2014). Şehir Planlamada Analiz ve Değerlendirme Teknikleri, Literatür Yayıncılık, Birinci Basım, İstanbul.ISBN:978-975-04-0670-6
2. Cirulis, A., &Brigmanisb K.B. (2013). 3D Outdoor Augmented Reality for Architecture and Urban Planning, ProcediaComputerScience, 25, 71 – 79. DOI: 10.1016/j.procs.2013.11.009
3. Konisranikul, W., &Tuaycharoen, N. (2013). Using 3D visualisationtoimprovepublicparticipationin sustainableplanningprocess: Experiencesthgroughthecreation of Koh Mudsum Plan, Thailand, Procedia - Social and Behavioral Sciences 91 ( 2013 ) 679 – 690. DOI: 10.1016/j.sbspro.2013.08.469
4. Koramaz, K. (2019).KentselPlanlamadaAnlatımTeknikleri, NinovaYayıncılık, Birinci Basım, İstanbul. ISBN:978-605-88444-6-9
5. Lagendorf, R. (2001). Computer-aided Visualization: Possibilities for urban design. In R.K. Brail, R.E. Klosterman (Eds.), Planning Support Systems: Integrating Geographic Information Systems, Models, and Visualization Tools (pp.309-359). California: Esri Press.
6. Lewis, J.L, Casello J.M., & Groulx M. (2012) Effective Environmental Visualization for Urban Planning and Design: Interdisciplinary Reflections on a Rapidly Evolving Technology, Journal of Urban Technology, 19:3, 85-106, DOI: 10.1080/10630732.2012.673057
7. Narin, Ö.G. (2021). UygulamaİmarPlanlarında Mobil ArtırılmışGerçeklikUygulamasıKullanımı, AfyonKocatepe University Journal of Science and Engineering, (21), 875-880. DOI: 10.35414/akufemubid.893338
8. Neuenschwander, N., Wissen Hayek, U. &Grêt-Regamey, A. (2014). Integrating an urban green space typology into procedural 3D visualization for collaborative planning, Computers, Environment and Urban Systems, (48,) 99–110. DOI: 10.1016/j.compenvurbsys.2014.07.010

9. Pietsch, S.M.(2000). Computervisualisation in thedesigncontrol of urban environments: A literaturereview: Environment and Planning B: Planning and Design, 4 (27), 521-536. DOI:10.1068/b2634
10. Reaver, K. (2023). Augmented reality as a participation tool for youth in urban planning processes: Case study in Oslo, Norway, Front. Virtual Real. 4:1055930. DOI: 10.3389/frvir.2023.1055930
11. R.G. Tarih :9/5/1985 Sayı: 18749, 3194 SayılıİmarKanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.3194.pdf , erişim tarihi 10.09.2023
12. R.G. Tarih:14.06.2014 tarih Sayı: 29030, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=19788&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5 , erişim tarihi 10.09.2023
13. Rohil, M.K., &Ashok Y.(2022). Visualization of urban development 3D layoutplanswithaugmentedreality, Results in Engineering, 14 (100447), DOI:10.1016/j.rineng.2022.100447
14. Seymen Aksu, N., & Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2022). Sürdürülebilir Kent Planlarında Arttırılmış Gerçeklik Uygulamaları, Journal of Management TheoryandPracticesResearch, 3(1), 39-57.
15. Tekeli, İ. (2023). Açık Planlamaya Doğru. İdealkent Yayınları, 1. Basım, Ankara.
16. URL1, https://drive.google.com/file/d/1QhEQCUuQSO93Kd_HaOvtwCP4n19SwmU/view?usp=sharing, erişim tarihi 08.11.2023
17. Yang, P. P.-J., Putra, S. Y., &Li, W. (2007). Viewsphere: A GIS-Based 3D Visibility Analysis for Urban Design Evaluation. Environment and Planning B: Planning and Design, 34(6), 971–992. DOI:10.1068/b32142
18. Yin, L. (2010). Integrating 3D Visualization and GIS in Planning Education, Journal of Geography in Higher Education, 34(3), 419-438, DOI: 10.1080/03098260903556030